ايماق باسشىسى الدىمەن اۋدانداعى قوستوبە اۋىلىنا ات باسىن بۇردى. ونداعى ورتا مەكتەپ جانىنان "اۋىل - ەل بەسىگى" باعدارلاماسى اياسىندا سپورت زال, ءماجىلىس زالى, ءۇش وقۋ كابينەتى مەن اسحانانى قامتيتىن قوسىمشا عيمارات سالىنۋدا. باس مەردىگەر "تاراز يرريگاتسيا" جشس نىساندى بيىل تامىزدا پايدالانۋعا بەرۋى كەرەك بولاتىن. مەرزىمنەن كەشىككەنى ءۇشىن كاسىپورىنعا ءۇش ميلليون تەڭگە ايىپپۇل سالىندى. تاپسىرۋ مەرزىمى 18 قاراشاعا سوزىلدى.
"قۇرىلىس ەكىنشى ايعا سوزىلۋدا, ال وقۋ جىلى الدەقاشان باستالعان. جاقىندا ەكىنشى توقسانعا اياق باسامىز. جۇمىستاردى جەدەلدەتىپ, ەكىنشى توقسان باستالعانعا دەيىن اياقتاۋ قاجەت. 1 قاراشاعا دەيىن نىسان تاپسىرىلۋى ءتيىس", - دەدى وبلىس اكىمى.
ب.ساپارباەۆ جوسپاردان تىس قوستوبە اۋىلىنداعى اۋليەاتا مەن قوناەۆ كوشەلەرىنە ات باسىن بۇردى. بۇل كوشەلەردە ءۇش ايدان بەرى جولدار, تروتۋارلار مەن ارىقتاردىڭ قۇرىلىسى ءجۇرىپ جاتىر. بۇل جۇمىستاردىڭ جالپى قۇنى 2,1 ملرد تەڭگەنى قۇرايدى.
"جۇمىس تىم ۇزاققا سوزىلدى. مەن ەكى اي بۇرىن وسىندا بولعان كەزبەن سالىستىرسام وزگەرىس كوپ ەمەس. بۇل وتە قىمبات جوبا, مۇنى قابىلداۋدا وتە مۇقيات بولىڭىزدار. بيىل اۋدان تۇرعىندارىنىڭ الەۋمەتتىك ماڭىزدى ماسەلەلەرىن شەشۋگە بيۋدجەت قاراجاتىنان 12,9 ميلليارد تەڭگە ءبولىندى. دەگەنمەن كەيبىر جوبالاردى جۇزەگە اسىرۋ مەرزىمدەرى كەشىكتىرىلۋدە. كەلەر جىلى قاراجاتتى ءبولۋ كەزىندە بيۋدجەت اقشاسىن بارىنشا ءتيىمدى پايدالاناتىن اۋداندارعا باسىمدىق بەرىلەتىنىن ەسكەرىڭىزدەر", - دەدى ءوڭىر باسشىسى اۋدان اكىمى نۇرجان نۇرجىگىتوۆكە قاراتا.
ال, بۋرىل اۋىلىندا "اۋىل - ەل بەسىگى" باعدارلاماسى اياسىندا دەنە شىنىقتىرۋ-ساۋىقتىرۋ كەشەنى سالىنۋدا. مۇندا گيمناستيكالىق جانە ويىن زالدارى بولادى. جوبانىڭ قۇنى 349 ميلليون تەڭگەنى قۇرايدى. مەردىگەر "تاراز قۇرىلىس ديزاين" نىساندى اعىمداعى جىلدىڭ قازان ايىنىڭ سوڭىنا دەيىن تاپسىرۋدى جوسپارلاپ وتىر. بەردىبەك ساپارباەۆ اكىمشىلىك ءۇي-جايلاردى قىسقارتۋ ارقىلى سپورت زالدارىنىڭ اۋماعىن بارىنشا كەڭەيتۋدى تاپسىردى.
وعان جاقىن ماڭدا 180 ورىندىق مادەنيەت ءۇيى بوي كوتەرۋدە, ول دا قازان ايىنىڭ سوڭىنا دەيىن تاپسىرىلماق. وبلىس اكىمى مەردىگەرلەر عيماراتتىڭ ىشكى قۇرىلىسىنا عانا ەمەس, قاسبەتتىڭ بەزەندىرىلۋىنە دە جاۋاپكەرشىلىكپەن قاراۋ كەرەكتىگىن اتاپ ءوتتى. جەرگىلىكتى جەڭىس ساياباعىندا دا اباتتاندىرۋ جۇمىستارى باستالىپتى. بۇل جۇمىستار اعىمداعى جىلدىڭ قاراشا ايىنا دەيىن اياقتالاتىن بولادى.
تۇيمەكەنت اۋىلىنداعى "قارلىعاش" بالاباقشاسىنىڭ كۇردەلى جوندەۋى اياقتالعان. مەكەمە باسشىلىعىنىڭ ايتۋىنشا, مۇندا 1983 جىلدان بەرى كۇردەلى جوندەۋ كورمەگەن. جوندەۋ جۇمىستارىنىڭ ناتيجەسىندە عيمارات ىشىندە سۋ قۇبىرى مەن كارىز جۇيەسى جۇرگىزىلگەن. 140 ورىنعا ەسەپتەلگەن بالاباقشادا قازىرگى تاڭدا 75 بالا تاربيەلەنۋدە.
تۇيمەكەنت ورتا مەكتەبىندەگىندەگى كۇردەلى جوندەۋ جۇمىستارى دا اياقتالۋعا جاقىن. قازىر ەڭبەك ساباقتارىنا ارنالعان شەبەرحانانى جوندەۋ جۇمىستارى قىزۋ جۇرگىزىلۋدە. ال دەمەۋشى ەسەبىنەن كيىم شەشەتىن ورىن سالىنۋدا. سونداي-اق, دەمەۋشىلىك قاراجاتقا مەكتەپ اۋماعىنىڭ ءبىر بولىگىن اسفالتتاۋ جوسپارلانۋدا.
"مەكتەپتى جوندەۋ جانە ونىڭ سىرتقى كەلبەتىن جاقسارتۋ ماڭىزدى. بالالار ۇلكەندەردىڭ قامقورلىعىن سەزىنىپ, جاقسى جاققا قاراي وزگەرگەندە, بۇل ءبىلىم بەرۋ ۇدەرىسىنە وڭ اسەر ەتەدى", - دەپ اتاپ ءوتتى ب. ساپارباەۆ.
بۇگىندە بايزاق اۋدانىنىڭ القاپتارىندا پيازدى ءجيى كەزدەستىرۋگە بولادى. دەگەنمەن, بۇل كوكونىستى ساقتاۋ ءالى كۇنگە وزەكتى كۇيىندە قالىپ وتىر, ويتكەنى ول وتە ەرەكشە كۇتىم مەن ارنايى ساقتاۋ شارتتارىن تالاپ ەتەدى.
بايزاق اۋدانىنىڭ اكىمى نۇرجان نۇرجىگىتوۆتىڭ ايتۋىنشا, اۋداندا ارقايسىسىنىڭ سىيىمدىلىعى 20 مىڭ توننا بولاتىن ەكى قويما بار. قازىر ولار 15 مىڭ تونناعا تولتىرىلعان. اعىمداعى جىلى بايزاق اۋدانىنىڭ القاپتارىندا 100 مىڭ توننا پياز جيناۋ جوسپارلانىپ وتىر. بۇل كوكونىستى وسىرۋمەن شارۋا قوجالىقتارى عانا ەمەس, قاراپايىم وتباسىلار دا اينالىسادى.
قىرىقباەۆتار وتباسى بيىل 18 گەكتار جەرگە پياز ەككەن. وعان تامشىلاتىپ سۋارۋ جۇيەسى قولدانىلادى. ەگىستىك باسىنان پيازدىڭ كەلىسىن 35 تەڭگەدەن ساتىپ الۋعا بولادى. ءونىم جيناۋ قارقىندى ءجۇرىپ جاتىر. جەرگىلىكتى تۇرعىنداردان قۇرالعان جۇمىسشىلار جيناعان ءار قابى ءۇشىن 80 تەڭگەدەن الادى. ءبىر كۇندە جۇمىسشىلار 8 مىڭ تەڭگەگە دەيىن تابىس تابادى. وبلىس اكىمى ب.ساپارباەۆ فەرمەرلەر وتباسىنىڭ جۇمىسىن جوعارى باعالادى.
"وسى جازدا جاقسى جۇمىس ىستەگەندەرىڭىز كورىنىپ تۇر. ءونىم جاقسى. قازىر ەڭ باستىسى – بۇل ءونىمدى كوكتەمگە دەيىن ساقتاۋ. سوندا ونىڭ قۇنى ەداۋىر ارتىپ, ءبىزدىڭ فەرمەرلەر لايىقتى اقشا تاباتىن بولادى. بىزگە وسى باعىتتا جۇمىس ىستەپ, كوكونىس قويمالارىن كوبەيتۋ كەرەك. بۇل كوكونىس ءبىزدىڭ ەلىمىزدىڭ بارلىق ايماقتارىندا وسە بەرمەيدى. سوندىقتان پياز جامبىل وبلىسىنىڭ برەندىنە اينالۋى قاجەت", - دەپ اتاپ ءوتتى ايماق باسشىسى.
اۋدانداعى "ياشار" شارۋا قوجالىعى 25 گەكتار جەردە قانت قىزىلشاسىن وسىرۋدە. بيىل پەستيتسيدتەردىڭ قۇنى وسكەن, ال شيكىزاتتى قابىلداۋ باعاسى بۇرىنعى دەڭگەيدە قالعان. قازىر "مەركە قانت زاۋىتى" جشس قىزىلشانىڭ كەلىسىن 20 تەڭگەدەن قابىلداۋدا, ونىڭ 12 تەڭگەسىن مەملەكەت سۋبسيديا رەتىندە تولەيدى.
"نارىقتا مونوپوليست بولسا ولار ءوزىنىڭ ەرەجەلەرىن ايتىپ, جەڭىلدىك جاسامايدى. سوندىقتان شارۋالار ولارعا تاۋەلدى بولادى. شارۋا قوجالىقتارى قاۋىمداستىققا بىرىگىپ, وزدەرىنىڭ شاعىن قانت زاۋىتىن سالۋى كەرەك. سوندا شارۋالار وزدەرىنە ىڭعايلى جاعدايدا جۇمىس ىستەپ, ەگىستىك كولەمىن قورىقپاۋ ۇلعايتا الادى", - دەدى وبلىس اكىمى.
سونداي-اق "ياشار" شارۋا قوجالىعىنىڭ باسشىلىعى "مەركى قانت زاۋىتى" جشس شيكىزاتتى تەك كەشكى التىعا دەيىن عانا قابىلدايدى دەپ شاعىمداندى. كوپتەگەن ديقاندار ءوز ونىمدەرىن بۇل ۋاقىتقا دەيىن جەتكىزۋگە ۇلگەرمەيتىندىگىن ايتىپ, زمۋىتتىڭ قابىلداۋ ۋاقىتىن ۇزارتۋدى سۇرايدى. سونداي-اق كاسىپورىن شيكىزاتتى تەك 1 جەلتوقسانعا دەيىن قابىلدايتىندىعىن حابارلاعان. ايماق باسشىسى شارۋالارعا بۇل جاعدايدى ءوزى باقىلاۋعا الاتىندىعىن باسا ايتتى.
بۇكىل وبلىسقا تانىمال "اعالي" شارۋا قوجالىعى ءارتۇرلى اۋىلشارۋاشىلىق داقىلدارىن وسىرۋمەن عانا ەمەس, ءىرى قارا مالىن بورداقىلاۋ جانە ءسۇت ونىمدەرى مەن شۇجىق وندىرۋمەن اينالىسادى. ال جاقىندا بۇل شارۋاشىلىق قۇلپىناي وسىرە باستاعان. بيىل بۇل جيدەك بەس گەكتارعا وتىرعىزىلىپتى.
ءنابي اعاليەۆتىڭ ايتۋىنشا, شارۋاشىلىق تۇراقتى دامىپ كەلە جاتقانىن ايتىپ, وبلىس ورتالىعىندا ساۋدا نۇكتەلەرى قاجەتتىگىن جەتكىزدى. وبلىس اكىمى ب.ساپارباەۆ شارۋانىڭ بۇل ماسەلەسىن شەشىپ بەرۋگە وبلىس اكىمدىگى كومەكتەسەتىنىن ايتىپ سەندىردى.
