شاراعا ەڭبەك, الەۋمەتتىك قورعاۋ جانە كوشى-قون كوميتەتى توراعاسىنىڭ ورىنباسارى – باس مەملەكەتتىك ەڭبەك ينسپەكتورى تولەگەن وسپانقۇلوۆ, قاراعاندى وبلىسى اكىمىنىڭ ورىنباسارى الىشەر ابدىقادىروۆ, قاراعاندى وبلىسى بويىنشا ەڭبەك ينسپەكتسياسى باسقارماسىنىڭ باسشىسى يرينا ليۋبارسكايا, يندۋستريالىق دامۋ جانە ونەركاسىپتىك قاۋىپسىزدىك كوميتەتىنىڭ قاراعاندى وبلىسى بويىنشا دەپارتامەنتىنىڭ باسشىسى بايكەن جۇماباەۆ, قاراعاندى وبلىسى ونەركاسىپ جانە يندۋستريالىق-يننوۆاتسيالىق دامۋ باسقارماسىنىڭ باسشىسى عالىمجان جۇماسۇلتانوۆ, وبلىستىڭ ونەركاسىپتىك كاسىپورىندارىنىڭ باسشىلارى, الەۋمەتتىك سەرىكتەستەر جانە تاعى باسقا تاراپتار قاتىستى.
كەزدەسۋگە قاتىسۋشىلار وندىرىستەگى جاراقات الۋ وقيعالارىن, ولاردىڭ سەبەپتەرى مەن جاعدايلارىن تالقىلادى. ت.وسپانقۇلوۆ قازاقستانداعى وندىرىستىك جاراقاتتانۋ بويىنشا اعىمداعى احۋالدان حاباردار ەتتى.
«جازاتايىم وقيعالار مەن كاسىبي سىرقاتتار تەك قانا ادام تاعدىرىنا زارداپ كەلتىرىپ قويماي, ەكونوميكاعا دا ايتارلىقتاي زيان اكەلەدى. حالىقارالىق ەڭبەك ۇيىمىنىڭ ماعلۇماتىنشا, وسى كەلەڭسىزدىكتەر سەبەبىنەن جىل سايىن الەمدىك ەكونوميكا جالپى ىشكى ءونىمنىڭ 4%-دان استامىنان ايىرىلادى. وكىنىشكە قاراي, مۇنداي شىعىندار قازاقستاندا دا بار. رەسپۋبليكا ۇيىمدارىندا جىلىنا 1,3 مىڭنان استام باقىتسىز جاعداي بولىپ, ولاردىڭ سالدارىنان 200-دەن استام ادام كوز جۇمادى», دەدى ول.
باس ەڭبەك ينسپەكتورىنىڭ ايتۋىنشا, ەلىمىزدىڭ 2,5 مىڭنان استام ءىرى كاسىپورنى حالىقارالىق جانە ۇلتتىق ەڭبەك قاۋىپسىزدىگى جانە ەڭبەكتى قورعاۋ ستاندارتتارىن ەنگىزگەن, ونىڭ 149-ى قاراعاندى وبلىسىنا تيەسىلى.
سونىمەن قاتار جۇمىس ورىندارىنداعى ەڭبەك جاعدايىنىڭ ناقتى احۋالىن باعالاۋ جانە بيىلعى 6 ايدىڭ قورىتىندىسى بويىنشا ەڭبەكتى قورعاۋ جونىندەگى ءىس-شارالار كەشەنىن جۇرگىزۋ ءۇشىن 548 وندىرىستىك نىسان اتتەستاتسيادان ءوتتى.
«2015 جىلدان 2019 جىلعا دەيىنگى كەزەڭدە ەڭبەكتى قورعاۋ سالاسىنداعى قابىلدانعان كەشەندى شارالاردىڭ ناتيجەسىندە كاسىپورىندارداعى جاراقات 17%-عا تومەندەدى. الايدا وسى جىلدىڭ 8 ايىندا ەل كاسىپورىندارىندا 912 ادام زارداپ شەكتى, بۇل وتكەن جىلدىڭ سايكەس كەزەڭىمەن سالىستىرعاندا 7,5%-عا كوپ», دەدى ت.وسپانقۇلوۆ.
زارداپ شەككەندەر سانىنىڭ ءوسۋى, ەڭبەك, الەۋمەتتىك قورعاۋ جانە كوشى-قون كوميتەتى توراعاسى ورىنباسارىنىڭ ايتۋىنشا, قاراعاندى (122 ادامنان 159 ادامعا دەيىن), قوستاناي (64 ادامنان 86 ادامعا دەيىن), تۇركىستان (27 ادامنان 64 ادامعا دەيىن),سولتۇستىك قازاقستان (20 ادامنان 29 ادامعا دەيىن) وبلىستارىندا بايقالادى. 8 اي ىشىندە جۇرگىزىلگەن تەكسەرۋلەر ناتيجەسىندە, رەسپۋبليكانىڭ كاسىپورىندارىندا انىقتالعان بارلىق بۇزۋشىلىقتاردىڭ 30%-ى, ەڭبەك قاۋىپسىزدىگى جانە ونى قورعاۋ سالاسىنداعى زاڭبۇزۋشىلىقتار ەكەنى بايقالدى. ت.وسپانقۇلوۆتىڭ سوزىنشە, قاۋىپسىز ەڭبەك جاعدايىن قامتاماسىز ەتپەۋ, جۇمىسشىلاردىڭ ەڭبەك قاۋىپسىزدىگى بويىنشا وقىتىلماۋى جانە ەڭبەك قاۋىپسىزدىگىنە جاۋاپتى قىزمەتتىڭ نەمەسە ادامنىڭ بولماۋى سياقتى ءجيى كەزدەسەتىن زاڭبۇزۋشىلىقتار جۇمىس بەرۋشىلەردىڭ دە, زارداپ شەككەن جۇمىسشىلاردىڭ وزدەرى دە قاۋىپسىز ەڭبەك جاعدايىن جاساۋعا سالعىرت قارايتىنىن كورسەتەدى.
ەڭبەك, الەۋمەتتىك قورعاۋ جانە كوشى-قون كوميتەتىنىڭ توراعاسى ە.نۇرعاليەۆ جيىندى قورىتىندىلاي كەلە, جاعدايدى جاقسارتۋ ءۇشىن وبلىستىڭ كاسىپورىندارىندا ەڭبەكتى قورعاۋدى باسقارۋ جۇيەسىن بەلسەندى ەنگىزۋ, قاۋىپسىز ەڭبەك جاعدايىن قامتاماسىز ەتۋ ءۇشىن تاپسىرىس بەرۋشىدەن مەردىگەرگە دەيىن تىكە باقىلاۋدى كۇشەيتۋ قاجەتتىگى اتاپ ءوتتى. سونىمەن بىرگە ول ەڭبەك قاۋىپسىزدىگى جانە ونى قورعاۋ جونىندەگى وندىرىستىك كەڭەستەر قۇرۋ جانە «حالىقتىق باقىلاۋ» جوباسىن ىسكە اسىرۋ كەرەكتىگىن نۇسقادى.
ە.نۇرعاليەۆ جۇمىس بەرۋشىلەرگە قاراعاندى وبلىسى بويىنشا ەڭبەك ينسپەكتسياسى باسقارماسىمەن بىرلەسىپ, 2019-2023 جىلدارعا ارنالعان وندىرىستىك جاراقاتتار مەن زياندى ەڭبەك جاعدايى بار جۇمىس ورىندارىن قىسقارتۋ بويىنشا جول كارتاسىن ىسكە اسىرۋ جۇمىستارىن كۇشەيتۋدى, وندىرىستە جازاتايىم وقيعالار بولعان ءاربىر كاسىپورىندا ەڭبەك جاعدايىن جاقسارتۋ جانە وندىرىستىك جاراقاتتانۋ دەرەكتەرىن ازايتۋ جونىندەگى ءىس-شارالار جوسپارىن ازىرلەپ, بەكىتۋدى جانە دە بارلىق وندىرىستىك كاسىپورىنداردا كاسىبي تاۋەكەلدى باعالاۋ جانە ونى تومەندەتۋ شارالارىن قابىلداۋدى تاپسىردى.
«جۇمىس بەرۋشىلەر مەن جۇمىسشىلار جول بەرەتىن زاڭبۇزۋشىلىقتاردى ازايتۋعا باعىتتالعان ماڭىزدى قادام – قىزمەتكەرلەردى ەڭبەك قاۋىپسىزدىگى جانە ونى قورعاۋ ماسەلەلەرىنە, ەڭبەكتىڭ قاۋىپسىز ادىستەرى مەن تاسىلدەرىنە ۇيرەتۋ بويىنشا ءىس-قيمىلدى كۇشەيتۋ بولىپ تابىلادى», دەپ اتاپ ءوتتى سپيكەر.
ە.نۇرعاليەۆ بۇدان بولەك حالىقارالىق الەۋمەتتىك قامسىزداندىرۋ قاۋىمداستىعىنىڭ «VizionZero» باعدارلاماسىنا (نولدىك جاراقاتتانۋ) كاسىپورىنداردى قوسۋ بويىنشا اقپاراتتىق ناۋقاندى جالعاستىرۋدىڭ ماڭىزدىلىعىن اتاپ ءوتتى.
كەڭەس قاتىسۋشىلارى باسشىلىق جانە جۇمىسشىلار تاراپىمەن وندىرىستىك جاراقاتتانۋ ماسەلەلەرى بويىنشا «ارسەلورميتتال تەمىرتاۋ» اق, «كازتسەنترەلەكتروپروۆود» جشس جانە «Maker» (Maker) كلمز» جشس سياقتى ونەركاسىپ نىساندارىن ارالاپ, جازاتايىم وقيعالاردى تالقىعا سالدى.
جۇمىس ورىندارىنداعى وقىس وقيعالار ەگجەي-تەگجەيلى تالقىلانىپ, ءتيىستى احۋال ساراپقا سالىناتىن وسى ىسپەتتى ماجىلىستەردى وندىرىستىك جاراقات جوعارى بولىپ تۇرعان تاعى ءۇش ايماقتا – قوستاناي جانە تۇركىستان وبلىستارىندا وتكىزۋ جوسپارلانىپ وتىر.
قاراعاندى وبلىسى
