01 قازان، 2020

سارالانعان ەكولوگيالىق ينۆەستورلار ءۇشىن تارتىمدىلىقتى ساقتاۋعا كومەكتەسەدى

13 رەت كورسەتىلدى

«اتامەكەن» قر ۇكپ تاۋ-كەن جانە مەتاللۋرگيا ونەركاسىبى كوميتەتىنىڭ  توراعاسى نيكولاي رادوستوۆەتس كوميتەتتىڭ وتىرىسىندا تاۋ-كەن جانە مەتاللۋرگيا ونەركاسىبى ءۇشىن سالىقتىڭ وسۋىنە الاڭداۋشىلىق ءبىلدىردى. ءىس-شارا «اتامەكەن» قر ۇكپ تورالقا توراعاسى تيمۋر ق ۇلىباەۆتىڭ قاتىسۋىمەن ءوتتى.

سالالىق كوميتەت جەتەكشىسىنىڭ ايتۋىنشا، باق كوزدەرىندە سالىق بازاسىنىڭ ارتۋى تۋرالى اقپاراتتار پايدا بولا باستاعان.

 «سالىقتاردىڭ وسۋىنە قاتىستى ءتۇرلى قاۋەسەت بار. رەسمي تۇردە بيۋدجەتتە سالىقتاردىڭ جوعارىلۋى قاراستىرىلماعان. الايدا پارلامەنتكە قۇجاتتاردىڭ ماقۇلداۋعا جىبەرىلگەنىن كورىپ وتىرمىز، وندا تاۋ-كەن جانە مەتاللۋرگيا، مۇناي سالاسىنا كورپوراتيۆتى تابىس سالىعى مولشەرىن 20-دان 24%-عا، ققس 12%-دان 16%-عا ارتتىرۋ قاراستىرىلعان. ءىرى كاسىپورىنداردىڭ بارلىق جەتەكشىلەرى مينيستر دالەنوۆكە (قر ۇلتتتىق ەكونوميكا ءمينيسترى رۋسلان دالەنوۆ) حاتقا قول قويدى. كوروناۆيرۋسقا قاتىستى جاعدايعا بايلانىستى ينۆەستيتسيالار تومەندەدى. ەگەر ءبىز قازىر كورپوراتيۆتى تابىس سالىعى مەن ققس-تى جوعارىلاتساق، وندا ۇزاق مەرزىمدى جوبالار مەن سالىمدار كەلەشەكتىگىن قالاي ەسەپتەيمىز؟»، – دەدى  نيكولاي رادوستوۆەتس.

 سپيكەر ەگەر كاسىپورىندارعا قالىپقا كەلۋگە مۇمكىندىك بەرىلسە، وندا سالا سومالىق ماندە بيۋدجەتكە جوسپارلانعان سالىقتىق وسىمنەن گورى كوبىرەك پايدا اكەلەتىنىن ايتتى.  

 «كورپوراتيۆتى تابىس سالىعى مەن قوسىلعان قۇن سالىعىنىڭ بولجامدى ارتۋى جۇمىسپەن قامتىلۋ، جوسپارلانعان جوبالاردى ىسكە اسىرۋعا قالاي اسەر ەتەتىنىن بايقاۋ قاجەت. باسقا ەلدەردە كاسىپورىندارعا قاراستىرىلعان سالىقتىق اۋىرتپالىقتى زەرتتەپ، جەكە ەسەپتەردى جۇرگىزىپ كورەيىك. حالىقارالىق تاجىريبەنى: تيىمدىلىگى تومەن كەن ورىندارىندا جۇمىس ىستەيتىن كاسىپورىندار ءۇشىن ديففەرەنتسياتسيالاۋ قاراستىرىلعان با زەرتتەڭىزدەر. پاندەميا سالدارىنان مەملەكەتتىك بيۋدجەت شىعىندالدى، بىراق شىعىنداردى وتەۋگە ۇلتتىق قوردان قاراجات ءبولىندى. ءبىز جۇمىس ورىندارىن قالپىنا كەلتىرىپ، ءوندىرىس دەڭگەيىن داعدارىسقا دەيىن بولعان كورسەتكىشتەرگە جەتكىزۋىمىز كەرەك، وسىلايشا تولەۋگە قابىلەتتىلىكتى قالپىنا كەلتىرۋ كەرەك»، – دەدى ۇكپ تورالقا توراعاسى تيمۋر ق ۇلىباەۆ.

 قر سالىق كودەكسىنە ەنگىزىلگەن وزگەرىستەر مەن تولىقتىرۋلار شەڭبەرىندە قر ۇلتتىق ەكونوميكا مينيسترلىگى كاسىپكەرلەردىڭ قىزمەتىن شەكتەيتىن جانە پايدالى قازبالاردى وندىرۋدە سالىق سالۋدى رەتتەۋدە كومەسكىلىك تۋدىراتىن تۇزەتۋ ەنگىزبەك.  مينەرالدى شيكىزاتتى باستاپقى وڭدەۋ كەزىندە ءوندىرىستىڭ تۇزەلگەن قالدىقتار كولەمىن شىعىنعا جاتقىزباۋ ۇسىنىلىپ وتىر. بۇگىندە ناقتى وندىرىلگەن كولەمدەرگە عانا سالىق سالىنادى، ءوندىرۋ كوەففيتسيەنتى رۋدالاردىڭ قۇرامىنا بايلانىستى 15-16% مولشەرىندە قۇبىلادى. اتالعان تۇزەتۋ ەنگىزىلگەن سوڭ بۇكىل قورعا سالىق سالىناتىن بولادى، ويتكەنى تەحنوگەندى-مينەرالدى وبەكت باستاپقىعا جاتادى.

 2020 جىلعا قاراي كوميتەت كاسىپكەرلەرمەن بىرگە التىن، كومىر جانە گەولوگيالىق سالانى دامىتۋ بويىنشا شارالاردى ازىرلەدى (ۇلتتىق بانك تاراپىنان تازارتىلعان التىندى ساتىپ الۋعا مونوپوليانى الىپ تاستاۋ). وسى رەتتە قر يندۋستريا جانە ينفراقۇرىلىمدىق مينيسترلىگى كومىر باعاسىنا مەملەكەتتىك رەتتەۋدى ەنگىزۋدى ۇسىندى.

 «مىنە قىزىق، الەمدە ەش جەردە باعا رەتتەلمەيدى. شارا نارىقتىڭ قىسقارۋىنا اكەپ سوعۋى مۇمكىن، ونىڭ ۇستىنە كومىر ەكسپورتى دا ايتارلىقتاي تومەندەگەن. بۇدان بولەك، ۇكپ-مەن بىرلەسىپ گەولوگيالىق بارلاۋ سالاسىن قولداۋ بويىنشا ۇسىنىستار ازىرلەدىك. جەر قويناۋى جانە جەر قويناۋىن پايدالانۋ تۋرالى كودەكس قابىلدانعان سوڭ بەلسەندىلىك ورىن العان جوق. ينۆەستور كەلىپ، بارلىق قۇجاتتاردى وتكىزەتىن، كەيىن ونى بارلىق مۇددەلى مەملەكەتتىك ورگاندارمەن كەلىسكەننەن سوڭ تسيفرلىق فورماتتا 1-2 ايدا الا الاتىن ءبىر تەرەزە قاجەت دەپ سانايمىز»، – دەپ اتاپ ءوتتى ۇكپ سالالىق كوميتەتىنىڭ جەتەكشىسى.

 تيمۋر ق ۇلىباەۆ كودەكستى قابىلداۋ كەزىندە مەملەكەتتىك ورگان پروگرەسسيۆتى اۆستراليالىق دامۋ مودەلىن نازارعا العانىن اتاپ ءوتتى.

 «بۇل ماسەلەنى تاۋ-كەن مەتاللۋرگيا كوميتەتى جانە مۇناي-گاز ونەركاسىبى كوميتەتىنىڭ وتىرىسىنا شىعارايىق. بيزنەس احۋال ينۆەستورلارعا تارتۋدى بولۋى ءۇشىن كوپ كۇش-جىگەردى تالاپ ەتەتىنىن تۇسىنەمىن. ول ءۇشىن سوت جۇيەسىنەن باستاپ وزگەرىستەر قاجەت. ءۇش جىل – كودەكس جانە قابىلدانعان شارالاردىڭ تيىمدىلىگىن ءتۇسىنۋ ءۇشىن جەتكىلىكتى مەرزىم. تالقىلايمىز»، – دەدى ۇلتتىق پالاتا باسشىسى.

 جەر قويناۋىن پايدالانۋشىلار ءۇشىن 2020 جىلدىڭ سوڭىندا ەكولوگيالىق كودەكستىڭ قابىلداۋى ماڭىزدى. نيكولاي رادوستوۆەتس ەكولوگيالىق كودەكس جوباسى سالىق كودەكسىنەن بولەك، قر ۇلتتىق ەكونوميكا مينيسترلىگى جانە قر قارجى مينيسترىلىگىنىڭ قاتىسۋىنسىز قارالىپ جاتقانىن ايتتى.

ء «بىز پرينتسيپتىك ماسەلەلەر بويىنشا كەلىسىمگە كەلمەدىك. مىسالى، انىقتامالىقتار ەرەكشەلىكتەردى ەسكەرە وتىرىپ، ەۋروپالىق ستاندارتار بويىنشا جازىلادى. اتالعان تۇزەتۋ الىنىپ تاستالدى. شامامەن 15 پرينتسيپتىك ۇسىنىس قابىلدانبادى، ويتكەنى قۇجاتتى قابىلداۋ جەدەل رەجيمدە جۇرگىزىلۋدە. «اتامەكەن» ۇسىنىلاتىن ينۆەستيتسيالاردىڭ كاسىپورىنداردىڭ ەكولوگيالىق جاڭارۋىنا ولاردىڭ ەكونوميكالىق كورسەتكىشتەرىنە اسەرىن سالىستىرمالى باعالاۋدى جۇرگىزدى. باعالاۋ رەسەيلىك انىقتامالىقتار نەگىزىندە 26 ءىرى كومپانياعا ءتورت سالا: تاۋ-كەن جانە مەتاللۋرگيا، مۇناي ءوندىرۋ، ەنەرگەتيكا جانە مۇناي وڭدەۋ بويىنشا جۇرگىزىلدى. ينۆەستيتسيالار سوماسى 4-تەن 16 ترلن تەڭگەگە دەيىن جەتۋى مۇمكىن! كەشەندىك ەكولوگيالىق رۇقساتقا ءوتۋ كەزىندە ەميسسيا ءۇشىن تولەم ستاۆكالارىن الىپ تاستاۋعا قاتىستى ازىرلەۋشىنىڭ باستاماسىن قولدايمىز. بۇل شارا كومپانيالارعا ولاردى ەڭ جاقسى قول جەتىمدى تەحنولوگيالاردى ەنگىزۋدە ماقساتتى پايدالانۋ ءۇشىن قولدانۋعا مۇمكىندىك بەرەدى»، – دەدى نيكولاي رادوستوۆەتس.

قوسىمشا ىنتالاندىرۋ شارالارىن بەرۋدە قارجىلىق كورسەتكىشتەر:

 ەميسسيا ءۇشىن تولەمدى الىپ تاستاۋ ارى قاراي ەڭ جاقسى قول جەتىمدى تەحنولوگيالارعا وتۋمەن كەشەندى ەكولوگيالىق رۇقساتتاردى ەنگىزۋ كەزىندە مۇمكىن. ولاردى قولدانباۋ جاعدايىندا ەميسسيالىق الىمدار ءۇشىن سالىق ستاۆكالارىنىڭ بىرتىندەپ ءوسۋى 8 ەسەگە ارتۋى مۇمكىن. ءبىرىنشى كەزەكتە ەڭ جاقسى قول جەتىمدى تەحنولوگيالاردى ەنگىزۋ ەنەرگەتيكالىق كومپانيالارعا قاتىستى بولادى، وندا ەلەكتر ەنەرگياسىنا قولدانىستاعى تاريف كاسىپورىنداردى مودەرنيزاتسيالاۋعا مۇمكىندىك بەرمەيدى. ەڭ جاقسى قول جەتىمدى تەحنولوگيالاردى ەنگىزۋگە ينۆەستيتسيالار تاريفتەردى جوعارىلاتۋ نەمەسە بيۋدجەتتىك قاراجات ەسەبىنەن سۋبسيديالاۋ ارقىلى مۇمكىن.

 «جان-جاقتى ويلاستىرىلعان شەشىم كەرەك. ءبىز ءتۇرلى ەلدەردىڭ تاجىريبەسى تۋرالى ايتىپ جاتىرمىز، وندا ەكولوگيالىق تالاپتار جوعارى، ال شىعانداردى وتەۋ حالىققا ارنالعان جوعارى تاريفتەر ەسەبىنەن جۇرگىزىلەدى. تولەۋگە قابىلەتتىلىكتىڭ تومەن دەڭگەيىمەن جوعارى ستاندارتتاردى قۇرىپ، ەكونوميكانى وسىرە الامىز با؟ تالقىلاپ، ەسەپتەۋلەردى ەگجەي-تەگجەيلى زەرتتەۋ كەرەك. ماسەلەنى مينيسترلىكتەرمەن بىرگە تاعى قاراپ، بارلىق تاراپتاردى تىڭداپ، شوعىرلانعان شەشىمگە كەلۋدى ۇسىنامىن»، – دەپ قورىتىندىلادى تيمۋر ق ۇلىباەۆ.

سوڭعى جاڭالىقتار

اتىراۋدا 9 بالانى يت تالادى

ايماقتار • 24 قازان، 2020

ۇقساس جاڭالىقتار