جامان تۇماۋ جايىلماسىن دەپ...

بيىل وبلىستا بيۋدجەت قاراجاتى ەسەبىنەن رەسەيلىك «گريپپول+» ۆاكتسيناسى ساتىپ الىندى. سىناقتان وتكىزىلگەن ۆاكتسينا 15 قىركۇيەكتەن ەگىلە باستادى. ەكى جۇقپالى ىندەت ءبىر-بىرىمەن قاباتتاسىپ كەتپەۋى ءۇشىن ەكپە ەگۋ ەكى اپتا بۇرىن باستالعان ەكەن. بيىل مەديتسينالىق ۇيىمدار مەن وبلىستىق بيۋدجەت بولگەن قارجىعا 82 مىڭ دوزا ساتىپ الىندى. بۇل مولشەردەگى ەكپە جەرگىلىكتى تۇرعىنداردىڭ 11 پايىزىن قامتي­دى. وعان قوسا اقىلى ۆاكتسينالاۋ جۇرگىزىلەدى. جالپى, كەز كەلگەن جۇقپالى اۋرۋعا قاتىستى يممۋنيتەت ەكى اپتا ىشىندە قالىپتاساتىن كورىنەدى. ال ۆاكتسينالاۋ بۇل ىندەتتى الدىن الۋدىڭ سپەتسيفيكالىق ءتۇرى. وبلىستا ەكپە جاساۋعا ارنالعان 200-دەن استام كابينەت دايىن, مەدي­تسينالىق قىزمەتكەرلەرگە ۆاك­تسينالاۋعا قاتىستى ارنايى سەمينارلار ۇيىمداستىرىلىپ, مەدبيكەلەر ەكپە ەگۋ بويىنشا اتتەستاتتاۋدان ءوتتى. ەكپە ەگۋ كەزىندە مىندەتتى تۇردە اقپاراتتاندىرۋ كەلىسىمى تولتىرىلادى.

وبلىستا ىندەتتىڭ تارالۋ شەگىن­دە جاعىمدى جانە جاعىمسىز جاق­تارى بار. كارانتين شارالارى قاتاڭ بولعان تۇستا, ايماقتا ەپيدەميالىق جاعداي جاقسارىپ, كورسەتكىشتەر تومەندەگەن, ال كارانتين ساقتالماعان كەزدە جاعداي ناشارلاعان. جالپى, وبلىس اۋما­عىن­دا ىندەت قايتالاناتىن بولسا, قازىر رەزەرۆتىك 6 مىڭ توسەكتىك ورىن دايىن تۇر. ونىڭ 5 مىڭنان استامى مەديتسينالىق مەكەمەلەردە بولسا, قالعاندارى كوللەدج, ساۋىقتىرۋ ورتالىقتارىنىڭ بازالارىندا. «جامان ايتپاي جاقسى جوق» دەمەكشى, ەگەر الدا-جالدا ىندەت دەندەپ, بۇل توسەكتىك ورىنداردىڭ 50-70 پايىزى تولسا, وندا وبلىستا كارانتين شارالارى قولدانىلادى. ماتەماتيكالىق مودەلدەۋ نەگىزىن­دە ەسەپتەلگەن الدىن الا بولجام بو­يىنشا 15 قاراشا كەزىندە ىندەتتىڭ تارالۋى كۇشەيە تۇسەدى دەگەن جورامال بار. الدىڭعى بولجامدار بو­يىنشا بەرىلگەن ەسەپتەۋلەر راستالدى, سوندىقتان بۇعان بەيجاي قاراماۋ كەرەك.

قازىر دە ەپيدەميولوگ, ۆيرۋسولوگ ماماندار جەتىسپەيدى. مامان تاپشىلىعى ءالى دە سەزىلۋدە. وبلىسقا قاجەتتى 219 مەديتسينا قىزمەتكەرىنىڭ 37-ءسى جەتىسپەيدى. قاراعاندى مەدي­تسينالىق ۋنيۆەرسيتەتىندە سا­ني­تار­لىق قىزمەت ماماندارىن جەدەل وقىتۋ كۋرستارى اشىلدى. وسى كۋرستاردا وبلىستىڭ بىرنەشە ادامى ءبىلىم الىپ جاتىر. بۇل ارينە, جاعدايدى تولىق شەشپەيدى, بىراق ازداپ سەپ بولۋى مۇمكىن.

ەلدى مەكەندەردى مەديتسينالىق كومەكپەن قامتۋ ءۇشىن ارنايى ءمو­بيلدى بريگادالار قۇرىلدى. اقكول جانە اتباسار اۋداندارىندا جاقىن اۋىلدار مەن شالعاي ەلدى مەكەندەردىڭ تۇرعىندارى كەلىپ, پتر تەستىلەۋدەن ءوتۋى ءۇشىن ۆەتەرينارلىق لابوراتوريالار بازاسىندا ورتالىقتار اشىلدى.

حالىقتى بالالار اۋىرادى دەگەن اقپارات الاڭداتىپ وتىر. وڭىرگە بىلىكتى مەديتسينا قىزمەتكەرلەرى كەلىپ, ارنايى ءدارىس وقىدى. باسقا مەملەكەتتەردىڭ بالالار ينفەك­تسيو­نيستەرى دە وسىلايشا دابىل قا­عۋدا, ياعني بالالار دا پوليورگان­دى جەتىسپەۋشىلىك سيندرومىنا ۇشى­را­ۋى ىقتيمال. سول سەبەپتى كارانتين جەڭىلدەتىلگەندە بالالاردىڭ ۇجىم­دىق ورتالىقتارى تولىق اشىلعان جوق.

سانيتارلىق ەپيدەميولوگ ما­مان­داردىڭ جەتىسپەۋشىلىگى ۆەدومست­ۆو­لاردى قىسقارتۋ مەن ەڭبەكاقىنىڭ ازدىعىنان تۋىنداپ وتىرعان جاعداي. ەپيدەميا ورىن السا, ەپيدەميولوگ ماماندارعا كوپ جۇك تۇسەدى. ەپيدەميالىق ورتانى زەرتتەۋ, تەكسەرۋ, الدىن الۋ شارالارىن ۇيىمداستىرۋ, وسىنىڭ بارلىعىنا كوپ ۋاقىت كەتەدى. جالپى, بۇل قىز­مەتتە جۇمىس ىستەيتىندەرگە مەم­­لەكەت تاراپىنان دارىگەرلەرگە كورسە­تىلەتىن قولداۋ سەكىلدى جاعداي جا­سال­ۋى كەرەك.

وبلىستىق تاۋارلار مەن كورسە­تىلەتىن قىزمەتتەردىڭ ساپاسى جانە قا­ۋىپ­­سىزدىگىن باقىلاۋ دەپار­تا­مەنتى­نىڭ باسشىسى ايناگۇل مۋسي­نا­نىڭ ايتۋىنا قاراعاندا, بۇگىنگە دەيىن وڭىردە لابوراتوريالىق جولمەن دالەلدەنگەن 3468 وقيعا تىركەلىپتى. ىندەتكە شالدىققان ناۋقاستاردىڭ 40 پايىزى ونىڭ سيمپتومدى تۇرىمەن اۋىرسا, قالعاندارىندا اۋرۋ بەلگى­لە­رى بايقالماعان. سونىمەن بىرگە 1 تامىزدان باستاپ وبلىستا 461 ادام ۆيرۋستىق پنەۆمونياعا شال­دى­عىپتى. وسى وقيعالاردىڭ باسىم كوپشىلىگىندە ازاماتتار مەدي­تسي­نالىق مەكەمەلەرگە وزدەرى حابار­لا­سىپ, دەنساۋلىق جاعدايلارى بو­يىنشا شاعىمدانعان, ولاردىڭ سانى 1378 ادامدى قۇرايدى. ال 1228 ادام ىندەت جۇقتىرعان ناۋقاستارمەن تىعىز بولعاندىقتان جۇققان. 862 پروفيلاكتيكالىق سكرينينگ كەزىندە انىقتالعان. سوڭعى وتكەن تاۋلىكتە لابوراتوريالىق جولمەن انىقتالعان 4 وقيعا تىركەلدى. كۇندەلىكتى ءوسىم 0,1 پايىزدى قۇرادى. سوڭعى اپتادا 16 ناۋقاس تىركەلدى. الدىڭعى اپتامەن سالىستىرعاندا ءوسىم كورسەتكىشى تومەندەدى.

– پنەۆمونيامەن اۋىرىپ جاتقان ناۋقاستار از. كۇز ماۋسىمىنا وراي ۆيرۋستىق ىندەتتەر باس كوتەرۋدە, – دەدى وبلىستىق دەنساۋلىق ساقتاۋ باسقارماسىنىڭ باسشىسى سۇلەن ءىلياسوۆ, – بۇگىندە وڭىرىمىزدەگى ستاتسيونارلاردا 68 ناۋقاس وسى ىندەتتەن ەمدەلىپ جاتىر. بۇرىن اشىلعان 2200 توسەكتىك ورىندى ازىرگە 360-قا دەيىن قىسقارتتىق. كوكشەتاۋ قالاسىندا وبلىستىق تۋبەر­­­كۋ­لەز­گە قارسى كۇرەس ديسپانسەرى, ستەپنوگورسكىدە №2 كوپبەيىندى اۋرۋحاناسى وسى باعىتتا جۇمىس ىستەيدى. قالعاندارى وزدەرىنىڭ نەگىزگى باعىتتارى بويىنشا قىزمەت كورسەتۋدە. كەز كەلگەن ۋاقىتتا ءبىزدىڭ مەديتسينالىق مەكەمەلەر كوروناۆيرۋسپەن كۇرەسۋگە قايتا جاساقتالۋعا دايىن. ماماندارىمىز العاشقى تولقىننان باستاپ وقىپ, دايىندالدى. ارينە, باستاپقىدا قاتەلىكتەر مەن كەمشىلىكتەر دە بولدى. ونىڭ بارلىعىن قورىتىپ, ساباق الدىق. سوندىقتان ەكىنشى تولقىنعا ءبىزدىڭ مەديتسينالىق مەكەمەلەر دايىن. وتكەن تولقىندا تىنىس الۋ اپپاراتتارىنىڭ جە­تىس­پەۋ­شىلىگى قيىندىق تۋىندات­تى. بۇل جاعداي قايتالانباس ءۇشىن 500-دەي وتتەگى كونتسەنتراتتا­رىن وبلىستىڭ مەديتسينالىق ۇيىم­دا­رىنا ءبولىپ بەردىك. ونىڭ 400-دەيى گۋمانيتارلىق, دەمەۋشىلىك كومەك نەگىزىندە ساتىپ الىندى. بۇدان بولەك 40 ءوجج اپپاراتىن اۋرۋحانالارعا ساتىپ اپەردىك. الداعى كۇندەرى رەسپۋبليكالىق بيۋدجەت قارجىسى ەسەبىنەن تاعى 60 ءوجج اپپاراتى كەلۋ كەرەك. جالپى, وبلىس بويىنشا ءوجج اپپاراتتارىن تولىق قامتىپ وتىرمىز. «تىنىس» زاۋىتى وبلىسقا 17 ءپورتاتيۆتى اپپارات سىيلادى. ولاردان تاعى 60 اپپارات ءوزىمىز ساتىپ الدىق.

جەكە قورعانىس قۇرالدارى مەن ءدارى-دارمەك ەكى ايعا جەتەرلىك. ماسكا قورى مەديتسينالىق ۇيىم­دار­دا 6 ايعا جەتەتىندەي مولشەردە. وبلىستىق بيۋدجەتتەن ءدارى-دارمەك پەن دارىلىك پرەپاراتتاردى ساتىپ الۋعا 166 ملن تەڭگە بولگەن. قازىر «سك-فارماتسيامەن» كەلىسىمشارت جاسالىپ, جاقىن ارادا ولار دارى­لەر­دى جەتكىزىپ بەرەدى.

– 2-3 اۋداندا تسيفرلىق رەنتگەن اپپاراتتارىنان قيىندىقتار تۋىن­­دا­دى. قازىرگى ۋاقىتتا 2 اپپارات ساتىپ الىنىپ, بىرەۋى ارشالى اۋدا­نىنا جىبەرىلدى. ءالى دە ەكەۋىن ساتىپ الامىز, ولار قازان-قاراشا ايلارىندا جەتكىزىلەدى. رەسپۋبليكادان 8 جىلجىمالى مەديتسينالىق كەشەن اكەلىندى. ولار اۋىلدىق ەلدى مەكەندەردەگى ادامداردىڭ دەن­ساۋ­لىعى ءۇشىن كۇرەسۋگە كومەك بەرەدى. بۇل كەشەندەر رەنتگەن اپپاراتىنان باستاپ, ۋدز, لابوراتوريا­مەن جانە قاجەتتى قۇرالدارمەن جابدىقتالعان. ولار ەلدى مەكەندەر اراسىندا جۇرەتىن بولادى. سونىمەن قاتار 58 جەدەل جاردەم كولىگى جەتكىزىلمەك. ولار كەلسە, وبلىس ورتا­لىعىنداعى قولدانىستاعى كەي­بىر كولىكتەردى اۋداندارعا بەرە­مىز. بۇدان بولەك رەانيماتسيا پالاتالارىنا كەرەۋەتتەر مەن كەرەۋەت جانىنا قوسىلاتىن مونيتورلار الىندى. بۇل جاعىنان ءىرى اۋرۋحانالار تولىعىمەن جابدىقتالدى, – دەدى باسقارما باسشىسى.

سونىمەن بىرگە بريفينگ بارىسىندا كوروناۆيرۋسپەن بالالار دا اۋىراتىندىعى, العاشقى كەزەڭدە بىرەن-ساران وقيعا تىركەلگەندىگى ايتىلدى. وبلىس ورتالىعىندا جاڭا ينفەكتسيالىق اۋرۋحانا سالىنىپ جاتىر. بۇل اۋرۋحانا قازان ايىنىڭ باسىندا اياقتالۋى ءتيىس. وندا كوروناۆيرۋس ىندەتىمەن كۇرەسۋگە ارنال­عان بارلىق قاجەتتى اپپاراتتار بولادى. اۋرۋحانا 200 توسەكتىك ورىنعا ەسەپتەلگەن. بۇل قالالىق كوپبەيىندى اۋرۋحانانىڭ فيليالى بولماق.

اقمولا وبلىسى