«اۋىل – ەل بەسىگى» مەملەكەتتىك باعدارلاماسىنىڭ شەڭبەرىندە اۋدانداعى №1, ن.كيىكباەۆ اتىنداعى مەكتەپ-گيمنازيالارى جانە س.ابلانوۆ اتىنداعى ورتا مەكتەپ پەن قوساق نەگىزگى مەكتەبىنە 369,9 ملن تەڭگە ءبولىنىپ, كۇردەلى جوندەۋدەن وتكىزىلگەن. سونداي-اق «جۇمىسپەن قامتۋدىڭ جول كارتاسى» مەملەكەتتىك باعدارلاماسى بويىنشا 897,7 ملن تەڭگەگە ن.گوگول, بۋرىل, تۇيمەكەنت جانە ش.ءۋاليحانوۆ ورتا مەكتەپتەرىنە كۇردەلى جوندەۋ جۇمىستارى جۇرگىزىلگەن. سونىمەن قاتار اۋدانداعى 43 مەكتەپتىڭ ىشىندەگى قاجەتتىلىگى بار 37 ءبىلىم وشاعىنىڭ عيماراتى ىشىنە سانيتارلىق توراپتار ورناتىلعان. اتالعان ءبىلىم نىساندارىنا وقۋشىلاردىڭ ءبىلىم الۋى ءۇشىن ءتيىستى جاعداي جاسالعان.
قازىرگى كەزدە وڭىردە وزەكتى بولعان ءۇش اۋىسىمدى مەكتەپتەردىڭ ماسەلەسى دە اۋداندا شەشىمىن تاۋىپ كەلەدى. بيىل بۋرىل اۋىلىندا 300 ورىندىق جاڭا مەكتەپ قۇرىلىسى باستالدى. اتالعان نىسان كەلەسى جىلى پايدالانۋعا بەرىلەدى. سول سياقتى ورىن تاپشىلىعى بار قوستوبە اۋىلىنداعى قوستوبە ورتا مەكتەبىنە دە 3 وقۋ بولمەسىن, 1 اكت جانە 1 سپورت زالىن سالۋ جۇمىستارى جۇرگىزىلۋدە. بۇل جوندەۋ جۇمىسى بيىل قازان ايىندا اياقتالادى.
«كەلەسى جىلى ورىن تاپشىلىعى ماسەلەسىن شەشۋ ماقساتىندا شاحان اۋىلىنان 100, سەڭكىباي اۋىلىنان 100 ورىندىق مەكتەپ قۇرىلىسى جۇرگىزىلەدى. ال كۇردەلى جوندەۋدى قاجەت ەتەتىن 4 ورتا مەكتەپكە, اتاپ ايتساق, امانگەلدى, ى.التىنسارين, ا.سۋحانباەۆ, س.سەيفۋللين جانە ك.ازىرباەۆ اتىنداعى بالالار ساز مەكتەبىنە سمەتالىق-جوبالىق قۇجاتتار ازىرلەنىپ, مەملەكەتتىك ساراپتامادان وتكىزۋگە 21 ملن تەڭگە قاراستىرىلدى. ءبىلىم بەرۋ سالاسىن قارجىلاندىرۋ كولەمى دە جىل سايىن كوبەيىپ كەلەدى. بۇل ماقساتقا بيىل 14,9 ملرد تەڭگە ءبولىنىپ, وتكەن جىلمەن سالىستىرعاندا 70,2 پايىزعا ارتىپ وتىر», دەيدى بايزاق اۋدانىنىڭ اكىمى نۇرجان نۇرجىگىتوۆ.
ءبىلىم بەرۋدى دامىتۋ – باستى تالاپ. بۇگىنگىدەي ءبىلىم مەن عىلىم سالاسى جاڭاشىل باعىتتا دامىپ جاتقاندا وقۋشىلاردىڭ دا ساپالى ءبىلىم الۋى ماڭىزدى. قازىر اۋداندا جۇمىس ىستەپ تۇرعان 52 مەكتەپكە دەيىنگى ۇيىمداردا 4821 بالا تاربيەلەنۋدە. مۇندا 591 پەداگوگ جۇمىس ىستەيدى. مۇنىڭ ءبارى دە – بالالاردى ەرتە باستان بىلىمگە تاربيەلەۋدىڭ نەگىزگى جولى. ال قازىر اۋدانداعى 43 مەكتەپتە 20 733 وقۋشى ءبىلىم الۋدا. وتكەن وقۋ جىلىمەن سالىستىرعاندا بالا سانى 868-گە ارتقان. بيىلعى وقۋ جىلىندا 35 ورتا مەكتەپتى 848 وقۋشى ءبىتىرىپ, ونىڭ ىشىندە 653 وقۋشى ۇلتتىق بىرىڭعاي تەستىلەۋگە قاتىسقان. سالىستىرمالى تۇردە العاندا اۋداننىڭ ورتاشا بالى 79,01 پايىزدى قۇراپ, تاراز قالاسىنان كەيىن ەكىنشى ورىنعا يە بولعان. اۋداننىڭ ءبىلىم مەكەمەلەرىن 41 وقۋشى «التىن بەلگى» توسبەلگىسىنە بىتىرسە, 37 وقۋشى «ۇزدىك اتتەستات» يەگەرى اتانعان. سونداي-اق وتكەن وقۋ جىلىندا 1 وقۋشى رەسپۋبليكالىق عىلىمي جوبالار بايقاۋىنان ءبىرىنشى ورىندى يەلەنسە, 2 وقۋشى رەسپۋبليكالىق ءپان وليمپيادالارىنان جۇلدەلى ورىنداردى جەڭىپ العان. ال وبلىستىق وليمپياداعا 23 وقۋشى جولداما الىپ, ونىڭ 13-ءى جۇلدە العان. اۋدان بويىنشا بۇگىندە 2619 مۇعالىم بار. ونىڭ ىشىندە 2426 مۇعالىم جوعارى ساناتتى ماماندىق يەلەرى قاتارىنا جاتادى. مەملەكەت باسشىسىنىڭ تاپسىرماسىنا سايكەس 2274 مۇعالىمنىڭ پەداگوگيكالىق جۇكتەمەسىنە جاڭارتىلعان ءبىلىم بەرۋ مازمۇنى بويىنشا 30 پايىز قوسىمشا ۇستەماقى تولەنۋدە.
زامان تالابىنا ساي بۇگىندە اعىلشىن ءتىلىن مەڭگەرۋدىڭ ماڭىزدىلىعى ارتۋدا. تالاپ ۇدەسىنەن شىعۋ ءۇشىن اۋدانداعى 34 مەكتەپتە حيميا, بيولوگيا, ينفورماتيكا جانە فيزيكا پاندەرى بويىنشا اعىلشىن ءتىلىن وقىتاتىن سىنىپتار اشىلعان. بۇل سىنىپتارعا اعىلشىن ءتىلىنىڭ ۆ2 دەڭگەيدەگى كۋرسىن بىتىرگەن 84 مامان وقۋشىلارعا اتالعان پاندەر بويىنشا ساباق بەرەدى. ال جاراتىلىستانۋ-ماتەماتيكالىق باعىتىنداعى پاندەردى اعىلشىن تىلىندە وقىتۋ ع.مۇراتباەۆ اتىنداعى گيمنازيادا جۇرگىزىلەدى.
سونىمەن قاتار وقۋشىلاردى وقۋلىقتارمەن جانە وقۋ-ادىستەمەلىك كەشەندەرمەن قامتۋ دا – نازارداعى ماسەلەنىڭ ءبىرى. جەرگىلىكتى بيۋدجەتتەن وقۋلىقتار ساتىپ الۋعا 139,6 ملن تەڭگە ءبولىنىپ, مەكتەپتەرگە تاراتىلعان. سول سياقتى ءبىلىم سالاسىن تسيفرلاندىرۋعا دا تۇراقتى تۇردە كوڭىل ءبولىنىپ كەلەدى. اۋدانداعى 43 مەكتەپتىڭ بارلىعى تولىعىمەن جوعارى جىلدامدىقتاعى ينتەرنەتپەن قامتىلعان. ءبىلىم نىساندارى «كۇندەلىك» جوباسىنا جانە «Bilimland» تسيفرلىق ءبىلىم بەرۋ رەسۋرستارى پورتالىنا قوسىلعان. بۇگىندە اۋداندا 4 IT سىنىبى جۇمىس ىستەيدى. 31 مەكتەپ روبوتوتەحنيكا كابينەتىمەن جابدىقتالعان. 992 وقۋ كابينەتى كومپيۋتەرمەن تولىق قامتاماسىز ەتىلگەن.
«بۇگىنگى تاڭدا اۋدانىمىزدا 74 جەتىم جانە اتا-اناسىنىڭ قامقورلىعىنسىز قالعان بالالار بار. 60 بالا قورعانشىلىق پەن قامقورشىلىقتاعى بالالار بولسا, 3 بالا پاتروناتتىق تاربيەدە. ال وتباسى ۇلگىسىندەگى بالالار ۇيىندە 11 بالا تاربيەلەنۋدە. ينكليۋزيۆتى ءبىلىم بەرۋ باعىتىندا 2019-2020 وقۋ جىلىندا 296 مۇمكىندىگى شەكتەۋلى بالالاردىڭ ىشىندە 99 بالا 26 ورتا مەكتەپتە ينكليۋزيۆتى بىلىممەن قامتىلسا, 39 بالا ارنايى سىنىپتاردا, 158 بالا اۋدانداعى جالپى ءبىلىم بەرەتىن 30 مەكتەپتە ءۇي جاعدايىندا وقىتىلۋدا. اۋدانداعى 38 مەكتەپتە ينكليۋزيۆتى ءبىلىم بەرۋگە جاعداي جاسالعان. مەكتەبى جوق 11 ەلدى مەكەندە تۇراتىن مەكتەپ جاسىنداعى 488 وقۋشى كۇندەلىكتى تاسىمالدانىپ وقىتىلدى. مەكتەپ وقۋشىلارىن تاسىمالداۋعا كاسىپكەرلەردىڭ مەنشىگىندەگى 8 اۆتوبۋس جۇمىلدىرىلعان. وعان اۋداندىق بيۋدجەتتەن 14,5 ملن تەڭگە قاراستىرىلعان. پەداگوگيكالىق-پسيحولوگيالىق تۇزەتۋ كابينەتىنە مۇمكىندىگى شەكتەۋلى بالالاردى تاسىمالداۋ ءۇشىن 6 ملن تەڭگەگە اۆتوكولىك پەن بالالارعا ارنالعان قۇرال-جابدىقتار الىندى», دەيدى اۋدان اكىمى نۇرجان نۇرجىگىتوۆ.
جالپى, ءبىلىم بەرۋ مەكەمەلەرىنىڭ ماتەريالدىق-تەحنيكالىق بازاسىن نىعايتۋ – كۇن تارتىبىندەگى ماسەلەنىڭ ءبىرى. بالالاردىڭ الاڭسىز ءبىلىم الۋىنا اۋداندا مۇمكىندىك بار. مۇنداعى 30 مەكتەپ تيپتىك, 13 مەكتەپ ىڭعايلاستىرىلعان عيماراتتاردا ورنالاسقان. اۋدانداعى 43 مەكتەپ پەن 23 بالاباقشانىڭ ءبارى ءجۇز پايىز بەينەباقىلاۋ كامەرالارىمەن قامتىلعان. ال وتكەن وقۋ جىلىندا ن.كيىكباەۆ مەكتەپ-گيمنازياسىنا 15 ملن تەڭگەگە «اقىلدى مەكتەپ» باعدارلاماسى ەنگىزىلگەن. كەلەسى جىلى بۋرىل, ن.اقشاباەۆ, س.ابلانوۆ ورتا مەكتەپتەرى مەن سارىكەمەر مەكتەپ-گيمنازياسىنا «اقىلدى مەكتەپ» باعدارلاماسىن ەنگىزۋ جوسپارلانۋدا. بۇل دا وقۋشىلاردىڭ وزىق ويلى, ءبىلىمدى بولۋىنا مەيلىنشە ءوز سەپتىگىن تيگىزەتىنى انىق. سونداي-اق ءبىلىم وشاقتارىنىڭ تسيفرلىق ينفراقۇرىلىمىن دامىتۋ مەن ماتەريالدىق-تەحنيكالىق بازاسىن نىعايتۋعا 174,4 ملن تەڭگە قاراستىرىلعان. بولىنگەن قاراجاتقا 9 مەكتەپكە روبوتوتەحنيكا كابينەتتەرى, جاڭا موديفيكاتسيالىق كابينەتتەر, 100 دانا كومپيۋتەر, سپورتتىق قۇرال-جابدىقتار مەن 200 دانا پلانشەت ساتىپ الىنعان. ەندى كۇردەلى جوندەۋ مەن قوسىمشا قۇرىلىس جۇرگىزىلگەن 10 مەكتەپتىڭ جيھازدارىن جاڭارتۋعا 30 ملن تەڭگە قاراستىرىلىپ, قاجەتتى جيھازدارمەن جاڭارتىلادى. جالپى, 9 مەكتەپتىڭ كۇردەلى جوندەۋ جۇمىستارىنا 1,4 ملرد تەڭگە بولىنگەن. «وڭىرلەردى دامىتۋ» باعدارلاماسى اياسىندا 538,7 ملن تەڭگە ءبولىنىپ, اباي اتىنداعى ورتا مەكتەپ پەن «قارلىعاش» بالاباقشاسى كۇردەلى جوندەۋدەن وتكىزىلگەن. سونداي-اق سارىباراق, اقبوزوۆ, №5 ورتا مەكتەپتەرى مەن «بالدىرعان» بالاباقشاسىنا 95,3 ملن تەڭگەگە مودۋلدىك قازاندىقتار ورناتىلدى. مەكتەپتەرگە 17 ملن تەڭگەگە سپورتتىق قۇرال-جابدىقتار الىنعان.
مەملەكەت ءتۇرلى باعدارلامالار ارقىلى ءبىلىم سالاسىنا قاجەتتى قاراجاتتى ءبولىپ بەرىپ وتىر. بولاشاققا سالىنعان ينۆەستيتسيانىڭ كۇنى ەرتەڭ ەلىمىزدىڭ دامۋىنا وڭ سەرپىن بەرەتىنى انىق. اسىرەسە اۋىلدى جەرلەردەگى مەكتەپتەرگە كوڭىل ءبولۋ, مۇعالىمدەردى قولداۋ, وقۋشىلاردىڭ لايىقتى دەڭگەيدە ءبىلىم الۋىنا جاعداي جاساۋ ماسەلەلەرى وڭ شەشىمىن تابۋدا.
جامبىل وبلىسى
