كەشە پرەمەر-مينيستر سەرىك احمەتوۆتىڭ توراعالىعىمەن سەلەكتورلىق رەجىمدە وتكەن ۇكىمەت وتىرىسىندا ءبىلىم جانە عىلىم سالاسىنا قاتىستى بىرقاتار ماسەلەلەر تالقىلاندى.
جيىن باسىندا س.احمەتوۆ ەلىمىزدىڭ ءبىلىم مەن عىلىم دەڭگەيىن الەمدىك ستاندارتتارعا جاقىنداتۋ ۇكىمەت الدىنداعى ماڭىزدى مىندەت ەكەندىگىنە توقتالىپ, بۇل مەملەكەت باسشىسىنىڭ «قازاقستان-2050» ستراتەگياسىندا اتاپ كورسەتكەن باسىم باعىتتاردىڭ ءبىرى سانالاتىنىن ايتىپ ءوتتى.
كەشە پرەمەر-مينيستر سەرىك احمەتوۆتىڭ توراعالىعىمەن سەلەكتورلىق رەجىمدە وتكەن ۇكىمەت وتىرىسىندا ءبىلىم جانە عىلىم سالاسىنا قاتىستى بىرقاتار ماسەلەلەر تالقىلاندى.
جيىن باسىندا س.احمەتوۆ ەلىمىزدىڭ ءبىلىم مەن عىلىم دەڭگەيىن الەمدىك ستاندارتتارعا جاقىنداتۋ ۇكىمەت الدىنداعى ماڭىزدى مىندەت ەكەندىگىنە توقتالىپ, بۇل مەملەكەت باسشىسىنىڭ «قازاقستان-2050» ستراتەگياسىندا اتاپ كورسەتكەن باسىم باعىتتاردىڭ ءبىرى سانالاتىنىن ايتىپ ءوتتى.
ۇكىمەت وتىرىسىنىڭ كۇن تارتىبىندەگى باستى تاقىرىپ تۋراسىندا ءبىلىم جانە عىلىم ءمينيسترى اسلان ءسارىنجىپوۆ باياندادى. ول مەكتەپكە دەيىن جانە مەكتەپ قابىرعاسىندا وقىتۋ جايىنا, تەحنيكالىق جانە كاسىپتىك ءبىلىم بەرۋدىڭ جۇيەلى مىندەتتەرىنە توقتالىپ, تۇتاستاي العاندا, ءبىلىم بەرۋ ۇدەرىسىن ودان ءارى جەتىلدىرۋ بويىنشا ءىس-شارالار تۋرالى حابارلادى.
ءمينيستردىڭ ايتۋىنشا, «بالاپان» باعدارلاماسىنىڭ ارقاسىندا بۇگىندە مەكتەپكە دەيىنگى وقىتۋعا 3-6 جاس ارالىعىنداعى بالالاردىڭ قامتىلۋى ەكى ەسەگە ارتىپ, 36-دان 71,5 پايىزعا دەيىن وسكەن. سونداي-اق, ءبىلىم سالاسىندا مەكتەپكە دەيىنگى ساپالى وقىتۋعا تەڭ قولجەتىمدىكتى قامتاماسىز ەتۋ ماقساتىندا جاڭا دامۋ باعدارلامالارىن ەنگىزۋ, كادرلار دايىنداۋ بويىنشا رەسۋرستىق ورتالىق قۇرۋ, وعان قوسا, 2014 جىلى ەرتە دامۋ تۇجىرىمداماسىن جاساۋ جوسپارلانىپ وتىر.
ال ءبىلىم بەرۋ ينفراقۇرىلىمدارىن دامىتۋ ماسەلەلەرىنە قاتىستى سوزىندە مينيستر 2014 جىلى رەسپۋبليكالىق بيۋدجەت ەسەبىنەن 50 مەكتەپ سالۋ كوزدەلىپ وتىرعانىن, الداعى ءۇش جىل ىشىندە 146 مەكتەپ سالىناتىنىن جەتكىزدى. ناتيجەسىندە 2016 جىلعا قاراي اپاتتى مەكتەپتەر ۇلەسىنىڭ 3 پايىزدان 1,5 پايىزعا دەيىن كەميتىنىن, ال جالپى ءبىلىم بەرۋ جۇيەسىندەگى ءۇش اۋىسىمدىق وقىتۋ 1,3 پايىزدان 0,1 پايىزعا دەيىن قىسقاراتىنىن اتاپ ءوتتى.
تەحنيكالىق جانە كاسىپتىك ءبىلىم بەرۋدە ايرىقشا نازار ءبىلىم بەرۋ مەن بيزنەستىڭ ارىپتەستىگىن نىعايتۋعا, كادرلاردى ۇدەمەلى يندۋستريالىق-يننوۆاتسيالىق دامۋ باعدارلاماسىنىڭ باسىمدىقتارىمەن بايلانىستىرا وتىرىپ دايىنداۋعا اۋدارىلادى.
2016 جىلعا قاراي دۋالدى ءبىلىم بەرۋ جۇيەسىمەن جۇمىس ىستەيتىن كوللەدجدەردىڭ ۇلەسى 20-دان 50 پايىزعا دەيىن ارتادى دەپ كوزدەلۋدە. جوعارى ءبىلىم بەرۋدە دە ەكونوميكانى دامىتۋدىڭ يننوۆاتسيالىق مىندەتتەرىن شەشە الاتىن باسەكەگە قابىلەتتى كادرلار دايىنداۋ ماقسات ەتىپ قويىلىپ وتىر.
ءبىلىم جانە عىلىم ءمينيسترى ۇلتتىق بىرىڭعاي تەستىلەۋگە قاتىستى دا وزگەرىستەر بولاتىنىن اتاپ ءوتتى. بىرىنشىدەن, تەستتەردىڭ مازمۇنى قايتا قارالادى. تەستتەر بازاسىنداعى تالاپتارعا سايكەس كەلمەيتىن سۇراقتار جويىلادى. ەكىنشىدەن, تەستىلەۋ تەحنولوگياسى وزگەرتىلەدى. كومپيۋتەرلىك تەستىلەۋدى ەنگىزۋ ناتيجەگە سۋبەكتىلىك فاكتورلاردىڭ اسەرىن تومەندەتۋگە مۇمكىندىك بەرەدى, دەدى مينيستر. بۇدان وزگە, ول ءبىر جىل ىشىندە تەستىلەۋدى قايتا تاپسىرۋ مۇمكىندىگىن ەنگىزۋ بويىنشا ماسەلەلەردى پىسىقتاۋ جۇرگىزىلىپ جاتقانىن اتاپ ءوتتى.
ا.ءسارىنجىپوۆ اۋىل مەكتەپتەرىندەگى جانە شالعاي وڭىرلەردەگى ءبىلىم ساپاسىن جاقسارتۋ بويىنشا بىرقاتار شارالار ءازىرلەنگەنى جونىندە اقپاراتپەن ءبولىستى.
شەشىم رەتىندە رەسۋرستىق ورتالىقتار مەن IT-تەحنولوگيالاردى شوعىرلاندىرۋدى ۇسىنىپ وتىرمىز. 2015 جىلى 160 رەسۋرستىق ورتالىق قۇرۋدى جوسپارلادىق, ولارعا 640 شاعىن كەشەندى مەكتەپ بەكىتىلەدى, سونىمەن قاتار, ە-learning تۇجىرىمداماسىن جاڭارتىپ جاتىرمىز, ول قالالار مەن اۋىلدار اراسىنداعى تسيفرلىق تەپە-تەڭسىزدىكتى قىسقارتادى, دەدى ا.ءسارىنجىپوۆ.
مينيستر ايتىپ وتكەندەي, ءبۇگىنگى تاڭدا ءبىلىم ساپاسى بويىنشا قالا مەن اۋىل اراسىندا الشاقتىق بايقالىپ وتىر. اپاتتى جاعدايداعى, ءۇش اۋىسىمداعى مەكتەپتەردىڭ بارلىعى دەرلىگى, سونىمەن قاتار, سپورت زالدارى جوق مەكتەپتەر مەن ال جوعارى ساناتتاعى مۇعالىمدەردىڭ ۇلەسى دە قالاعا قاراعاندا اۋىلدا 2 ەسە از.
اۋىل مەكتەپتەرىنىڭ ماسەلەلەرىنە ۇبت ناتيجەلەرىنىڭ قالاعا قاراعاندا اۋىلدا تومەندىگى ءدالەل, دەدى مينيستر. جالپى العاندا, ورتا ءبىلىم بەرۋ بويىنشا تاياۋ 3 جىلدا ءبىلىم جانە عىلىم مينيسترلىگى جاڭا وقۋ جوسپارلارىن جانە وقۋلىقتار جاساۋدى, 100 مىڭ مۇعالىم وقىتۋدى, قىسقا مەرزىمدى كۋرستار ارقىلى 135 مىڭ پەداگوگتى بىلىكتىلىكتى ارتتىرۋمەن قامتۋدى جوسپارلاپ وتىر ەكەن. سونداي-اق, 2016 جىلعا دەيىن ەلىمىزدە مەملەكەتتىك تىلدەگى وقۋ ورىندارىنىڭ سانى ارتپاق. مەكتەپكە دەيىنگى ءبىلىم بەرۋدە مۇنداي ۇيىمدار سانى 2 مىڭعا دەيىن, ورتا ءبىلىم بەرۋدە 4 مىڭعا دەيىن, تكو سانى 50-گە دەيىن جەتكىزىلەدى, دەدى مينيستر.
ءمينيستردىڭ بايانداماسىنان سوڭ ۇكىمەت وتىرىسىندا ورتا ءبىلىم بەرۋدى ودان ءارى دامىتۋ ستراتەگياسى ماسەلەسى بويىنشا «نازارباەۆ زياتكەرلىك مەكتەپتەرى» باسقارماسىنىڭ ءتورايىمى ك.شامشيدينوۆا, «كاسىپقور» حولدينگى باسقارماسىنىڭ باسشىسى ە.سادۋاقاسوۆا, نازارباەۆ ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ ۆيتسە-پرەزيدەنتى ك.دايىروۆا باياندادى.
تالقىلانعان ماسەلەنى قورىتىندىلاي كەلە, ۇكىمەت باسشىسى جاڭاشىلدىقتار ەنگىزۋدىڭ ساپاسىن كوتەرۋ مەن جەتىلدىرۋ ماسەلەلەرىنىڭ اسا ماڭىزدىلىعىن اتاپ ايتتى. پرەمەر-ءمينيستردىڭ پىكىرىنشە, بۇل جۇمىستا پەداگوگتار مەن جۇرتشىلىق تاراپىنان قولداۋ, مەملەكەتتىك جانە جەرگىلىكتى اتقارۋشى ورگاندار تاراپىنان تۇسىنىستىك, پىكىر ۇندەستىگى بولۋى قاجەت. ولاردىڭ ايرىقشا ىقىلاسىنسىز ءبىلىم بەرۋ سالاسىندا جاڭعىرتۋ بولمايدى, دەدى س.احمەتوۆ. ياعني, ول ۇسىنىلعان جوسپارلار مەن يدەيالاردا كاسىبي مامانداردىڭ, تۇتاستاي العاندا, حالىقتىڭ پىكىرلەرى ەسكەرىلۋى ءتيىس ەكەندىگىنە توقتالدى.
مەملەكەت پەداگوگتىق رەسۋرستاردى دامىتۋعا, ياعني ءبىلىمىن كوتەرۋگە, پەداگوگ كادرلاردىڭ دايىندىعىن جۇيەلى تۇردە جەتىلدىرۋگە زور كوڭىل ءبولىپ كەلەدى, دەدى س.احمەتوۆ. ۇكىمەت باسشىسىنىڭ ايتۋىنشا, بۇگىندە كادرلار ديسبالانسى بار, بۇل جاس دارىندى پەداگوگتاردىڭ مەكتەپتەردەن كەتىپ, جاعدايى جاسالعان, ەكونوميكانىڭ باسەكەلەستىك ورتاسى بار باسقا سالالارىنا ورىن اۋىستىرۋىنان بولىپ وتىر. اتالمىش ماسەلەلەر شەشىلمەيىنشە, قابىلدانعان مەملەكەتتىك شارالاردىڭ تيىمدىلىگى تومەن جانە العا قويعان ماقساتتارعا قول جەتكىزۋ قيىنعا سوعۋى مۇمكىن.
س.احمەتوۆ, سونىمەن قاتار, از جابدىقتالعان مەكتەپتەر پروبلەمالارىن شەشۋ قاجەتتىگىنە, رەسۋرستىق ورتالىقتار قۇرۋعا توقتالىپ, وڭىرلىك دامۋ مينيسترلىگىنە بۇل جۇمىسقا اۋىلدىق اۋماقتاردى قولداۋ بويىنشا وڭىرلەردى دامىتۋ باعدارلاماسىنىڭ جاڭا تاراۋىن جاساۋ شەڭبەرىندە كىرىسۋگە نۇسقاۋ بەردى.
كەشەگى وتىرىستا, سونداي-اق, قازاقستان رەسپۋبليكاسى ۇكىمەتىنىڭ زاڭ جوبالاۋ جۇمىستارىنىڭ 2014 جىلعا ارنالعان جوسپارىنىڭ جوباسى جانە زاڭ جوبالاۋ جۇمىستارىنىڭ 2015-2016 جىلدارعا ارنالعان پەرسپەكتيۆالىق جوسپارى ماقۇلداندى. اتالمىش جوسپارلار جايىندا ادىلەت ءمينيسترى بەرىك يماشەۆ باياندادى. ب.يماشەۆ ءوز سوزىندە 2014 جىلى 37 زاڭ جوباسىن جاساۋ جوسپارلانعانىن حابارلادى.
ولاردىڭ ىشىندە ەكونوميكا جانە بيۋدجەتتىك جوسپارلاۋ مينيسترلىگى 10 زاڭ جوباسىن ازىرلەيدى. ادىلەت مينيسترلىگى مەن يندۋستريا جانە جاڭا تەحنولوگيالار مينيسترلىگى 5 جوبادان ازىرلەيتىن بولادى, وڭىرلىك دامۋ مينيسترلىگى 4 زاڭ جوباسىن, ەڭبەك جانە حالىقتى الەۋمەتتىك قورعاۋ, سىرتقى ىستەر, اۋىل شارۋاشىلىعى, قورشاعان ورتانى قورعاۋ, قارجى مينيسترلىكتەرى 2 زاڭ جوباسىنان ازىرلەيدى, دەپ مالىمدەدى ول.
بۇدان وزگە, قورعانىس, ءبىلىم جانە عىلىم مينيسترلىكتەرى, سونداي-اق تابيعي مونوپوليالاردى رەتتەۋ اگەنتتىگى 1 زاڭ جوباسىنان ازىرلەيتىن بولادى. ال 2015-2016 جىلدارى 15 زاڭ جوباسىن ازىرلەۋ جوسپارلانعان.
دينارا بىتىكوۆا,
«ەگەمەن قازاقستان».
