كارىباي مۇسىرمان,
قازاقستان حالقى اسسامبلەياسىنىڭ مۇشەسى, سولتۇستىك قازاقستان وبلىستىق ءماسليحاتىنىڭ دەپۋتاتى, حالىقارالىق «قازاق ءتىلى» قوعامى وبلىستىق بولىمشەسىنىڭ توراعاسى.
استاناداعى تاۋەلسىزدىك سارايىندا وتكەن «نۇر وتان» پارتياسىنىڭ كەزەكتەن تىس حV سەزىنەن ۇلكەن شابىتپەن ورالىپ, تاعىلىمدى وي ءتۇيىپ قايتتىق. ەلىمىزدەگى ەڭ قۋاتتى ساياسي كۇشكە اينالىپ, قالىڭ جۇرتشىلىقتى «قازاقستان-2050» ستراتەگياسى بەلگىلەپ بەرگەن اسقارالى مىندەتتەرگە جۇدىرىقتاي جۇمىلدىرىپ كەلە جاتقان پارتيانىڭ ەڭ جوعارى فورۋمى ساياسي دوكترينا قابىلداۋىمەن ەستە قالدى.
كارىباي مۇسىرمان,
قازاقستان حالقى اسسامبلەياسىنىڭ مۇشەسى, سولتۇستىك قازاقستان وبلىستىق ءماسليحاتىنىڭ دەپۋتاتى, حالىقارالىق «قازاق ءتىلى» قوعامى وبلىستىق بولىمشەسىنىڭ توراعاسى.
استاناداعى تاۋەلسىزدىك سارايىندا وتكەن «نۇر وتان» پارتياسىنىڭ كەزەكتەن تىس حV سەزىنەن ۇلكەن شابىتپەن ورالىپ, تاعىلىمدى وي ءتۇيىپ قايتتىق. ەلىمىزدەگى ەڭ قۋاتتى ساياسي كۇشكە اينالىپ, قالىڭ جۇرتشىلىقتى «قازاقستان-2050» ستراتەگياسى بەلگىلەپ بەرگەن اسقارالى مىندەتتەرگە جۇدىرىقتاي جۇمىلدىرىپ كەلە جاتقان پارتيانىڭ ەڭ جوعارى فورۋمى ساياسي دوكترينا قابىلداۋىمەن ەستە قالدى.
سەزدە سويلەگەن سوزىندە ەلباسى, «نۇر وتان» پارتياسىنىڭ توراعاسى نۇرسۇلتان نازارباەۆ قاتارىندا 900 مىڭداي مۇشەسى بار ساياسي ۇيىمنىڭ ناقتى ناتيجەنىڭ, ىلكىمدى ءىستىڭ ۇيىتقىسى, باستاۋشىسى ەكەنىن ناقتى مىسالدارمەن دايەكتەي كەلىپ, ەلىمىزدى الەمنىڭ ەڭ قۋاتتى 30 ەلىنىڭ قاتارىنا قوسۋ سەكىلدى ۇلى مۇرات, بيىك ماقسات جولىنداعى ساياسي قۇجاتتىڭ ءمان-ماڭىزىن اتاپ كورسەتتى. وسى باعىتتا «نۇر وتان» پارتياسى الدىندا تۇرعان 7 كوشباسشىلىق قادامداردى بەلگىلەپ بەردى.
جاڭا ساياسي دوكترينا جوباسىنىڭ سەزد قاراۋىنا ۇسىنىلماس بۇرىن جالپىحالىقتىق تالقىلاۋعا تۇسكەنى ءمالىم. جەر-جەرلەردە ايتىلعان ۇسىنىس-پىكىرلەردىڭ جان-جاقتى ەسكەرىلگەنى ابدەن قۇپتارلىق. سونىڭ ءبىر پاراسى وتانشىلدىق رۋح پەن انا تىلىمىزگە قاتىستى. اسىرەسە, مەملەكەتتىك ءتىل مارتەبەسىن ارتتىرۋعا قاتىستى ارنايى باعدارلاما ۇكىمەت تاراپىنان جۇيەلى اتقارىلىپ كەلەدى. «قازاقستان-2050» ستراتەگياسى–قالىپتاسقان مەملەكەتتىڭ جاڭا ساياسي باعىتى» جولداۋىندا «قازاق ءتىلى 2025 جىلعا قاراي ءومىردىڭ بارلىق سالاسىندا ۇستەمدىك ەتىپ, كەز كەلگەن ورتادا كۇندەلىكتى قاتىناس تىلىنە اينالادى. وسىلاي تاۋەلسىزدىگىمىز بۇكىل ۇلتتى ۇيىستىراتىن ەڭ باستى قۇندىلىعىمىز – تۋعان ءتىلىمىزدىڭ مەرەيىن ۇستەم ەتە تۇسەدى. تىلگە دەگەن كوزقاراس, شىنداپ كەلگەندە, ەلگە دەگەن كوزقاراس ەكەنى داۋسىز», دەپ انىق جازىلعان.
پرەزيدەنتتىڭ مەملەكەتتىك تىلگە قاتىستى ايتىلعان ساليقالى ويلارى مەن تاباندى ۇستانىمدارى دوكترينادا ەل مەن حالىقتى بىرىكتىرەتىن باستى فاكتورلاردىڭ ءبىرى رەتىندە كورىنىس تاپقان. سول سياقتى, وسكەلەڭ ۇرپاق بويىنا وتانشىلدىق, ادامگەرشىلىك قاسيەتتەردى سىڭىرەتىن ۇلتتىق, حالىقتىق قۇندىلىقتاردى قالىپتاستىرۋعا دا ايرىقشا ءمان بەرىلگەن. وسى ورايدا نۇرسۇلتان ءابىش ۇلىنىڭ قازاقستان حالقى اسسامبلەياسىنىڭ مەرەيتويلىق حح سەسسياسىندا: «اسسامبلەيانىڭ ەڭ باستى مىندەتى – ەلىمىزدەگى قوعامدىق كەلىسىم. ال ۇلتارالىق تاتۋلىق ماسەلەسى – اسسامبلەيانىڭ سان قىرلى قىزمەتىنىڭ ءبىر پاراسى عانا. قازاقستانداعى قوعامدىق كەلىسىم, ەڭ الدىمەن, قازاقتىڭ كەلىسىمى ەكەنىن مىقتاپ ەستە ۇستاعان ابزال. تاتۋلىق پەن تۇراقتىلىق ەل يەسى رەتىندە ەڭ الدىمەن قازاققا كەرەك. قازاقتىڭ ىنتىماعى مەن بىرلىگى مىقتى بولمايىنشا, مەملەكەتتىڭ تۇتاستىق كەلبەتىن ساقتاۋ مۇمكىن ەمەس. حالقىمىز «تار جەردە تابىسقان, كەڭ جەردە كەلىسەدى» دەمەيتىن بە ەدى؟ ەڭ تار زامانداردا قازاق قۇشاعىنا العان وزگە ەتنوس وكىلدەرى بۇگىندە ءوز باۋىرلارىمىز اتانىپ, بىزبەن ءبىر حالىققا اينالدى», دەگەن اتالى سوزدەرى ويعا ورالادى وسىندايدا. سانالى ازامات ءۇشىن سۇيەكتەن وتەتىندەي سالماقتى دا ساليقالى ءسوز ەمەس پە؟
سونى ايعاقتايتىن سانداعان مىسالداردى كۇندەلىكتى ومىردە كەزدەستىرىپ ءجۇرمىز. قازاقستاننىڭ نامىسىن قورعاپ, اتاعىن شارتاراپقا تانىتقان ساڭلاق سپورتشىمىز گەننادي گولوۆكيننىڭ «مەن – قازاقپىن!» دەگەن جۇرەكجاردى ءلۇپىلى كىمدى سەندىرمەيدى؟! لوندون وليمپياداسىندا ءبىزدىڭ كوماندا كوپۇلتتى ەلىمىزدىڭ, كوپتەگەن ەتنوستاردىڭ بەرىك جانە ىنتىماقتى شاڭىراعىنىڭ ءبىرتۇتاس جاساعى رەتىندە سايىسقا ءتۇسىپ, ءپاتريوتيزمنىڭ ۇلى كۇشى ارقاسىندا 7 التىن مەدالدى قانجىعاعا بايلادى. وسىنشا مارتە مەملەكەتتىك ءانۇرانىمىز شىرقالىپ, جەڭىس سالتاناتىنا بۇكىل قازاقستاندىقتار ورتاقتاستى. قاھارمان بوكسشىمىز سەرىك ساپيەۆتىڭ اكەسى قازاق بولعانىمەن, اناسى باسقا ۇلت وكىلى ەكەندىگى دە ەلباسىمىز ايتقانداي «ءوز باۋىرلارىمىز!» دەگەن عاجاپ ۇعىمنىڭ قۇدىرەتىن ايعاقتاي تۇسكەندەي. البەتتە, بۇل سوناۋ كەڭەس وداعى ىدىراپ, اتا-بابالارىمىز ارمان ەتكەن تاۋەلسىزدىككە يە بولعان قيىن-قىستاۋ كەزەڭدە تاۋەكەلگە بەل بۋىپ, ەگەمەن ەلىمىزدىڭ بيلىك تىزگىنىن قولعا الىپ, از عانا ۋاقىتتىڭ ارالىعىندا وركەنيەتتى ەلدەرمەن تەرەزەسى تەڭ بارىس بەينەلى قۋاتتى مەملەكەتكە اينالدىرا بىلگەن كەمەل كوشباسشىمىزدىڭ دوستى سۇيسىندىرەتىن, دۇشپاندى كۇيىندىرەتىن ماۋەلى جەمىسى ەكەنى كۇمانسىز. سول سەبەپتى ساياسي دوكترينادا پارتيانىڭ باستى مىندەتتەرىنىڭ ءبىرى جاڭا قازاقستاندىق پاتريوتيزم قالىپتاستىرۋدىڭ جالپىۇلتتىق تۇپقازىعى بولۋ تيىستىلىگى اتاپ ءوتىلۋى تەكتەن تەك ەمەس.
ەلباسىمىزدىڭ «ەل يەسى» دەگەن سوزىنە الدىمەن ءبىز, قازاقتار, جەتە ءمان بەرۋىمىز كەرەك. قىزىلجار وڭىرىندەگى ءبازبىر اعايىندارىمىز زامان وزگەرگەنىن, وزدەرىنىڭ ەندى ەل, جەر قوجاسى ەكەندىكتەرىن, مەملەكەت قۇراۋشى ۇلت وكىلدەرى بولىپ تابىلاتىندارىن جەتە ەسكەرمەي, ەسكى پسيحولوگيا جەتەگىنە ەرىپ, كەي كەزدەرى ءجونسىز ۇلتتىق قىزبالىق پەن كىجىنۋشىلىككە ۇرىنىپ قالاتىندارى جاسىرىن ەمەس. ناۋرىز ايتىسىندا ەرتەڭگى ءۇمىتىمىز رەتىندە ۇكىلەپ, ساحنا تورىنە شىعارعان جاس تالاپ ايتىسكەرلەردىڭ قايسىبىرەۋلەرى جۇرت الدىندا باسقا ۇلت وكىلدەرىنىڭ كوڭىلدەرىنە وشپەس قاياۋ سالاتىنداي وعاش پىكىرلەر ايتىپ, ساياسي ورەلەرىنىڭ تومەندىگىن كورسەتىپ العانىنا قاراداي ۇيالعانىمىز بار. ءبىز ەل يەسى رەتىندە باسقا ۇلت وكىلدەرىن كەۋدەدەن يتەرمەي, كەرىسىنشە, دانا حالقىمىزعا ءتان كەڭ مىنەزبەن باۋىرىمىزعا تارتىپ, كەز كەلگەن كوكەيكەستى ماسەلەنى «كەڭ جەردە كەلىسىپ» شەشسەك, تەك ۇتارىمىز انىق.
سەزدە ەلباسى پارتياعا جالپىۇلتتىق بىرلىكتىڭ ورتالىق بۋىنى بولۋدى, كوپەتنوستى حالقىمىزدىڭ بىرلىگى ءۇشىن جوعارى جاۋاپكەرشىلىك مىندەتتەرىن جۇكتەپ, مەملەكەتتىك ءتىلدى نىعايتۋعا, قازاقتىڭ ءداستۇرى مەن مادەنيەتىن جاڭعىرتۋعا بايلانىستى قوعامدىق-ساياسي جۇمىستاردىڭ جۇيەسىن جاساۋدى تاپسىردى. شۇكىرشىلىك, كەڭەس وكىمەتى تۇسىندا قازاق اۋىلدارىندا جابىلىپ قالعان ۇلتتىق مەكتەپتەر قايتادان اشىلىپ, جاڭادان بوي كوتەرگەندەرى دە بارشىلىق. قازىر وبلىستاعى قازاق بالالارىنىڭ 65 پايىزى انا تىلىندە ءبىلىم الادى. بۇل كورسەتكىش 1990-1991 وقۋ جىلىندا 25 پايىزدى عانا قۇرايتىن. پەتروپاۆل قالاسىندا بۇرىن ءبىر-اق قازاق مەكتەپ-ينتەرناتى بولسا, قازىر 6 ۇلتتىق ءبىلىم ءۇيى, 15 ارالاس مەكتەپ جۇمىس ىستەيدى. «التىن بەسىك» قازاق بالاباقشاسىنا باراتىن 320 ءبۇلدىرشىننىڭ 75-ءى –باسقا ۇلت وكىلدەرىنىڭ بالالارى. بۇل –ولاردىڭ اتا-انالارىنىڭ ەلباسىنىڭ «قازاقستاننىڭ بولاشاعى – قازاق تىلىندە!» دەگەن ساليقالى ساياساتىنا ءۇن قوسىپ, ءوز تاعدىرلارىن قازاقستانمەن ماڭگىلىككە بايلانىستىرعانىنىڭ ءبىر بەلگىسى بولسا كەرەك.
مەملەكەت باسشىسى سەزدە اتاپ وتكەندەي, قوعامدىق كەلىسىم, ۇلتتىق تاتۋلىق ۇعىمىنىڭ اۋقىمى كەڭ. ءاربىر قازاقستاندىقتىڭ بولاشاققا بەرىك سەنىمىن, قوعامدىق ەڭبەككە جىگەرىن, جاقسى تۇرمىسقا ۇمتىلىسىن ارتتىراتىن وسى ءبىر فاكتور دوكترينانىڭ التىن ارقاۋى, ءتۇپ قازىعى دەسەك تە بولادى. الار ورنى مەن ساياسي ماڭىزىن ەرەكشەلەپ تۇرعانىنا كوز جەتكىزۋ قيىن ەمەس. قازاقستان–بارىمىزدىڭ قاسيەتتى مەكەنىمىز بولسا, ەرەكشە جاۋاپكەرشىلىك بىزدەرگە, قازاقتارعا جۇكتەلەتىنىن تاعى دا قايتالاپ ايتقىمىز كەلەدى. ءبىز ەل يەسى رەتىندە نەعۇرلىم بيىك تۇرساق, سوعۇرلىم وزگەلەرگە سىيلى بولارىمىز ءسوزسىز.
سولتۇستىك قازاقستان وبلىسى.
باستامانى جاستار جالعاستىرادى
ماقسات بايانباەۆ,
م.اۋەزوۆ اتىنداعى وقمۋ
جاستار ورتالىعىنىڭ ديرەكتورى.
«نۇر وتاننىڭ» كەزەكتەن تىس حV قۇرىلتايى ەل تاريحىنداعى ەلەۋلى وقيعالاردىڭ ءبىرى ەكەنىنە ەشكىمنىڭ دە داۋى جوق. ەلەۋلى دەۋگە سەبەپ, ادام مۇددەسى, ازامات جاۋاپكەرشىلىگى, مەملەكەتتىڭ دامۋ جولى جان-جاقتى قامتىلعان «نۇر وتان. نۇرلى بولاشاق جولىندا» اتتى جاڭا دوكترينا قابىلداندى. حالىقتىڭ ءال-اۋقاتى مەن ينتەللەكتۋالدى ءبىلىمى, ۇلتتىق مادەنيەتى مەن رۋحانياتىن كوتەرۋ تۋرالى ماسەلەلەر كورىنىس تاپقان بۇل دوكترينا – اسا ماڭىزدى ساياسي قۇجات.
بۇل قۇجات «قازاقستان-2050» ستراتەگياسىن ءجۇزەگە اسىرۋدىڭ يدەولوگيالىق باعىتتاۋشىسى ىسپەتتى. ءبىرىنشى كەزەككە ادامگەرشىلىك قاسيەتتەردى, ۇلتتىق قۇندىلىقتاردى شىعارىپ, بوستاندىق پەن قوعامدىق كەلىسىم, ادىلەتتىلىك, سالاماتتىلىق قاعيداتتارىن ۇستانا بىلگەن ەلدە ساياسي, ەكونوميكالىق, الەۋمەتتىك ماسەلەلەر ءوز شەشىمىن تاباتىنى بەلگىلى. دوكترينادا ەلىمىزدىڭ ەڭ باستى قاسيەتتى قۇندىلىعى – تاۋەلسىزدىككە ەرەكشە ءمان بەرىلگەن. جالپى حالىق, ۇلت بولىپ, بىرلىك پەن كەلىسىمدى تۋ ەتىپ, تاۋەلسىزدىگىمىزدى نىعايتۋىمىز قاجەت.
ماقسات – ايقىن, مەجە – بەلگىلى, مىندەت – ورتاق. ەندى «قازاقستان – مەنىڭ وتانىم» دەپ سوققان ءاربىر جۇرەك ەل كەلەشەگىنىڭ كەمەل دە كەلىستى بولۋى ءۇشىن تەر توكسە دەگەن ىزگى تىلەك بار. ەلباسىنىڭ بۇگىنگى باستامالارىن ەرتەڭ جالعاستىراتىن جاستار, ياعني بىزدەر. سوندىقتان ەلىمىزدەگى بارشا قۇرداستارىمىزدى باعدارلى جوسپاردىڭ جۇزەگە اسىرىلۋى ءۇشىن بۇگىننەن باستاپ ەڭبەك ەتۋگە شاقىرامىن.
شىمكەنت.
قاجىر-قايراتىمىز – نۇرلى بولاشاققا
اسەل م ۇلىكوۆا,
جاستاردىڭ ستۋدەنتتىك قۇرىلىس جاساعى شىعىس قازاقستان وبلىستىق شتابىنىڭ باسشىسى.
ەلباسى – «نۇر وتان» پارتياسىنىڭ كوشباسشىسى نۇرسۇلتان نازارباەۆ پارتيانىڭ حV سەزىندە ءوزىنىڭ جاستارعا ەرەكشە سەنىم ارتاتىندىعىن تاعى ءبىر مارتە اتاپ ءوتتى. ءبىز, شىعىس قازاقستان وبلىسىنىڭ جاستارى نۇرلى بولاشاقتىڭ ىرگەسىن قالاۋشى ەلباسىنىڭ بىزگە ارتىپ وتىرعان ابىرويلى ءجۇگىن كەلەشەكتە لايىقتى ىسكە اسىراتىندىعىمىزعا تولىقتاي سەنىمدىمىز! سەبەبى, بۇگىنىمىز تۇراقتى, كەلەشەگىمىز باعدارلى.
قازاقستاندا جاستار ءۇشىن بارلىق جاعداي جاسالۋدا. ءاربىر جاس قازاقستاندىق عىلىم مەن ءبىلىمنىڭ, مادەنيەت پەن ونەردىڭ, سپورت پەن بەرەكەلى ەڭبەكتىڭ جەمىسى مەن جەڭىسىن تاتۋدا. بۇل – اعا ۇرپاقتىڭ ءىنى ۇرپاق الدىنداعى اسقان جاۋاپكەرشىلىگىنىڭ جارقىن كورىنىسى. ەندىگى ماقسات – وسى يگى ءداستۇردى كەلەشەككە تابىستاۋ.
باقىتتىڭ كىلتى ەڭبەكتە! بۇگىنگى قوعامدا تەك شىنايى ەڭبەكتىڭ عانا ىرىس-نەسىبەسى مول بولماق. ەلباسىمىزدىڭ الدىمىزعا قويىپ وتىرعان باستى ماقساتى ەڭبەك قوعامىن قۇرۋ. وسى ورايدا ساياسي دوكترينانىڭ «قازاقستان-2050» ستراتەگياسىمەن ۇيلەسۋى ونىڭ قوعامدىق قاجەتتىلىكتىڭ بارلىق ماسەلەلى تۇستارىنا جاۋاپ بەرەتىندىگىن تولىقتاي قۋاتتايدى.
جاستار قوعامدى العا قوزعاۋشى كۇش ەسەبىندە ەلباسىنىڭ سەنىمدى تىرەگى بولۋلارى كەرەك. بىزدەر ستۋدەنت بولا تۇرا, قۇرىلىس سالاسىندا جۇمىس ىستەپ, ءوڭىرىمىزدىڭ الەۋمەتتىك-ەكونوميكالىق دامۋىنا وزىندىك ۇلەس قوسۋدامىز. جىل سايىن قاتارىمىزعا جۇمىس ىستەگىسى كەلەتىن جاستاردىڭ كوپتەپ قوسىلۋى ءبىزدى قۋانتادى. بۇل – جاستارىمىزدىڭ ماسىلدىق پسيحولوگيادان ارىلىپ, ءوز بولاشاعىنىڭ قوعاممەن تىكەلەي بايلانىستا ەكەندىگىن سەزىنگەنىنىڭ بەلگىسى.
ءبىز, جاستار ءوزىمىزدىڭ ادال ەڭبەگىمىز بەن قاجىر-قايراتىمىزدىڭ ارقاسىندا عانا نۇرلى بولاشاققا جول تارتىپ, وزىق ويلى وتىز ەلدىڭ ورتاسىنان ورىن الامىز. وعان سەنىمىمىز مول!
ابىرويلى ىسكە بارشا جاستاردى قوسىلۋعا شاقىرىپ, جىگەرلەرىنە جالىن, ەڭبەكتەرىنە تابىس, بويلارىنا قۋات تىلەيمىز.
وسكەمەن.
