بۇگىندە دەنساۋلىق ساقتاۋ سالاسىنا قاجەتتى نارسەلەر, مىنە, وسىلار
قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ پرەزيدەنتى ن.ءا.نازارباەۆ «قازاقستان-2050» ستراتەگياسى – قالىپتاسقان مەملەكەتتىڭ جاڭا ساياسي باعىتى» اتتى قازاقستان حالقىنا جولداۋىندا الەۋمەتتىك ساياساتتىڭ جاڭا قاعيداتتارىنا دەگەن ءوز كوزقاراسىن بايانداي وتىرىپ, اسىرەسە, جاھاندىق داعدارىس جاعدايىندا مەملەكەت ازاماتتارعا الەۋمەتتىك ەڭ تومەنگى ستاندارتتارعا كەپىلدىك بەرۋى ءتيىس ەكەنىن ەرەكشە اتاپ ءوتتى. ناتيجەگە باعىتتالعان مەملەكەتتىك جوسپارلاۋ جانە بيۋدجەتتەۋ قاعيداتتارى ءدال سول الەۋمەتتىك ستاندارتتار مەن كەپىلدىكتەرگە نەگىزدەلۋى ءتيىس. حالىق دەنساۋلىعى مەملەكەت دامۋىنىڭ ەڭ باستى ناتيجەسىنىڭ ءبىرى بولۋى قاجەت ەكەنى دە ءسوزسىز.
بۇگىندە دەنساۋلىق ساقتاۋ سالاسىنا قاجەتتى نارسەلەر, مىنە, وسىلار
قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ پرەزيدەنتى ن.ءا.نازارباەۆ «قازاقستان-2050» ستراتەگياسى – قالىپتاسقان مەملەكەتتىڭ جاڭا ساياسي باعىتى» اتتى قازاقستان حالقىنا جولداۋىندا الەۋمەتتىك ساياساتتىڭ جاڭا قاعيداتتارىنا دەگەن ءوز كوزقاراسىن بايانداي وتىرىپ, اسىرەسە, جاھاندىق داعدارىس جاعدايىندا مەملەكەت ازاماتتارعا الەۋمەتتىك ەڭ تومەنگى ستاندارتتارعا كەپىلدىك بەرۋى ءتيىس ەكەنىن ەرەكشە اتاپ ءوتتى. ناتيجەگە باعىتتالعان مەملەكەتتىك جوسپارلاۋ جانە بيۋدجەتتەۋ قاعيداتتارى ءدال سول الەۋمەتتىك ستاندارتتار مەن كەپىلدىكتەرگە نەگىزدەلۋى ءتيىس. حالىق دەنساۋلىعى مەملەكەت دامۋىنىڭ ەڭ باستى ناتيجەسىنىڭ ءبىرى بولۋى قاجەت ەكەنى دە ءسوزسىز.
دەنساۋلىق ساقتاۋ سالاسى قىزمەتتەرىنىڭ دەڭگەيى مەن ساپاسى, ونىڭ قولجەتىمدىلىگى ءاربىر ادام ءومىرى ساپاسىنىڭ قۇرامداس بولىگى بولىپ تابىلادى. سوندىقتان مەديتسينالىق قىزمەتتەردىڭ بىرىڭعاي ستاندارتتارىن ەنگىزۋ جۇيەلى بىرتىندەپ جانە نەگىزدەلگەن تۇردە جۇرگىزىلۋى ءتيىس, ال مەديتسينالىق مەكەمەلەردىڭ ماتەريالدىق-تەحنيكالىق جاراقتاندىرىلۋىن ءبىرىڭعايلاندىرۋ جانە قازىرگى زامانعى تالاپتارعا سايكەس كەلتىرۋ كەرەك. ويتكەنى, مەديتسينالىق جابدىقتىڭ بەلگىلى جيىنتىعىمەن جاراقتانعان تيپتىك مەديتسينا مەكەمەلەرىن ەلدى مەكەن تۇرىنە بايلانىستىرا وتىرىپ سالۋ مىندەتتىلىگى ناتيجەسىندە حالىقتىڭ مەديتسينالىق قىزمەتتەرگە ناقتى قولجەتىمدىلىگى قامتاماسىز ەتىلەدى, سونداي-اق اشىق جانە ءتيىمدى بيۋدجەتتەۋگە نەگىز بولادى.
دەنساۋلىق ساقتاۋ سالاسىنداعى الەۋمەتتىك ستاندارتتار – بۇل ستاتسيونارلىق, امبۋلاتوريالىق-ەمحانالىق جانە جەدەل مەديتسينالىق كومەك, تۋبەركۋلەزبەن اۋىراتىن ناۋقاستارعا جانە بالالارعا ساناتوريلىك كومەك, سانيتاريالىق-پروفيلاكتيكالىق سيپاتتاعى قىزمەتتەر كورسەتۋ بويىنشا تەگىن جانە جالپىعا قولجەتىمدى قىزمەتتەردىڭ جيىنتىعى; حالىقتى مەديتسينالىق جانە سانيتاريالىق-پروفيلاكتيكالىق قىزمەتتەرمەن قامتاماسىز ەتۋ نورمالارى مەن نورماتيۆتەرى; دەنساۋلىق ساقتاۋ مەكەمەلەرىن ماتەريالدىق-تەحنيكالىق جانە كادرلارمەن قامتاماسىز ەتۋ نورمالارى مەن نورماتيۆتەرى; دارىلىك زاتتارمەن, مەديتسينالىق ماقساتتاعى بۇيىمدارمەن جەڭىلدىكپەن قامتاماسىز ەتۋ جۇيەسى.
سونداي-اق, دەنساۋلىق ساقتاۋ سالاسىنداعى ارناۋلى الەۋمەتتىك قىزمەتتەر كورسەتۋ ستاندارتى قولدانىستا بار.
دەنساۋلىق ساقتاۋ ۇيىمدارى جەلىسىنىڭ مەملەكەتتىك ءنورماتيۆى ازىرلەنىپ, بەكىتىلدى. دەنساۋلىق ساقتاۋ سالاسىنداعى الەۋمەتتىك ستاندارتتار جۇيەسىن قالىپتاستىرۋ بويىنشا ايتارلىقتاي جۇمىس جۇرگىزىلدى. بۇل – قۇپتارلىق جاعداي. سونىمەن بىرگە, اسىرەسە, اۋىل ازاماتتارىنىڭ مەديتسينالىق قىزمەتتەرگە گەوگرافيالىق تۇرعىدان قولجەتىمدىلىگىن قامتاماسىز ەتۋدە بىرقاتار كەمشىلىكتەر ورىن الىپ وتىر. قوعامنىڭ مەديتسينالىق كومەككە قولجەتىمدىلىگىن ارتتىرۋعا دايىن بولۋى كوپ جاعدايلاردا ەلدىڭ ەكونوميكالىق احۋالىنا بايلانىستى بولادى. بۇل رەتتە قاراجات ءبولۋ كەزىندە وڭتايلاندىرۋدىڭ ءتيىمدى, ادىلەتتى, كاسىبي بولۋى جانە ارقاشان ساپالى كومەك مۇمكىندىگىنە كەپىلدىك بەرۋى ماڭىزدى.
حالىقتىڭ بەلگىلى ءبىر سانىن دەنساۋلىق ساقتاۋ قىزمەتكەرلەرىمەن جانە مەديتسينا مەكەمەلەرىمەن قامتاماسىز ەتۋ نورماتيۆتەرى ازىرلەنىپ, بەكىتىلدى. بىراق مەديتسينالىق مەكەمەلەردىڭ جۇمىسىن تالداۋ بارىسىندا ەلدى مەكەندەردىڭ 20%-ىنا جۋىعى دەنساۋلىق ساقتاۋ نىساندارىمەن قامتاماسىز ەتىلمەۋى, ولاردىڭ ءبىر بولىگى قابىلدانعان نورمالارعا سايكەس كەلمەۋى بايقالدى. ستاتسيوناردى الماستىرۋ ساياساتى سەبەبىنەن مەديتسينالىق ۇيىمداردىڭ تومەنگى دەڭگەيىنە قويىلاتىن تالاپتار كەمي تۇسكەن.
بۇگىندە اۋىلدىق ەلدى مەكەندەردە امبۋلاتوريالىق-ەمحانالىق قىزمەت كورسەتۋدىڭ ءتومەنگى دەڭگەيىندەگى نورماتيۆكە دە قول جەتكىزىلمەي وتىر. اۋىلدىق مەديتسينا مەكەمەلەرى بويىنشا ءنورماتيۆتى وزگەرتۋ ەسەبىنەن ولاردىڭ قۇرىلىسى ءدارىگەرلىك امبۋلاتوريالاردى قۇرۋمەن الماستىرىلعان. ءارتۇرلى دەڭگەيدەگى اۋىلدىق جەرلەردە امبۋلاتوريا تاپشىلىعى, نورماتيۆ تالاپتارىمەن سالىستىرعاندا, جوعارى كۇيىندە قالۋدا. سونىمەن قاتار, اۋداندىق جانە قالالىق دەڭگەيدە ستاتسيونارلىق ۇيىمدار سانى بويىنشا نورماتيۆتەن اۋىتقۋ جاعدايى ورىن الۋدا.
مەديتسينالىق مەكەمەلەرگە سان جاعىنان قولجەتىمدىلىكتەن باسقا, ولاردىڭ جاراقتانۋى مەن جاعدايى وزەكتى پروبلەما بولىپ وتىر. 1 000-عا جۋىق امبۋلاتوريا مەن ستاتسيونار كۇردەلى جوندەۋدى قاجەت ەتەدى. وسى مەكەمەلەردىڭ باسىم بولىگى اۆتوكولىكپەن جانە كومپيۋتەرمەن, سونداي-اق قاجەتتى مەديتسينالىق جابدىقپەن جاراقتانباعان.
قازاقستانداعى مەملەكەتتىك نورماتيۆتەر 50 ادامنان كەم حالقى بار ەلدى مەكەندەردە مەديتسينالىق كومەك كورسەتۋدى كوزدەمەيدى. ال ءتۇرلى دەرەكتەر بويىنشا, مۇنداي ەلدى مەكەننىڭ سانى بۇگىندە 500-گە جۋىقتايدى. وسىلايشا, بۇل تۇرعىندار مەملەكەت كەپىلدىك بەرەتىن مەديتسينالىق كومەكتىڭ ەڭ تومەنگى كولەمىنەن تىس قالۋدا.
الەۋمەتتىك ستاندارتتاردى ۇنەمى ازىرلەۋگە جانە قايتا قاراۋعا جۇيەلى تاسىلدەردى قالىپتاستىرۋ شارالارى:
اسىرەسە, اۋىلدىق ەلدى مەكەندەردەگى دەنساۋلىق ساقتاۋ ۇيىمدارىنىڭ ماتەريالدىق-تەحنيكالىق بازاسىن جاراقتاندىرۋدى بارىنشا نەگىزدەپ جوسپارلاۋ جانە بيۋدجەتتەۋ;
اۋىلدار مەن قالالاردا ۇسىنىلاتىن مەديتسينالىق قىزمەتتەر ساپاسىنداعى اۋماقتىق تەڭسىزدىكتى, سونداي-اق بىلىكتى كادرلارمەن قامتاماسىز ەتۋ پروبلەماسىن جويۋ ماسەلەلەردى ءتيىمدى شەشۋگە جاردەمدەسكەن بولار ەدى.
تۇتاستاي العاندا, دەنساۋلىق ساقتاۋ سالاسىندا ەڭ تومەنگى ستاندارتتاردىڭ قولدانىستاعى نورماتيۆتەردىڭ نەگىزدىلىگىن دسۇ, حەۇ ۇسىنىمدارىنا سايكەس ناقتى ايقىنداۋ, سونداي-اق بۇل نورماتيۆتەردى ءتيىمدى ورىنداۋ بويىنشا ماقساتتى باعدارلاما ازىرلەۋ قاجەت بولىپ وتىر. ولارعا قول جەتكىزۋدى باقىلاۋ جانە قارجىلاندىرۋ كولەمىن ناقتىراق بەلگىلەۋ مۇمكىن بولاتىنداي بيۋدجەتتىك جوسپارلاۋ نەگىزىندە ناقتى ماقساتتى ينديكاتورلاردىڭ بولعانى ءجون دەپ ەسەپتەيمىز.
گۇلنار ىقسانوۆا,
ءماجىلىس دەپۋتاتى, «نۇر وتان» پارتياسى
فراكتسياسىنىڭ مۇشەسى.
