“كوپتەگەن جاقسى ۇسىنىستار مەن پىكىرلەر ايتىلدى. ناتيجەسىندە ءبىز ەكولوگيالىق ءبىلىم بەرۋ جونىندەگى ۇيلەستىرۋ كەڭەسىن قۇرۋعا كەلىستىك. ونىڭ قۇرامىنا مەملەكەتتىك ورگانداردىڭ, ءبىلىم بەرۋ ۇيىمدارىنىڭ, ۇكىمەتتىك ەمەس جانە حالىقارالىق ۇيىمداردىڭ وكىلدەرى, قوعام قايراتكەرلەرى كىرەدى. كەڭەستە ەكولوگيالىق ءبىلىم بەرۋدىڭ وزەكتى ماسەلەلەرى تالقىلانادى",- دەدى ماعزۇم مىرزاعاليەۆ.
قر ەكولوگيا, گەولوگيا جانە تابيعي رەسۋرستار ءمينيسترى ماعزۇم مىرزاعاليەۆتىڭ ايتۋىنشا, جاقىندا عانا مەملەكەت باسشىسىنىڭ ەكولوگيالىق ماسەلەلەردى شەشۋگە قاتىستى بەرگەن تاپسىرماسى قوعام تاراپىنان وتە قىزۋ تالقىعا تۇسۋدە. ساراپشىلار, عالىمدار, ساياساتكەرلەر, ەل ازاماتتارى مەن وقۋشىلار بۇل ماسەلەگە قاتىستى ءوز ويلارىمەن بولىسۋدە. ماعزۇم مىرزاعاليەۆتىڭ سوزىنشە, ەكولوگيالىق ءبىلىم بەرۋ دەگەنىمىز مەكتەپ باعدارلاماسىنا ءبىر عانا ءپان ەنگىزۋمەن شەكتەلۋ ەمەس. بۇل كۇردەلى ءارى كەشەندى جۇمىستى تالاپ ەتەدى. قوعام وكىلدەرى, ساراپشىلار, عالىمدار ۇسىنعان ماسەلەلەر جاڭا باستامانى جۇزەگە اسىرۋعا سەپتىگىن تيگىزەدى دەپ ويلايمىن. ەكولوگياعا دۇرىس كوزقاراس قالىپتاستىرعان ۇلتتى تاربيەلەۋ - ورتاق مىندەت. بۇل ورايدا ءار وتباسىنداعى اتا-انا تاربيەسىنىڭ ماڭىزى زور»,- دەدى مينيستر.
“قازاقستاننىڭ بۇگىنگى ەكولوگيالىق ماسەلەلەرى قوعامعا بەلگىلى. ول اۋا مەن سۋدىڭ لاستانۋى, وندىرىستىك قالدىقتار, قاتتى تۇرمىستىق قالدىقتاردىڭ وڭدەلۋى سياقتى ماسەلەلەر. سوڭعى ۋاقىتتا جان-جانۋارلار مەن تابيعاتقا زيان كەلتىرۋ دەرەكتەرى كوپ تىركەلۋدە. وسىنىڭ بارلىعىن شەشۋ ءۇشىن ءبىرىنشى كەزەكتە ەكولوگيالىق ءبىلىم قاجەت»- دەدى ماعزۇم مىرزاعاليەۆ.
ال قر ءبىلىم جانە عىلىم ءمينيسترى اسحات ايماعامبەتوۆ ەكولوگيالىق ءبىلىم بەرۋ ماسەلەسى وتە ورىندى ءارى كەزەك كۇتتىرمەس شارۋا ەكەنىن ايتتى.
"قوعامىڭ بۇعان بەلسەنە ارالاسۋى مۇنى كەزەكتى رەت ايشىقتاپ وتىر. ءبىز مەملەكەت باسشىسىنىڭ تاپسىرماسىن ساپالى ورىنداۋىمىز كەرەك. قوعام تاراپىنان ۇسىنىستار كوپ تۇسۋدە. ونىڭ بارلىعى ەسكەرىلەدى",-دەدى ءبىلىم جانە عىلىم ءمينيسترى.
“قالاي بولسا دا, اسىعىس ءبىرىنشى قىركۇيەككە دەيىن دايىن بولساق تا, بولماساق تا ساباقتى ەنگىزەيىك دەگەن ماسەلە الدىمىزدا تۇرعان جوق. ەڭ ءبىرىنشى كەزەكتە وسىنى ايتقىم كەلەدى. ءبىز بەرىلەتىن ءبىلىمنىڭ مازمۇنىن, بالانىڭ جاس ەرەكشەلىگىنە سايكەس كەلەتىندىگىن, ادىستەمەسىن جان جاقتان بىرگە قاراستىرىپ, ۇيىمداستىرامىز. كوپ ماسەلە ويىن ارقىلى, تاجىريبە ارقىلى, قولمەن جاساپ شىعارۋ ارقىلى, وليمپيادالار ارقىلى جۇرگىزىلۋى كەرەك. بالا تەك قانا قۇلاعىمەن ەستىپ قانا قويماي, قولىمەن جاساپ, ءىس ارەكەتپەن وسى جۇمىسقا قاتىسسا, سوندا عانا جاقسى ناتيجەگە جەتۋگە بولادى",- دەدى اسحات ايماعامبەتوۆ.
ال ءبىر كەزدەرى ەكونوميكا جانە ساۋدا, ودان كەيىن ءبىلىم جانە عىلىم ءمينيسترى بولعان جاقسىبەك كۇلەكەەۆ بولسا, وسى باستان ەكولوگيالىق ءبىلىم بەرۋ جۇيەسىنىڭ جۇزەگە اسىرىلۋ جولىن ايقىنداپ الۋ كەرەكتىگىنە باسا نازار اۋداردى.
ء“بىر ماسەلەنىڭ باسىن شەشىپ الۋىمىز كەرەك. بىزدە ەكى جول بار. ءبىرىنشىسى, مەكتەپكە ەكولوگيا ءپانىن ەنگىزۋ. ەكىنشىسى, بارلىق پاندەردى ەكولوگيالاندىرۋ. ياعني ماسەلەنىڭ ءتۇپ-تامىرىنا ءۇڭىلۋ كەرەكپىز. مىسالى, رەسەي ەكولوگيا ءپانىن مەكتەپكە ەنگىزۋمەن عانا شەكتەلدى. الايدا ودان ماسەلە شەشىلگەن جوق. وندا ەكولوگيا ءپانىن جوعارى سىنىپتارعا عانا ەنگىزدى. ال وقۋشىلاردىڭ جارتىسى ول كەزدە كوللەدجدەرگە نەمەسە ارناۋلى ءبىلىم بەرۋ وردالارىنا وقۋعا ءتۇسىپ, مەكتەپتەن كەتىپ قالادى. دەمەك, ەكولوگيالىق ءبىلىمى جەتىلمەي سول كۇيىندە قالادى", - دەدى جاقسىبەك كۇلەكەەۆ.
قر اقپارات جانە قوعامدىق دامۋ ءمينيسترى ايدا بالاەۆا قاي ۋاقىتتا دا ەكولوگيالىق ماسەلەلەردى اينالىپ ءوتۋ مۇمكىن ەمەس ەكەندىگىن ايتتى.
"قوعامداعى وتكىر ماسەلەلەردىڭ كوبى ءدال وسى ەكولوگيامەن بايلانىستى. جاقىن ارادا جان-جانۋارلار مەن قورشاعان ورتاعا قاستاندىق جاساۋ دەرەكتەرى كورسەتىلگەن الەۋمەتتىك جەلىدەگى بەينە جازبالار, ەكولوگيا ماسەلەسىنە قاتىستى شۇعىل شارالاردى قابىلداۋ كەرەك ەكەنىمزدى اڭعارتىپ وتىر. قوعامنىڭ ەكولوگيالىق ءبىلىمى مەن مادەنيەتىن بىرلەسىپ كوتەرۋىمىز كەرەك",- دەدى مينيستر.
ايدا بالاەۆانىڭ ايتۋىنشا, قازىر ۇكىمەتكە ەڭ ءبىرىنشى كەزەكتە ەكولوگيا سالاسى بويىنشا ارنايى جوبالاردى جۇزەگە اسىرۋ كەرەك. قازىر ەلىمىزدە ەكولوگيا ماسەلەسى بويىنشا بار بولعانى 170 ۇكىمەتتىك ەمەس ۇيىم جۇمىس ىستەيدى. بۇل بارلىق ۇكىمەتتىك ەمەس ۇيىمداردىڭ 3,3% قۇرايدى. سونداي-اق, مەملەكەتتىك تاپسىرىس بويىنشا الەۋمەتتىك جوبالار سانى 2044 بولسا, ونىڭ تەك 2% نەمەسە 21-ءى عانا ەكولوگيا تاقىرىبىنا ارنالعان. ەكولوگيا ماسەلەسىن وڭتايلى شەشۋ ءۇشىن وتباسىنداعى اتا-انالاردىڭ دا تاربيەلىك ماڭىزى زور»,- دەدى مينيستر.
“راسىندا دا, بۇل مادەنيەتتىڭ باستاۋى ءبىلىم مەن تاربيەدە جاتىر. وكىنىشتى, بىراق بۇگىن قالادا ءوسىپ كەلە جاتقان بالالاردىڭ ىشىندە قاراپايىم قوي مەن ەشكىنى, ءشوپ پەن تىكەندى اجىراتا المايتىن بالالار كوپ. بۇل ارينە ەجەلدەن تابيعاتپەن بىرگە ءوسىپ, اڭ- قۇستىڭ كيەسىن قۇرمەتتەگەن, جەتى قازىناسىنا قوسقان حالىقتىڭ ۇرپاعى ءۇشىن ۇلكەن سىن",-دەدى ا. بالاەۆا.
قر ەكولوگيا, گەولوگيا جانە تابيعي رەسۋرستار ءمينيسترى ماعزۇم مىرزاعاليەۆ الداعى ۋاقىتتا دا ەكولوگيا ءپانىن مەكتەپ باعدارلاماسىنا ەنگىزۋگە ارنالعان جۇمىستار قوعاممەن تالقىلانا وتىرىپ, كەشەندى تۇردە جۇرگىزىلەتىنىن مالىمدەدى. ەستەرىڭىزگە سالا كەتەيىك, 10 شىلدە كۇنى قر پرەزيدەنتى قاسىم-جومارت توقاەۆ قازاقستاندىق مەكتەپتەردە "ەكولوگيالىق ءبىلىم بەرۋ" ءپانىن ەنگىزۋدى تاپسىرعان ەدى.