ونى قۇقىقتىق قامتاماسىز ەتۋدىڭ جولدارى قانداي؟
پارلامەنت سەناتىندا قازاقستان رەسپۋبليكاسى پرەزيدەنتىنىڭ «قازاقستان-2050» ستراتەگياسى – قالىپتاسقان مەملەكەتتىڭ جاڭا ساياسي باعىتى» جولداۋىنداعى – ءدىن جونىندەگى تاپسىرمالاردى ورىنداۋ اياسىنداعى مەملەكەتتىك ساياساتتى قۇقىقتىق قامتاماسىز ەتۋدى جەتىلدىرۋ ماسەلەلەرى بويىنشا كەزدەسۋ بولدى, دەپ حابارلادى قازاقستان رەسپۋبليكاسى پارلامەنتى سەناتىنىڭ ءباسپاسوز قىزمەتى.
ونى قۇقىقتىق قامتاماسىز ەتۋدىڭ جولدارى قانداي؟
پارلامەنت سەناتىندا قازاقستان رەسپۋبليكاسى پرەزيدەنتىنىڭ «قازاقستان-2050» ستراتەگياسى – قالىپتاسقان مەملەكەتتىڭ جاڭا ساياسي باعىتى» جولداۋىنداعى – ءدىن جونىندەگى تاپسىرمالاردى ورىنداۋ اياسىنداعى مەملەكەتتىك ساياساتتى قۇقىقتىق قامتاماسىز ەتۋدى جەتىلدىرۋ ماسەلەلەرى بويىنشا كەزدەسۋ بولدى, دەپ حابارلادى قازاقستان رەسپۋبليكاسى پارلامەنتى سەناتىنىڭ ءباسپاسوز قىزمەتى.
شاراعا پارلامەنت دەپۋتاتتارى, مەملەكەتتىك ورگانداردىڭ, عىلىمي, ءدىني جانە ۇكىمەتتىك ەمەس ۇيىمداردىڭ وكىلدەرى قاتىستى.
كەزدەسۋدى اشا كەلىپ, پارلامەنت سەناتى الەۋمەتتىك-مادەني دامۋ كوميتەتىنىڭ توراعاسى اقان بيجانوۆ ۇلتارالىق جانە كونفەسسياارالىق تولەرانتتىلىق, ءوزارا تۇسىنىستىك جانە كەلىسىم قازاقستان مەملەكەتتىگىن نىعايتۋ مەن قوعامدىق تۇراقتىلىقتى قامتاماسىز ەتۋدىڭ نەگىزگى فاكتورلارىنىڭ ءبىرى ەكەنىن اتاپ ءوتتى.
«ءدىني قاتىناستاردى ودان ءارى مەملەكەتتىك رەتتەۋدەگى ءتاجىريبەسىن قۇقىقتىق تۇرعىدا بەكىتۋ ءۇشىن 2011 جىلى «ءدىني قىزمەت جانە ءدىني بىرلەستىكتەر تۋرالى» زاڭ قابىلدانعان بولاتىن», دەدى ا.بيجانوۆ. زاڭ ەرەجەلەرى ادام قۇقىقتارىن قورعاۋ شارالارىن كۇشەيتۋ ارقىلى بۇلدىرگىش جانە بەيالەۋمەتتىك سيپاتتاعى ءدىني قىزمەتكە توسقاۋىل قويۋ, ءدىني ءبىرلەستىكتەر قىزمەتىن تارتىپكە كەلتىرۋ جانە ونى ازاماتتىق زاڭناماعا سايكەستەندىرۋ, ءدىني قىزمەت جانە ءدىني بىرلەستىكتەر تۋرالى زاڭناما ەرەجەلەرىن بۇزعانى ءۇشىن اكىمشىلىك جاۋاپتىلىققا قاتىستى ەلىمىزدىڭ قۇقىقتىق كەڭىستىگىندەگى ولقىلىقتاردى تولىقتىرۋدى قاراستىرادى.
سەناتور سونداي-اق «قازاقستان - 2050» ستراتەگياسىندا قوعامدىق جانە ءدىني مۇددەلەردىڭ ورنىقتى تەپە-تەڭدىگىنە قول جەتكىزۋگە باعىتتالعان بىرقاتار مىندەتتەر العا قويىلعانىن اتاپ ءوتتى. ول مىندەتتەردىڭ ىشىندە قازاقستان زاڭناماسىن جەتىلدىرۋ, ەلدەگى الەۋمەتتىك, ەتنوستىق جانە ءدىني شيەلەنىستەردى ەسكەرتۋدىڭ جاڭا سەنىمدى تەتىكتەرىن قالىپتاستىرۋ, الەمدىك جانە ءداستۇرلى دىندەر كوشباسشىلارى سەزىنىڭ بەرەتىن ارتىقشىلىقتارىن پايدالانۋ بار.
كەزدەسۋگە قاتىسۋشىلار الدىندا ءدىن ىستەرى اگەنتتىگى توراعاسىنىڭ مىندەتىن اتقارۋشى م.ءازىلحانوۆ ءسوز ءسويلەدى. ول ءوزىنىڭ سوزىندە ءدىني قاتىناستار سالاسىنداعى نورماتيۆتىك-قۇقىقتىق بازانى جەتىلدىرۋدىڭ, ونىڭ ىشىندە ءدىنتانۋ ساراپتاماسىن جۇرگىزۋدىڭ, ءدىني مازمۇنداعى ادەبيەتتەر مەن باسقا دا ماتەريالداردىڭ, ءدىني ماقساتتاعى بۇيىمداردىڭ تارالۋىن ىسكە اسىرۋ ماسەلەلەرىنىڭ ماڭىزدى ەكەنىن اتاپ ءوتتى.
م.ءازىلحانوۆ حالىقتىڭ ءتۇرلى توپتارى اراسىندا ءداستۇرلى ەمەس جانە جالعان ءدىني اعىمداردىڭ بۇلدىرگىش اسەرىنەن حالىقتى قورعاۋ ماقساتىندا جەرگىلىكتى اكىمدىكتەرمەن بىرلەسە وتىرىپ ءدىني ەكسترەميزم مەن تەررورشىلدىقتىڭ تارالۋىن ەسكەرتۋ, ونىڭ ىشىندە ءدىني سيپاتتاعى ينتەرنەت رەسۋرستارىن پايدالانۋ ارقىلى ءدىن ىستەرى اگەنتتىگىندە جۇرگىزىلىپ كەلە جاتقان اقپاراتتىق-ءتۇسىندىرۋ جۇمىستارى تۋرالى قاتىسۋشىلاردى حاباردار ەتتى. بايانداماشىنىڭ ايتۋىنشا, اگەنتتىك قايتا تىركەلمەگەن ءدىني بىرلەستىكتەردى سوت ارقىلى جويۋ شارالارىن دا قولعا الدى.
قارالعان ماسەلەلەر بويىنشا تالقىلاۋعا ىشكى ىستەر ءمينيسترىنىڭ ورىنباسارى ە.كەنەنباەۆ, باس پروكۋراتۋرانىڭ وكىلى ق.سەيىتعاپباروۆ, «نۇر استانا» قالالىق ورتالىق مەشىتىنىڭ باس يمامى ن.وتپەنوۆ, ۋسپەن شىركەۋىنىڭ باس ءدىندارى ارحيماندريت سەرگي, تەرىس پيعىلدى ءدىني اعىمداردان زارداپ شەككەندەرگە كومەك كورسەتۋ ورتالىقتارىنىڭ جەتەكشىسى يۋ.دەنيسەنكو, قازاقستان رەسپۋبليكاسىنداعى ەۆانگەليا-ليۋتەران شىركەۋلەرىنىڭ باستىعى, ەپيسكوپ يۋ.نوۆگورودوۆ, ءدىني ماسەلەلەر جونىندەگى عىلىمي-زەرتتەۋ جانە تالداۋ ورتالىعى ديرەكتورىنىڭ ورىنباسارى ا.كوزىرەۆ قاتىستى.
تالقىلانىپ وتىرعان تاقىرىپ بويىنشا پارلامەنت دەپۋتاتتارى جانە دوڭگەلەك ۇستەلگە باسقا دا قاتىسۋشىلار ءوز ويلارىن ورتاعا سالدى. كەزدەسۋ بارىسىندا ءدىن جانە ونىڭ قۇقىق قولدانۋ ءتاجىريبەسى سالاسىنداعى زاڭنامانى جەتىلدىرۋ جونىندە ناقتى ۇسىنىستار ايتىلدى.
