ايماقتار • 12 تامىز، 2020

قاسقابۇلاقتاعى قاقتىعىس: كىنالىلەر انىقتالىپ، تەرگەۋ جۇرگىزىلۋدە

48 رەت كورسەتىلدى

سوڭعى ۋاقىتتا جامبىل وبلىسىندا ورىن العان قورداي قاقتىعىسى قوعامدا قىزۋ پىكىر قالىپتاستىردى. ءوزارا كەلىسپەۋشىلىكتەن تۋعان ەرەگەستىڭ سوڭى جاپپاي توبەلەسكە ۇلاسىپ، وعان ءتىپتى مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ ءوزى ارالاستى. پرەزيدەنت پارمەنىمەن ناقتى تاپسىرمالار بەرىلىپ، ءتيىستى شارالار قابىلدانىپ، قاقتىعىس دەر كەزىندە توقتاتىلعان بولاتىن. جۋىردا تالاس اۋدانىنىڭ قاسقابۇلاق اۋىلىندا دا بۇزاقىلىق ارەكەت ورىن الىپ، ابىروي بولعاندا بۇل دا ۋاقىتىندا اۋىزدىقتالدى، - دەپ حابارلايدى Egemen.kz.

جالپى، قاسقابۇلاق اۋىلىندا كۇردى ۇلتىنىڭ وكىلدەرى تۇرادى. 1937 جىلى اۋليەاتا وڭىرىنە كەلگەن ولار سودان بەرى قاراتاۋ ايماعىنا تۇراقتاپ قالعان. بۇگىندە ول اۋىلدا 1204 ءۇي بار. سوڭعى ون جىل كولەمىندە بۇل اۋىلدا بىردە-ءبىر قىلمىس ورىن الماعان ەكەن. الايدا، 10 تامىزدان 11-نە قاراعان ءتۇنى ءبىر توپ جاستار جەرگىلىكتى بىرنەشە تۇرعىنداردىڭ ءۇيىنىڭ جانە كىتاپحانا عيماراتىنىڭ تەرەزەلەرىن سىندىرعان. بۇل بۇزاقىلىق ارەكەتتىڭ قالاي، نەدەن باستالعانى بۇگىندە انىقتالۋ ۇستىندە. بۇگىندە قىلمىسقا قاتىسى بارلاردىڭ ءبارى دە ۇستالىپ، قازاقستان رەسپۋبليكاسى قىلمىستىق كودەكسىنىڭ 293-بابى، بۇزاقىلىق بويىنشا سوتقا دەيىنگى تەرگەۋ باستالعان.

قاسقابۇلاق اۋىلىندا ورىن العان جاعدايعا بايلانىستى حابار جەتكەن مەزەتتە بىردەن وقيعا ورنىنا پوليتسەيلەر مەن وبلىس اكىمىنىڭ الەۋمەتتىك ماسەلەلەر جونىندەگى ورىنباسارى اتتانعان. جاعداي جەدەل باقىلاۋعا الىنىپ، بارلىق بۇزاقىلار قولعا تۇسكەن. قازىرگى تاڭدا قۇقىق قورعاۋ ورگاندارىنىڭ قىزمەتكەرلەرى وقيعانىڭ ءمان-جايىن، كىنالىلەر مەن اراڭداتۋشىلاردى انىقتاۋ ۇستىندە. وبلىستىق اكىمدىكتىڭ مالىمەتىنشە، جەرگىلىكتى تۇرعىنداردىڭ الاڭداۋىنا ەش نەگىز جوق. ولاردىڭ قاۋىپسىزدىگى تولىقتاي قامتاماسىز ەتىلگەن. بۇدان كەيىن وبلىس اكىمى بەردىبەك ساپارباەۆ قاسقابۇلاق اۋىلىنا ارنايى بارىپ، جەرگىلىكتى تۇرعىندارمەن كەزدەستى.

ء"بىز قۇقىقتىق مەملەكەتتە ءومىر ءسۇرىپ جاتىرمىز جانە قوعامدىق ءتارتىپتى بۇزعانداردىڭ بارلىعى زاڭ اياسىندا جاۋاپ بەرەدى. ەڭ باستىسى – قازاقستاندىق قوعامدا بەيبىتشىلىك پەن تىنىشتىق ساقتالۋى كەرەك"، دەدى اكىم. سونىمەن قاتار، ول جاستار، اسىرەسە بۇزاقىلىققا قاتىسى بار جاستاردىڭ اتا-انالارى اراسىندا دا تاربيە جۇمىستارىن كۇشەيتۋ قاجەتتىگىن ايتىپ ءوتتى.

"مۇنىڭ ءبارى ىستەيتىن ءىستىڭ جوقتىعىنان تۋىندايدى. ەگەر ادامنىڭ ون ەكى مۇشەسى ساۋ بولسا، وندا ول اتا-اناسىنا ماسىل بولماي، ەڭبەك ەتۋى كەرەك. اتا-انالار وزدەرى بالالارىنىڭ بوس ۋاقىتىن قالاي وتكىزىپ جۇرگەندىگىنەن حابارسىز. ءبىزدىڭ جالعىز وتانىمىز بار، ول – قازاقستان. ءبىز وزىمىزدەگى ەڭ قۇندى دۇنيە – قوعامداعى بەيبىتشىلىك پەن كەلىسىمدى باعالاي ءبىلۋىمىز كەرەك. تاعى دا قايتالاپ ايتامىن، زاڭدى بۇزعان ءاربىر ادام قاتاڭ جاۋاپقا تارتىلادى. شاماسى، بۇل بۇزاقىلىقتى ارنايى ۇيىمداستىرۋشىلار بولعان سەكىلدى. پوليتسيانىڭ مىندەتى – ولاردى تابۋ جانە وسىعان ۇقساس وقيعالاردىڭ الدىن الۋ. اتا-انا، مەكتەپ، قوعام جانە بيلىك، بۇلاردىڭ ءبارى بىرلەسە وتىرىپ، وسكەلەڭ ۇرپاقتىڭ بويىندا تولەرانتتىلىق، مەيىرىمدىلىك جانە ادامسۇيگىشتىك، ءاربىر ازاماتقا قۇرمەتپەن قاراۋ سەكىلدى يگى قاسيەتتەردى قالىپتاستىرۋ جولىندا جۇمىلا جۇمىس اتقارۋى ءتيىس"، دەدى بەردىبەك ساپارباەۆ.

كەزدەسۋدە اۋىل تۇرعىندارى دا وزدەرىنىڭ ويىمەن ءبولىستى. وسى ۋاقىتقا دەيىن بىردە-ءبىر بۇزاقىلىق وقيعاسى تىركەلمەگەن اۋىلدىڭ تۇرعىندارى دا بۇل جاعدايعا تاڭدانۋدا.

ء"بىزدىڭ قوعامدا ەشكىم الاۋىزدىق تۋدىرا المايدى جانە ءبىر توپ جاستاردىڭ بۇزاقىلىق ارەكەتتەرىنەن ەشقانداي استار ىزدەۋدىڭ قاجەتى جوق"، دەيدى اۋىل اقساقالى ماحمۋد تەميروۆ. سونىمەن قاتار، اۋىل قارياسى امانجول دىلدابەكوۆ تە ءسوز الىپ، بولعان وقيعا تۋرالى ءوز پىكىرىن ءبىلدىردى.

"مەن قاسقابۇلاق اۋىلىنىڭ تۇرعىندارىنان جاستارىمىزدى باقىلاي الماعانىمىز ءۇشىن كەشىرىم سۇرايمىن"، دەدى ول. سونىمەن قاتار، كەزدەسۋگە ۇستالعانداردىڭ تۋىستارى دا قاتىستى. بۇگىنگى تاڭدا قاسقابۇلاق اۋىلىندا جاعداي تۇراقتى. جەرگىلىكتى تۇرعىندار قايتادان قالىپتى تىرشىلىگىنە كوشكەن.

 

جامبىل وبلىسى

سوڭعى جاڭالىقتار

ۇقساس جاڭالىقتار