قوعام • 31 شىلدە، 2020

وتاندىق ۆاكتسينا: كلينيكاعا دەيىنگى سىناق ناتيجەلەرى (دۇنيەجۇزىلىك دەنساۋلىق ساقتاۋ ۇيىمىنىڭ تالاپتارىنا سايكەس كەلەدى)

28 رەت كورسەتىلدى

مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆ كوروناۆيرۋس ىندەتى ىرگەدەن سىعالاپ تۇرعان كارانتيننىڭ العاشقى ايلارىندا ەلىمىزدە مەديتسينا عىلىمىن دامىتۋعا نازار اۋدارىپ، بىرقاتار تاپسىرما جۇكتەدى.

سونىڭ ىشىندە العاشقى وتان­دىق ۆاكتسينالارمەن تانىسىپ، ودان ۇلكەن ءۇمىت كۇتۋگە بولاتىنىن جەتكىزگەن-ءدى. ءساۋىر ايىندا ەلورداداعى ۇلتتىق بيو­تەح­­نولوگيا ورتالىعىنا بار­عان ساتىندە عالىمدارعا مەملە­كەت تاراپىنان قاجەتتى كومەك بە­رىلەتىنىن ايتا وتىرىپ، «ۆيرۋس پەن ونىڭ تارالۋى بيولوگيالىق لابو­راتوريا­لار­دىڭ، مەديتسينالىق جانە سانيتارلىق قىزمەتتەردىڭ جۇمىسىنا مەملەكەتتىڭ ەرەكشە كوڭىل ءبولۋى ءتيىس ەكەنىن كورسەتتى»، دەپ اتاپ وتكەن بولاتىن.

پرەزيدەنتتىڭ دەنساۋلىق ساقتاۋ مينيسترلىگىنە قاراستى ماس­عۇت اي­قىمباەۆ اتىنداعى اسا قاۋىپتى ينفەك­تسيالار ۇلتتىق عىلىمي ورتالىعى مەن ءبىلىم جانە عىلىم مينيستر­لىگىنە قاراس­­­تى ۇلتتىق بيوتەح­نولوگيا ور­تا­لى­عىنىڭ ۇجىم­دارىن ىن­دەتتى انىقتاۋعا ارنالعان دياگ­نوس­­تيكالىق تەست جۇيەسىن ازىر­لە­­گەنى­مەن قۇتتىقتاعانى دا ەستە.

قازىر وتاندىق بيومەديتسينا سالا­سىن مەملەكەتتىك قولداۋدىڭ ناتي­جە­سىندە COVID-19 كوروناۆيرۋس ينفەك­تسيا­سىنا قارسى قازاقستاندىق ۆاكتسينا سىناقتان ساتىمەن وتكىزىلىپ جاتىر. الەم باسپاسوزىنەن پاندەمياعا بايلا­نى­ستى كوپتەگەن ەلدەردىڭ كورو­نا­ۆي­رۋسقا قارسى ۆاكتسينالاردى جەدەل تۇردە جاساي باستاعانىن بىلۋگە بو­لادى. قازاقستاندا دا اسا قاۋىپتى ين­فەك­تسيا­لار­عا قارسى ۆاكتسينالاردى ازىرلەۋ جانە دۇنيەجۇزىلىك دەنساۋلىق ساقتاۋ ۇيىمىمەن ىنتىماقتاستىق بويىنشا ءبىلىم جانە عىلىم مينيسترلىگى عىلىم كو­ميتەتىنىڭ بيولوگيالىق قاۋىپ­سىز­دىك پروبلەمالارى عىلىمي-زەرت­تەۋ ينس­تي­تۋتىنىڭ تاجىريبەسى جيناق­تال­عا­نىن ايتۋعا ءتيىسپىز. اتالعان ينستيتۋت ۆاكتسينانى دايىنداۋعا ناۋرىز ايى­نىڭ ورتاسىنان باس­تاپ كىرىسكەن ەدى. بۇل عىلىمي ۇيىم قاۋىپتى ينفەكتسيالارمەن جۇمىس ىستەۋ ماقساتىندا 13 بيولوگيالىق قاۋىپسىزدىك زەرتحاناسىندا جۇمىس ىستەيتىن ەلىمىزدىڭ جەتەكشى ۆي­رۋسولوگ-عالىمدارىن بىرىكتىرەدى.

قاۋىپتى جانە اسا قاۋىپتى جۇ­مىس­­­تار­دىڭ بارلىق ءتۇرى قا­ۋىپ­سىز­دىكتىڭ 3 دەڭگەيىندەگى زەرت­حا­نادا (BSL-3) جۇر­گىزى­لە­دى. بۇل 50 جىلدان استام ناتيجەلى جۇ­مىس اتقارعان جانە ۆاكتسينالاردى وندىرۋدە تاجىريبەسى مول، بىرەگەي ينستيتۋت. ينستيتۋتتىڭ زەرتتەۋلەرى نەگىزىنەن مەديتسينا مەن اۋىل شارۋاشىلىعىنا ارنالعان ۆاكتسينالاردىڭ جاڭا تۇرلەرىن جاساۋعا، يممۋنو­بيو­­لوگيالىق پرەپاراتتاردى وندىرۋ­گە، قاۋىپتى جانە اسا قاۋىپ­تى اۋرۋلاردى دياگنوستيكالاۋ ءۇشىن تەست جۇيەلەرىن جاساۋعا با­عىت­تالعان. تەك سوڭعى 10 جىل­دىڭ ىشىندە ينستيتۋت اسا قاۋىپتى ينفەكتسيالار بويىنشا، ونىڭ ىشىندە «قۇس» پەن «شوشقا» تۇماۋىنا، نودۋليارلىق دەرماتيتكە، برۋتسەللەزگە قارسى 7 جاڭا ۆاكتسينا جاساۋ تەحنولوگيا­سىن دايىندادى. مامانداردىڭ ايتۋىنشا، قاۋىپسىزدىك جانە يممۋنوبيولوگيالىق قاسيەتتەرى بويىنشا سوڭعىسى وسى اۋرۋعا قارسى وزگە ۆاكتسينالارعا قا­را­عاندا ەداۋىر ساپالى. سونى­مەن قاتار بيىل بيولو­گيا­لىق قاۋىپسىزدىك پروبلەمالارى عى­لى­مي-زەرتتەۋ ينستيتۋتىنىڭ عالىم­دا­رى تۇيە شەشەگىنە قارسى ۆاكتسينا جاسادى.

ال COVID-19 ۆيرۋسىن جۇق­تىر­عان باستاپقى ناۋقاستار ناۋ­­رىز ايىنىڭ ورتاسىندا عانا انىقتالعاندىقتان عالىمدار پاتولوگيالىق ماتەريالعا تەك 23 ناۋرىزدا قول جەتكىزدى. الما­تى قالاسىنىڭ جۇقپالى اۋرۋلار اۋرۋ­حاناسىندا ەمدەلىپ جاتقان ال­عاش­­قى ناۋقاستاردان ماتەريالدار الى­نىپ، ينستيتۋت­قا جەتكىزىلدى. BSL-3 قورعاۋ دەڭگەيى بار زەرتحانادا بيو­لو­گيالىق ۇلگىلەردەن VERO جاسۋ­شا­لارىنىڭ كۋلتۋراسىندا SARS-CoV-2 قوزدىرعىشى (كوروناۆيرۋس قوزدىرعىشى) رەتىندە انىقتالعان ۆيرۋس ءبولىنىپ، ونىڭ بيولوگيالىق قاسيەتتەرى زەرت­تەل­دى.

وتە قىسقا ۋاقىت ارالى­عىن­دا جۇرگىزىلگەن عىلىمي-زەرت­تەۋ­لەردىڭ ناتي­جەسىندە 9 مامىردا اتالعان ينس­تيتۋتتىڭ عالىمدارى العاشقى ۆاك­تسينانى شىعاردى. 15 مامىردا دۇنيە­جۇ­زىلىك دەنساۋلىق ساقتاۋ ۇيىمى قازاق­ستاندىق ۆاكتسينانى ءوز سايتىندا كلينيكاعا دەيىنگى سىناقتارعا ارنالعان كانديداتتىق ۆاكتسينا رەتىندە تىركەدى. ددۇ-دا تىركەلگەن كۇنى زەرتحانالىق جانۋارلارعا ۆاكتسينانىڭ كلي­ني­كاعا دەيىنگى سىناقتارى باس­تال­دى. بۇگىنگى تاڭدا سىناق ناتيجەلەرى ددۇ رەگلامەنتتەگەن بارلىق پارامەتر بويىنشا، اتاپ ايتقاندا، ۋىتتىلىق، پيروگەندىلىك، اللەر­گەندىلىك، يممۋ­نو­گەندىك ەرەكشە­لىك­تەرىنە سايكەس ۆاكتسي­نانىڭ ددۇ مەن قازاقستان رەس­پۋب­لي­كاسىنىڭ مەملەكەتتىك فارما­كو­پەيا­سى­نىڭ تالاپتارىنا سايكەس كەلە­تىنىن كورسەتەدى.

سونىمەن قاتار بقپعزي ۆاك­­­­تسي­­نا­نى انتيدەنەلەر ءتيترى جوعارى يممۋ­نو­گەن­دى­لىك­تى كور­سەتكەن پريماتتاردا دا سىناق­تان وتكىزىپ جاتىر. كلي­ني­كاعا دەيىنگى زەرتتەۋلەر اياق­­تال­عاننان كەيىن كوپ ۇزا­ماي ۆاكتسينانىڭ كلينيكالىق سىناق­تارى باستالادى. سونداي-اق بقپعزي ءارتۇرلى پلاتفورمالاردا تاعى ءۇش ۆاكتسينانى: سOVID-19-عا قارسى قو­سال­قى، ۆەكتورلىق جانە ءتىرى كان­دي­دات­تىق ۆاكتسينالاردى دايىنداپ جاتىر.

ءيا، قازىرگى پاندەميا قۇر­سا­ۋىن­داعى جاھان جۇرتى ءۇشىن ىرگەلى عىلىمي-زەرتتەۋلەردىڭ ما­ڭى­زى زور. بۇل ۆاكتسينالىق سىناق جۇمىستارىنىڭ ەل ازامات­تارىنىڭ دەنساۋلىعىن ساقتاپ، ىندەتتەن امان الىپ قالۋ تۇرعى­سىنداعى كو­مەگىن كۇللى قازاقستاندىقتار كۇتىپ وتىر.

سوڭعى جاڭالىقتار

ۇقساس جاڭالىقتار