توپتا باس قوسقان جاستار ەلىمىزدە قىزمەت كورسەتەتىن ءىرىلى-ۇساقتى كومپانيالاردىڭ اككاۋنتتارىن ورتاعا سالىپ, كەيىن ولاردىڭ پاراقشالارىندا قازاقشا اقپاراتتىڭ جوعىن ەسكەرتىپ, قازاقستاندىق تۇتىنۋشىلارعا مەملەكەتتىك تىلدە دە قىزمەت كورسەتىلۋى كەرەك ەكەنىن جازادى. ءبارى ەتيكا شەكاراسىنان اسپاي, سىپايى تۇردە جەتكىزىلەدى. ءيا, توپتىڭ ارنايى ەرەجەسى دە بار. پاراقشالاردا پىكىر بىلدىرەتىن ازامات جەكە باسقا تيىسپەي, بەيپىل ءسوز قولدانباي, قۇقىعىنىڭ ساقتالۋىن مادەنيەتتى تۇردە ءوتىنۋى شارت. قوزعالىستىڭ ورتاق ماقساتى دا كوزى اشىق, ءوز قۇقىعىن بىلەتىن ادامدارعا ءتان بولعاندىقتان, كومپانيالاردىڭ پاراقشاسىندا نورما شەگىنەن شىققان پىكىرلەردى كەزدەستىرمەدىك.
ەندى قوزعالىستىڭ ناتيجەلەرىنە توقتالايىق. «مەملەكەتتىك ءتىلدى دارىپتەۋ مەن مارتەبەسىن كوتەرۋ ءۇشىن قىرۋار قارجى بولىنگەن ارنايى باعدارلامالار ماقساتقا جەتكىزە الماعاندا, جاستار نە وزگەرتەر دەيسىز؟» دەپ ويلاۋىڭىز مۇمكىن. بىراق تەحنولوگيانىڭ دامۋى جاڭا مۇمكىندىك اشتى ما, الدە چاتتا باس قوسقانداردىڭ نيەتتەرىنىڭ شىنايىلىعىنان با, بۇگىندە الەۋمەتتىك جەلىدەگى كوپتەگەن كومپانيانىڭ پاراقشالارى قازاقشا «سويلەي باستادى». بار-جوعى ءبىر اپتانىڭ ىشىندە Samsung, LG, KFC, Hardee`s سياقتى شەتەلدىك كومپانيالار مەن باسقا دا قازاقستاندىق قۇرىلىمدار رەسمي پاراقشاسىنا قازاقشا اقپارات قوسىپ, ءوز قىزمەتى تۋرالى مەملەكەتتىك تىلدە ايتا باستادى.
قوزعالىستىڭ ۇيىمداستىرۋشىلارىنان سۇراعانىمىزدا, بۇل تۇتىنۋشى قۇقىعىن تالاپ ەتۋ ەمەس, ساقتاۋ ەكەنىن جەتكىزدى. ويتكەنى اتا زاڭ تالابى بويىنشا, حابارلاندىرۋ, جارناما, تاۋار تۋرالى اقپارات الدىمەن مەملەكەتتىك تىلدە جانە ورىس تىلىندە جازىلۋى كەرەك. ء«بىز قاراپايىم عانا قوعامداعى وزەكتى ماسەلەلەردىڭ ءبىرىن شەشۋ ءۇشىن جاستاردى بىرىكتىرىپ, ولاردىڭ ۇيىمداسىپ, جۇيەلى جۇمىس ىستەۋىنە جاعداي جاسادىق. بۇل – بۇرىننان بار, «اۋادا ۇشىپ جۇرگەن يدەيا» دەسەك بولادى. سەبەبى نۇر-سۇلتان, الماتى سياقتى ءىرى قالالاردا قازاقشا سويلەيتىن كەز كەلگەن ادامنىڭ كوكەيىندە قايدا بارسا دا «مۇندا قازاقشا قىزمەت كورسەتە مە ەكەن؟», «قازاقشا سويلەي مە ەكەن؟» دەگەن سۇراقتىڭ بولارى انىق. چات اشىلعان العاشقى كۇنى وعان 200-300 ادام جينالدى, ال 4-5 كۇننىڭ ىشىندە توپ مۇشەلەرىنىڭ سانى 1 500-عا جەتتى. يدەيا وسىلاي پايدا بولدى. كومپانيالارعا تۇتىنۋشى قۇقىعىمىزدى ساقتاۋدى سۇراپ, قازاقشا دا اقپارات بەرۋى تۋرالى تالاپ-تىلەگىمىزدى سىپايى, مادەنيەتتى تۇردە جەتكىزدىك. ءبىز حابارلاسقان كومپانيانىڭ بارلىعى دەرلىك قازاقشا جازا باستادى. Mechta, Technodom, Starbucks سىندى ىعىمىزعا جىعىلۋعا ءبىراز قارسىلىق تانىتقان كومپانيالار دا بولدى. بىراق قازىر ولار دا قازاقشا سويلەيتىن تۇتىنۋشىلاردىڭ كوپ ەكەنىن تۇسىنگەندەي. ءبىز ەسكەرتۋ جاساماي جاتىپ, پاراقشالارىن ءوز ەركىمەن «قازاقشالاندىرعان» كومپانيالار دا تابىلدى. ءبىز ولاردىڭ وزگە تىلدەردە اقپارات تاراتۋىنا قارسى ەمەسپىز, بىراق قازاقشا دا جازۋىن تالاپ ەتەمىز. بۇل جەردە تالاپ ەتۋ دەگەن تىركەستىڭ ءوزى ارتىق. قازاقستاننىڭ كەز كەلگەن ازاماتى اتالعان كومپانيالاردىڭ تۇتىنۋشىلارى, سولاردىڭ ءونىمىن قولدانادى. ال قازىرگى ستاتيستيكاعا سۇيەنسەك, قازاقستان ازاماتتارىنىڭ باسىم بولىگى – قازاقتىلدى. ولار قازاقشا اقپارات الۋدى, قازاقشا سويلەۋدى ءجون سانايدى. ال كومپانيا قازاقشا اقپارات تاراتسا, ولاردىڭ تاۋارىنا دەگەن سۇرانىس كوبەيە تۇسەرى ءسوزسىز. مىنە ءبىزدىڭ نەگىزگى يدەيامىز كومپانيانىڭ يميدجىنە نۇقسان كەلتىرۋ ەمەس, وسىنى جەتكىزۋ ەدى», دەيدى قوزعالىستى ۇيىمداستىرۋشىلار.
تالقىلاۋعا قاتىسىپ, پاراقشالاردا پىكىر بىلدىرەتىندەردىڭ باسىم بولىگى – جاستار. بۇل جەردەگى نەگىزگى ماسەلە – قوزعالىستىڭ ەرىكتى تۇردە ءجۇرىپ جاتقانى. چاتتا پىكىر ءبىلدىرۋ مادەنيەتى مەن كومپانيالار پاراقشاسى تۋرالى اقپارات قانا بار. «بۇعان قاتىسۋشىلاردىڭ باسىم بولىگى – قالالىق جاستار. ولاي دەۋىمىزدىڭ سەبەبىن تۇسىندىرە كەتەيىن. الدىمەن, ولار ءوز قۇقىقتارىن بىلەدى. ەكىنشىدەن, ولارعا قازاقشا اقپارات العان ىڭعايلى. ۇشىنشىدەن, سول كومپانيالاردىڭ ءونىمىن ساتىپ الادى, تۇتىنادى.
الداعى ۋاقىتتا ەلىمىزدەگى بارلىق كومپانيالار مەملەكەتتىك تىلدە اقپارات تاراتۋدى جۇيەلى تۇردە جولعا قويىپ, بۇل ورايدا قاندايدا ءبىر ماسەلە تۋىندامايتىن كۇنگە جەتسەك, ياعني اتالعان چاتقا قاجەتتىلىك بولمايتىن كەز تۋسا, ونى جابامىز. ال ول كۇن تەك كەز كەلگەن كومپانيا قازاقشا دا اقپارات تاراتا باستاعاندا تۋادى», دەيدى ۇيىمداستىرۋشىلار.
بۇل ەرىكتى قوزعالىستى «قالاۋىن تاپسا, قار جانادىنىڭ» ءححى عاسىرداعى ۇزدىك ۇلگىسى دەسەك بولار. اتالعان جوبا الەۋمەتتىك جەلىلەردى يگى ىستەرگە دە ءتيىمدى پايدالانۋعا بولاتىنىن كورسەتتى. ال جاستار بيزنەس وكىلدەرىنە قازاقتىلدى اۋديتوريانىڭ ءوز تىلىندە بەرىلگەن اقپاراتتى مادەنيەتتى تۇردە تالاپ ەتە الاتىنىن, مەملەكەتتىك تىلدە اقپارات تاراتۋ مىندەت ەكەنىن جەتكىزە العانداي. «قازاقستاندا قازاقتىلدى اۋديتوريا ديسكريميناتسياعا ۇشىرايتىن ەڭ ءىرى توپ دەۋگە بولادى. سوندىقتان بۇل كەز كەلگەن ازامات كۇنىنە 5-10 مينۋتىن ءبولىپ, كومپانيالارعا قازاقشا جازۋ كەرەك دەگەن ءوتىنىشىن بىلدىرە الاتىن اكتسيا. ال قازاقشا اقپارات سۇراۋ ءىرى بيزنەستىڭ, كورپوراتيۆتىك قوعامنىڭ قازاقشا سويلەيتىن تۇتىنۋشىعا كوزقاراسىن وزگەرتەدى دەپ ويلايمىز», دەپ ەسەپتەيدى جاستار.
