14-26 قازان ارالىعىنداعى بۇل دوداعا دۇنيە ءجۇزىنىڭ 111 ەلىنەن 457 بىلعارى قولعاپ شەبەرى قاتىسادى
قازاننىڭ 14-ءى كۇنى الماتىداعى بالۋان شولاق اتىنداعى سپورت كەشەنىندە بوكستان الەمنىڭ XVII چەمپيوناتى باستالدى. باسەكە 26 قازاندا مارەگە جەتەدى. وسى بىرىنشىلىكتى قابىلداۋ ارقىلى قازاقستان ءوزىنىڭ تاريحىندا تۇڭعىش رەت سپورتتىڭ وليمپيالىق ءتۇرى بويىنشا جاھاندىق جارىس وتكىزۋ قۇقىعىنا قول جەتكىزدى. مۇنىڭ ءوزى قازىرگى تاڭدا رەسپۋبليكا بوكس فەدەراتسياسىنىڭ حالىقارالىق دەڭگەيدەگى زور بەدەلى مەن ەلىمىز بوكسشىلارىنىڭ الەمدىك دەڭگەيدەگى ەڭ بيىك تۋرنيرلەردە قول جەتكىزىپ كەلە جاتقان ەلەۋلى جەتىستىكتەرىنىڭ ارقاسىندا مۇمكىن بولدى.
14-26 قازان ارالىعىنداعى بۇل دوداعا دۇنيە ءجۇزىنىڭ 111 ەلىنەن 457 بىلعارى قولعاپ شەبەرى قاتىسادى
قازاننىڭ 14-ءى كۇنى الماتىداعى بالۋان شولاق اتىنداعى سپورت كەشەنىندە بوكستان الەمنىڭ XVII چەمپيوناتى باستالدى. باسەكە 26 قازاندا مارەگە جەتەدى. وسى بىرىنشىلىكتى قابىلداۋ ارقىلى قازاقستان ءوزىنىڭ تاريحىندا تۇڭعىش رەت سپورتتىڭ وليمپيالىق ءتۇرى بويىنشا جاھاندىق جارىس وتكىزۋ قۇقىعىنا قول جەتكىزدى. مۇنىڭ ءوزى قازىرگى تاڭدا رەسپۋبليكا بوكس فەدەراتسياسىنىڭ حالىقارالىق دەڭگەيدەگى زور بەدەلى مەن ەلىمىز بوكسشىلارىنىڭ الەمدىك دەڭگەيدەگى ەڭ بيىك تۋرنيرلەردە قول جەتكىزىپ كەلە جاتقان ەلەۋلى جەتىستىكتەرىنىڭ ارقاسىندا مۇمكىن بولدى.
سىندارلى ساعات سىڭعىرلاپ سوقتى
ەندى تىكەلەي چەمپيوناتتىڭ ءوزى تۋرالى. اۋەلگىدە الماتىداعى چەمپيوناتقا بۇرىن-سوڭدى بولماعان مولشەردە سايىسكەرلەردىڭ قاتىسقالى تۇرعانى ءبىراز اڭگىمەنىڭ دەرەگىنە اينالعان. سول تۇستارى ايتىلعان تسيفرلار مۇندا 116 ەلدىڭ 576 سپورتشىسى توڭىرەگىنەن وربىگەن. راسىندا دا بۇل كورسەتكىش تىركەلسە, وسىنىڭ الدىندا, 2011 جىلى باكۋدە وتكەن چەمپيوناتتاعى 113 ەلدىڭ 570 بوكسشىسى دەڭگەيىنەن ءسال دە بولسا ارتىقشىلىق تانىلىپ, جاڭا رەكورد دۇنيەگە كەلگەن بولار ەدى. بىراق, جەمە-جەمگە كەلگەندە, كورسەتىلگەن كولەمدەگى ناتيجە جۇزەگە اسپاي قالدى. ناتيجەسىندە الماتىدا 111 ەلدىڭ 457 بوكسشىسى مەدالداردى ساراپقا سالۋشىلار قاتارىنان تابىلدى.
بۇل چەمپيوناتتىڭ تاعى مىناداي ءبىر «قۇپياسى» بار. ونى وتكىزۋ جونىندەگى شەشىم 2011 جىلعى 1 تامىزدا استانادا كادەتتەر اراسىنداعى الەم چەمپيوناتى اياقتالعان بويدا شاقىرىلعان حالىقارالىق بوكس فەدەراتسياسى (AIBA) اتقارۋ كوميتەتىنىڭ ماجىلىسىندە قابىلداندى. بىراق ول كەزدەگى ۇيعارىمدا الماتىنىڭ ەمەس, استانانىڭ اتى اتالعان بولاتىن. كەلەسى, 2012 جىلعى 12 ساۋىردە استانادا AIBA مەن قازاقستان بوكس فەدەراتسياسى اراسىندا 2013 جىلعى الەم چەمپيوناتىن ءبىزدىڭ ەلىمىزدە قابىلداۋ تۋراسىنداعى كەلىسىمگە قول قويۋ ءراسىمى جاسالدى. ونىڭ سالتاناتىنا AIBA پرەزيدەنتى چينگ-كۋو ۆۋ مەن قازاقستان بوكس فەدەراتسياسىنىڭ پرەزيدەنتى تيمۋر ق ۇلىباەۆ قاتىستى.
كەيىنىرەك چەمپيونات الماتىداعى بالۋان شولاق اتىنداعى سپورت كەشەنىندە وتكىزىلەتىن بولىپ ءبىرجولا بەكىدى. شاماسى, بۇل جەردە ءبىر جارىم ميلليونعا جۋىق حالقى بار ءارى ەرتەدەن بوكسقا دەگەن قۇشتارلىعى قالىپتاسقان وڭتۇستىك استانانىڭ بۇل ءجونىندەگى الەۋەتى جوعارى ەكەنى دە ەسكەرىلسە كەرەك. بۇعان قوسا, جىلدىڭ وسى ۋاعىندا تۇستىكتەگى شاھاردىڭ اۋا رايى جاعدايىنىڭ تاۋىرلەۋ بولاتىنى دا قاپەردە بولعان سياقتى. وسىعان وراي چەمپيوناتتى وتكىزۋ جونىندەگى ۇيىمداستىرۋ كوميتەتى قۇرىلىپ, ونى باسقارۋ الماتى قالاسىنىڭ اكىمى احمەتجان ەسىموۆكە جۇكتەلدى. بىردەن ايتا كەتەيىك, وزدەرىنە بەرىلگەن ۋاقىت ارالىعىندا كوميتەت وتە جاقسى جۇمىس جاسادى. بۇل چەمپيوناتتىڭ رەسمي اشىلۋى سالتاناتى كەزىندە دە اتاپ ءوتىلدى. سونىمەن بىرگە, الەمنىڭ ەكى دۇركىن چەمپيونى, لوندون وليمپيالىق ويىندارىنىڭ چەمپيونى, قازاقستان بوكس فەدەراتسياسىنىڭ سپورتتىق ديرەكتورى سەرىك ساپيەۆ بۇدان بىرنەشە كۇن بۇرىن-اق بىرىنشىلىكتىڭ جارتىلاي فينالدىق جانە فينالدىق شايقاستارى بيلەتتەرىنىڭ تۇگەل پىشاق ۇستىنەن ۇلەستىرىلىپ كەتكەنىن مالىمدەپ قويدى. وسىنىڭ ءبارى ەلىمىزدىڭ تاريحىندا العاش رەت وتكىزىلىپ وتىرعان بۇل چەمپيونات ءۇشىن الماتىنىڭ بەكەر تاڭدالىپ الىنباعانىن كورسەتەدى.
«العاش رەت» دەمەكشى, بوكستان الەم چەمپيوناتىنىڭ شەجىرەسىندە قازاقستان ونى قابىلداپ وتىرعان كەشەگى كەڭەستىك جۇيەنىڭ ءۇشىنشى ەلى بولىپ وتىر. بىزدە ءبىرىنشى رەت ول ءالى كەڭەس وداعى تاراماي تۇرعان كەزدە, 1989 جىلى ماسكەۋدە وتكەن ەدى. ەكىنشىسى 2011 جىلى ازەربايجاننىڭ باس قالاسىندا كوگەن جازدى. ەندى, مىنە, ءۇشىنشى ەل رەتىندە الماتىنىڭ اتى شىعىپ وتىر. ال, جالپى, بۇل بىرىنشىلىكتى اقش (3) پەن گەرمانيادان (2) باسقا ەلدەر قايتارا قابىلداپ كورگەن جوق. وسى ورايدا الماتى رينگىنىڭ تاريحتا قالاتىن ايرىقشا ءبىر ورنىقتى تۇسى بولىپ تۇر. مۇندا AIBA-نىڭ شەشىمىمەن كوپ جىلداردان بەرى ءبىرىنشى رەت بوكسشىلار شلەمسىز شايقاسىپ جاتىر. وسىدان باستاپ الەمدىك دەڭگەيدەگى بارلىق ءىرى حالىقارالىق جارىستار وسىلاي وتەتىن بولادى. بۇل ءتارتىپ تەك ايەلدەر, جاسوسپىرىمدەر مەن جاستار اراسىندا وتەتىن بايراقتى باسەكەلەرگە جۇرمەيدى. شىندىعى كەرەك, كوپتەگەن ماماندار 1986 جىلى بوكسشىلار شارشى الاڭعا قورعانىش باس كيىمىن كيىپ شىققان كەزدەن مۇنىڭ بوكستىڭ كوركەمدىگىنە كەدەرگى كەلتىرەتىنىن ايتىپ, قارسىلىق بىلدىرە باستاعان ەدى. ەڭ الدىمەن, دارىگەرلەر ءۇن قوسىپ, شلەمنىڭ جۇدىرىقشى جىگىتتەردى جاراقاتتاردان ساقتاپ قالا قويمايتىنىن, كەرىسىنشە ونىڭ سوققىنىڭ اۋقىمى جايىلىپ, ۇلعايىپ تيۋگە باستايتىنىن ۋاجگە تارتقان. كەي جاعدايدا ءتىپتى شلەمنىڭ پايداسىنان گورى زيانى كوپ بولىپ شىعاتىنى دا بايقالدى. ايتالىق, سپورتشىلار ونىڭ قورعانىس قاۋقارىنا ءۇمىت ارتىپ, ۇرىستار كەزىندە باستارىن سوققىعا وزدەرى توسەي بەرەدى. وسىلايشا بۇدان ميعا كەلەتىن زالالداردى ەستەن شىعارىپ الادى.
الماتىداعى ەكىنشى جاڭالىق, مۇندا شايقاستار ۇپايلارىن ەسەپتەۋ دە جاڭا جۇيە بويىنشا جۇرگىزىلە باستادى. ول كاسىپقوي بوكستاعىداي ون بالدىق ولشەم بىرلىگىنە كوشتى. بۇل جۇيە ەڭ الدىمەن, بوكسشىلاردى بۇرىن بايقالىپ كەلگەن جالعىز-جارىم سوققىلارمەن ۇپاي جيناپ الۋ, بىرەر رەت كۇيرەتە ۇرىپ ءوتىپ, تاس ءتۇيىن قورعانىسقا كەتە قويۋ تاكتيكاسىن ۇمىتۋعا جەتەلەيدى. اينالىپ كەلگەندە, ول ناقتى جەكپە-جەكتەگى شىن مىقتىنى انىقتاۋعا اناعۇرلىم ءادىل جول اشىپ بەرەدى. مۇنى ءدال قازىرگى كۇندەرى الماتى رينگى دە انىق بايقاتىپ جاتىر. وسىنىڭ ءبارى بوكس ونەرىنىڭ بايىرعى ادەمىلىگى مەن تارتىمدىلىعىن قالپىنا كەلتىرۋ ماقساتىندا قولعا الىنۋدا. بۇل جايىندا 14 قازان كۇنى, چەمپيونات باستالۋعا ءبىر ساعات ۋاقىت قالعان شاقتا وتكىزىلگەن ءباسپاسوز ءماسليحاتىندا دا ءبىرشاما تاراتىپ ايتىلدى. وندا بۇقارالىق اقپارات قۇرالدارى وكىلدەرىنىڭ الدىنا شىققان AIBA پرەزيدەنتى چينگ-كۋو ۆۋ مەن الەم چەمپيوناتىنىڭ سۋپەرۆايزەرى حەلمۋت رانزە جۋرناليستەردىڭ وسى وزگەرىستەرگە جانە بىرىنشىلىككە قاتىستى باسقا دا كوپتەگەن سۇراقتارىنا ەگجەي-تەگجەيلى جاۋاپ بەردى. اتالمىش ماسەلە وسىدان ەكى كۇن بۇرىن, 12 قازاندا شاقىرىلعان AIBA-نىڭ تەحنيكالىق كەڭەسىندە دە كەڭىنەن ءسوز بولعان. حالىقارالىق ۇيىم پرەزيدەنتىنىڭ ايتۋىنشا, كونگرەسس وتە جوعارى دەڭگەيدە ءوتىپ, ىشكى ۇيىمداستىرۋ جۇمىستارىن جولعا قويۋدا, فەدەراتسيالار وكىلدەرىنىڭ پىكىرلەرىن ورتاعا سالۋلارىنا كەڭىنەن جول اشۋدا ۇلكەن ىلگەرى جىلجۋشىلىق بار ەكەنىن تانىتقان.
«مەن وسى چەمپيوناتتىڭ ءوتۋىنىڭ ءوزىن رەۆوليۋتسيالىق جانە تاريحي وقيعا دەپ باعالاعان بولار ەدىم, – دەدى ءباسپاسوز ءماسليحاتىندا چينگ-كۋو ۆۋ. – بۇل – قازاقستاننىڭ AIBA ەگيداسى استىندا ءبىرىنشى رەت ءىرى حالىقارالىق جارىستى وتكىزۋى ەمەس. ەندەشە, بۇل چەمپيونات تا سول كەزدەردەگىدەي ءتيىستى دەڭگەيدە ۇيىمداستىرىلىپ وتكىزىلەدى دەپ ويلايمىز». ۇيىم باسشىسى ءوزىنىڭ سوزىندە وسى بايراقتى باسەكە اياسىندا ءۇش ءتۇرلى شارانى وتكىزۋ جوسپارلانعانىن دا ايتىپ ءوتتى. ولاردىڭ ءبىرىنشىسى – تەحنيكالىق كەڭەس تۋرالى الگىندە ءسوز ەتىلدى. بۇدان بولەك, وندا AIBA-عا مۇشە ەلدەر ءۇشىن جاڭا ەسەپتەگىش ماشينەلەر ءبولىنىپ بەرىلگەن. ەكىنشى شارا چەمپيوناتتىڭ اشىلۋ ءراسىمى بولىپ تابىلادى. ال ءۇشىنشى ماڭىزدى شارۋا 24 قازان كۇنى الماتىدا اشىلاتىن AIBA-نىڭ بۇكىلالەمدىك بوكس اكادەمياسى بولماق. ازىرگە الەمدە تاپ مۇنداي قۇرىلىم بولعان ەمەس. ەندى مۇندا جەر بەتىندە ءبىرىنشى رەت تەك جاھاننىڭ تۇكپىر-تۇكپىرىنەن جينالعان بوكسشىلار عانا ەمەس, سونىمەن قاتار, جاتتىقتىرۋشىلار مەن تورەشىلەر, مەنەدجەرلەر مەن دەمەۋشىلەر باس بىرىكتىرىپ تۇرادى.
ءسوزىنىڭ سوڭىندا AIBA پرەزيدەنتى چەمپيوناتقا قاتىستى بارلىق تىرلىكتەردى وسىنشالىقتى اۋقىمدى دا جوعارى دەڭگەيدە ۇيىمداستىرىپ وتىرعانى ءۇشىن, بوكس اكادەمياسىن دەر كەزىندە قاتارعا قوسقانى ءۇشىن قازاقستان بوكسىنىڭ باسشىسى تيمۋر ق ۇلىباەۆ ارقىلى بۇكىل فەدەراتسيا ۇجىمىنا العىس سەزىمىن ءبىلدىردى. «مەن وسىنداي قامقورلىقتىڭ, وسىنداي قامقور باسشىلاردىڭ ارقاسىندا قازاقستان وتە جاقىن ارالىقتا كۇللى الەمدەگى بوكستىڭ ورتالىعىنا اينالادى دەپ سەنەمىن», – دەدى ول وسى ءسوزدىڭ سىڭايىندا.
وسى ءباسپاسوز ءماسليحاتىنان كەيىن شارشى الاڭداعى شايقاستاردىڭ دا تيەگى اعىتىلدى. ول 52 جانە 90 كيلوعا دەيىنگى سالماقتار دارەجەلەرى بويىنشا 1/32 فينالدىق ىرىكتەۋ ۇرىستارى تۇرىندە قولعا الىندى. ال چەمپيوناتتىڭ كۇندىزگى جانە كەشكى سەسسيالارى اراسىنداعى ءۇزىلىس ساتىندە ونىڭ سالتاناتتى اشىلۋ ءراسىمى دە كەرۋەن كەردى. ول ەرەكشە ءبىر كورىنىستەرگە تولى قالىپتا ءوتتى. لازەرلى شوۋ, كونە قوبىزدان تارقاعان زاماناۋي سيپاتتاعى سونى سارىن, بوكس تۋرالى جاڭا ءاننىڭ تۇساۋكەسەرى سىندى باعدارلاما ارقىلى كورەرمەندەرىن باۋراپ العان كورىنىستەر كورگەن جاننىڭ كوز الدى مەن كوكىرەگىندە ماڭگى قالىپ قوياتىنى كۇمانسىز. ەڭ باستىسى, ونداعى نەگىزگى يدەيا قازاقستان بوكسىنىڭ 80 جىلدىعىن پاش ەتۋگە ارنالدى. مۇنى ءوزىنىڭ سوزىندە داڭقتى بوكسشى, AIBA اتقارۋ كوميتەتىنىڭ مۇشەسى, قازاقستان بوكس فەدەراتسياسىنىڭ ۆيتسە-پرەزيدەنتى سەرىك قوناقباەۆ تا ەرەكشە اتادى. «الەم دوداسىنىڭ ەلىمىزدە بوكستىڭ وركەن جايعانىنا 80 جىل تولاتىن جىلى وتكىزىلىپ وتىرعانىندا دا سيمۆولدىق ءمان بار», – دەدى ول. ال جيىندى احمەتجان ەسىموۆ اشتى. ول مۇنداي الەمدىك دەڭگەيدەگى جارىستى وتكىزۋ قالا باسشىلىعى مەن جۇرتىنا ەكى ءتۇرلى نارسەنى ارتاتىنىن جەتكىزدى. بۇلاردىڭ ءبىرىنشىسى – ماقتانىش سەزىمى, ول قازاق بوكسىنىڭ الەمدەگى بۇگىنگى ورنىن تانىتادى, ەكىنشىسى – جاۋاپكەرشىلىك سەزىمى, ول بىرىنشىلىكتى جوعارى دەڭگەيدە وتكىزۋدى تالاپ ەتەدى. «ءبىز وسىنىڭ ەكەۋىنىڭ دە دەڭگەيىنەن كورىنۋگە ۇمتىلامىز», – دەدى ول. بۇدان كەيىن چەمپيوناتقا قاتىسۋشى بوكسشىلار اتىنان قازاقستان قۇراماسىنىڭ كاپيتانى دانيار ەلەۋسىنوۆ ءسوز الىپ, شارشى الاڭدا ادال شايقاستىڭ ۇلگىسىن ۇستاناتىندارى جونىندە انت بەردى. كەلەسى كەزەكتە چينگ-كۋو ۆۋ الەم بىرىنشىلىگىنە كەلۋشىلەردى وسى ۇلكەن جارىسپەن قۇتتىقتادى. ال چەمپيوناتتى سەرىك قوناقباەۆ اشىق دەپ جاريالادى.
بارلىعىنىڭ سوڭىنان چەمپيوناتقا قاتىسۋشىلاردىڭ شەرۋى دۇركىرەپ ءوتتى. وندا ۇيىمداستىرۋشىلاردىڭ ايرىقشا تاۋىپ كەتكەن جەرى شارانى وسى كەزگە دەيىن ءتۇرلى حالىقارالىق ارەنالاردا قازاقستاننىڭ داڭقىن شىعارعان بايىرعى بىلعارى قولعاپ شەبەرلەرىنە قۇرمەت كورسەتۋدەن ءورىس الدىرعانى بولدى. بۇدان سوڭ جاھاندىق جارىسقا كەلگەن بارلىق اتلەت قاز-قاتار ساپ تۇزەدى. ولاردىڭ كەرۋەنىن قازاقستاننىڭ اسپان تۇستەس بايراعىن جەلپىلدەتىپ كوتەرىپ شىققان ادىلبەك نيازىمبەتوۆ باستادى.
سونىمەن, الماتىدا كوپتەن كۇتكەن الەم چەمپيوناتىنىڭ تۇساۋ كەسۋى دە تاريحي شىندىققا اينالدى. سىندارلى ساعات سىڭعىرلاپ سوقتى. ول ءدۇبىرلى دودانى ۇيىمداستىرۋشىلار ءۇشىن دە, وعان قاتىسىپ جاتقان ساڭلاقتارىمىز ءۇشىن دە ناعىز سىندارلى كەزەڭ بولماق.
كەشەگى كۇننىڭ بۇگىنگى اڭگىمەسى
الماتىدا ءوتىپ جاتقان الەم چەمپيوناتىنىڭ تاعى ءبىر ەرەكشە اتالىپ وتەتىن جايى, ول قازاقستان بوكسىنا 80 جىل تولىپ وتىرعان بيىلعى كەزەڭمەن تۇسپا-تۇس كەلىپ وتىر. ەلىمىزدەگى تۇڭعىش بوكس سەكتسياسى بۇدان تۋرا 80 جىل بۇرىن, 1933 جىلى تاپ وسى الماتى قالاسىندا ءوزىنىڭ ىرگەسىن كوتەرىپ ەدى. قازاق بوكسىنىڭ شىن مانىندەگى اتاسى بولىپ تابىلاتىن شوقىر بولتەك ۇلىنىڭ ارقالاپ كەلگەن قولعابىنىڭ ارقاسىندا «تەمپ» دەپ اتالاتىن سپورت قوعامىندا ءبۇر جارعان سول شاعىن ۇيىم كەيىندەۋ «مەديك», «دينامو» بولىپ كەڭگە قاناتىن جايا باستادى.
سودان بەرگى قازاقستان بوكسى ۇدايى دۇرمەكتى دامۋ ۇستىندە كەلەدى. كەشەگى كەڭەس زامانىندا ماحمۇت وماروۆتىڭ 1947 جىلى وتكەن وداق ءبىرىنشىلىگىندە قازاقستان ءۇشىن تۇڭعىش قولا مەدالدى جەڭىپ الۋىنان باستالعان بۇل ۇزاق تا ۇلان جولدىڭ جۇلگەسىندە رەسپۋبليكا بارلىق دەڭگەيدە دە ەڭ بيىك بەلەستەردەن كورىنە ءبىلدى. سونىڭ ارقاسىندا قازاق بوكسىنىڭ وكىلدەرى كسرو چەمپيوناتتارىندا 35 التىن, 42 كۇمىس جانە 80 قولا مەدال جەڭىپ الىپ, بۇل جونىندەگى باسەكەدە وزىنەن حالقىنىڭ سانى الدەنەشە ەسە كوپ رەسەي مەن ۋكراينادان كەيىنگى ءۇشىنشى ورىنعا بەرىك تابان تىرەدى.
ارعى-بەرگى زامانداردى تۇگەل ءسۇزىپ وتكەندە, قازاقستان بوكسشىلارىنىڭ وليمپيالىق ويىنداردا 6 التىن, 7 كۇمىس جانە 5 قولا مەدال العانىنا كوز جەتكىزەر ەدىك. الەم چەمپيوناتتارىندا العان جۇلدەلەرىمىز سانى بولسا, 7 التىن, 8 كۇمىس جانە 10 قولا مەدالمەن ولشەنەدى. باستاۋىن 1979 جىلدان العان الەم كۋبوگى جولىنداعى سايىس وسىدان بىرنەشە جىل بۇرىن كوماندالىق جارىسقا ۇلاسىپ كەتكەنگە دەيىن ءبىزدىڭ تارلاندارىمىز 4 التىن, 4 كۇمىس جانە 6 قولا مەدال الىپ ۇلگەردى. كەشەگى وداق كەزەڭىندە رەسپۋبليكانىڭ بوكسشىلارى 5 التىن, 1 كۇمىس جانە 5 قولا مەدال الىپ كەلدى.
ەلىمىز ەگەمەندىككە جەتكەن جىلداردان باستاپ ءبىزدىڭ باعلاندارىمىز ازيا قۇرلىعىنىڭ بارلىق سايىستارىندا دەرلىك اتوي سالا باستادى. سونىڭ ارقاسىندا جيىرما جىلعا جەتپەيتىن ۋاقىتتىڭ ىشىندە قازاقستان بىلعارى قولعاپ شەبەرلەرى ازيا ويىندارىندا 10 رەت توپ جارىپ, 9 رەت فينالدا شايقاسسا, 9 مارتە ءۇشىنشى ورىنعا كوتەرىلدى. ال كونتينەنت بىرىنشىلىگىندەگى تابىستارىمىز بۇدان دا زور. ولاردا ءبىزدىڭ سايىپقىران جىگىتتەرىمىز 35 التىن, 11 كۇمىس جانە 16 قولا مەدالدى قورجىنعا سالدى.
ەندى, مىنە, سول داڭقتى ۇلاندارىمىزدىڭ الدىندا تاعى دا سول العان اسۋلاردان تومەن تۇسپەۋ مىندەتى تۇر.
العاشقى ۇرىستار, العاشقى ۇيعارىمدار
كۇنى كەشەگە دەيىن الماتى رينگىندە ءۇش كۇندىك ىرىكتەۋ شايقاستارى بولىپ ءوتتى. ولاردا ازىرگە تەك 91 كيلودان اۋىر سالماقتاعى بوكسشىلار عانا شارشى الاڭعا شىققان جوق.
جاھاندىق جارىستى 14 قازان كۇنى 52 جانە 91 كيلوعا دەيىنگى سالماقتىلار باستادى. الەم بىرىنشىلىگىنىڭ جاڭا ەرەجەسىنە ساي, الاڭ يەلەرى ءتۋرنيردىڭ ءبىرىنشى اينالىمىنا قاتىسقان جوق. ولار چەمپيوناتقا ەكىنشى اينالىمنان قوسىلادى. ال عالامدىق شايقاستار شىمىلدىعىن 52 كيلوعا دەيىنگى سالماقتاعى انگولالىق ۆيۆالدو رودريگەس پەن امەريكالىق ماليك دجەكسون اشتى. بىراق ۇرىس ۇزاققا سوزىلعان جوق. ول ەكىنشى راۋندتىڭ باسىندا مۇحيتتىڭ ارعى جاعىنان كەلگەن ساڭلاق قارسىلاسىن ەكى رەت نوكداۋنعا جىبەرگەسىن توقتادى. ال كەلەسى رينگتە مولدوۆان الەكساندر رىشكان چەمپيوناتقا AIBA تۋى استىندا قاتىسۋشى ءۇندى مادان لالدى تىزە بۇكتىردى. وسى جەردە ءبىزدىڭ جانكۇيەرلەر اۆستراليالىق ەندريۋ مولونەي مەن شري-لانكا وكىلى دراليكا پاتتياچچيگە كوبىرەك كوڭىل ءبولدى. سەبەبى, كەلەسى اينالىمدا بۇلاردىڭ جەڭگەنى ءبىزدىڭ ءىلياس سۇلەيمەنوۆپەن ۇستاساتىن ەدى. ۇرىس بىرازعا دەيىن تەڭ جاعدايدا ءوتتى. الايدا, ۋاقىت ۇزاعان سايىن قۇرلىق-مەملەكەتتىڭ سپورتشىسى باسىم بولا ءتۇستى.
كەشكى سەسسياداعى ۇرىستار دا اسا تارتىستى ءوتتى. دەگەنمەن, سونىڭ وزىندە ناقتى جەكپە-جەكتە كىمنىڭ ۇتقانىن بىلۋگە بولاتىن ەدى. ماسەلەن, ليتۆان تاداس تاماشاۋسكاستىڭ فين تومي حونكانىڭ ءبىر سوققىسىنا ەكى, كەيدە ءتىپتى ءۇش سوققىمەن جاۋاپ بەرگەنىن كورمەۋ مۇمكىن ەمەس ەدى. بولگار الەكساندار الەكساندروۆتىڭ جەڭگەنى دە ەش داۋ تۋعىزعان جوق. تاجىك شاحريەر احمەدوۆ تە ۋكراين الەكساندر شەپەليۋكتى ەركىن جەڭدى. ال ۆەنگەر نوربەرت كالۋزا مەن افريكالىق يۋستين گراسسانىڭ شايقاسى وتە قيان-كەسكى دەڭگەيدە ءوربىدى. مۇندا ءسال دە بولسا ماجار جىگىتىنىڭ ارتىقشىلىعى بايقالدى.
چەمپيوناتتا 15 قازان كۇنى رينگكە 60 جانە 64 كيلوعا دەيىنگى سالماقتارداعى بىلعارى قولعاپ شەبەرلەرى كوتەرىلدى. مۇنداعى قازاقستاندىق جانكۇيەرلەردىڭ نازارى 64 كيلودا ءتورتىنشى جۇپ بولىپ كۇش سىناسقان شوتلاند دجوش تەيلور مەن ترينيدادتىق اكيەل وۋتارام اراسىنداعى جەكپە-جەككە اۋدى. ناتيجەسىندە بۇلاردىڭ الدىڭعىسى باسىم ءتۇستى – 3:0. ول ەندى ءبىزدىڭ مەرەي اقشالوۆقا قارسى شىعادى. بۇل كۇنگى ۇرىستاردىڭ شىمىلدىعىن 60 كيلو سالماقتاعى نيگەريالىق وتو دجوزەف پەن كوسوۆولىق ليريدون زەكيري اشتى. مۇندا افريكالىق جىگىتتىڭ دەنە كۇشى باسىم ەكەنى بايقالدى. الايدا, قورعانىستا كوبىرەك كورىنگەن البان اتلەتىنىڭ سوققىلارى دالىرەك ءتيىپ جاتتى. سوندىقتان تورەشىلەر دە جەڭىستى سوعان ۇستاتتى. يزرايل بوكسشىسى الموگ بريگا مەن يرلاند شون ماككومب تايتالاسىندا ەجەلدەن بوكس ءداستۇرى جاقسى قالىپتاسقان بريتانيا ارالىنىڭ ارلانى الىمدىلىق تانىتتى.
ازىرگە الدەقانداي ءبىر سەنساتسيا تۋرالى ايتۋعا ەرتە. سەبەبى, جارىستىڭ بۇل كەزەڭىندە نەگىزىنەن وسالداۋ, ءتىپتى ءبىر-بىرىمەن شامالاس بوكسشىلار كەزدەسەتىن بولعاندىقتان, كىمدەردىڭ باسىم شىعاتىنىن الدىن-الا بولجاي دا الاسىڭ, ال تەڭ دەڭگەيلى شەبەرلەر كەزدەسۋىندە كىم جەڭسە دە تاڭ قالا قويمايسىڭ. دەگەنمەن, كەشكى سەسسياداعى كەيبىر شايقاستاردىڭ قورىتىندى ناتيجەلەرى ەپتەپ تاڭدانىس تۋدىرىپ كەتكەنىن دە جاسىرمايمىز. مىسالى, ۋكراينانىڭ 2012 جىلعى چەمپيونى ۆياچەسلاۆ كيسليتسىننىڭ ءيزرايلدىڭ اتى-ءجونى بەلگىسىزدەۋ يگور لازارەۆ دەگەن بوكسشىسىنان ۇتىلىپ قالعانى, وندا دا ءبىرىنشى راۋندتا ەكى رەت نوكداۋنعا ءتۇسىپ قالعانى ويلانتىپ تاستادى. سول سياقتى, تۇركىمەن ازات بيبيتوۆتىڭ قىتايلىق قازاق جىگىتى تۋولەۆۋتا سايريكەنى ءسال عانا باسىمدىقپەن جەڭۋى كىشىگىرىم ەرلىككە ءتان بولدى. سول سياقتى, ەكى راۋند بويى يتاليان بوكسشىسىنان باسىم بولىپ كەلە جاتىپ, اعىلشىن سامۋەل ماكسۆەللدىڭ سوڭعى كەزەڭدە ورەسكەل ءتارتىپ بۇزىپ, ديسكۆاليفيكاتسياعا ۇشىراۋى ايتارلىقتاي وكىنىش تۋعىزدى.
قالعان شايقاستاردىڭ دەنىندە پالەندەي وعاش قىلىقتار, تۇسىنىكسىز شەشىمدەر بولعان جوق. ءتىپتى موڭعول بوكسشىسى وتگودالاي دورجنيامبۋدىڭ قارسىلاسى جاراقات الىپ قالعاننان كەيىن ۇتىلۋى دا سونداي ءبىر تاڭعالارلىق جايت بولعان جوق. نە دەگەندە دە, بوكسشىلار الدىمەن وزدەرىن كىنالاۋلارى كەرەك. ايتالىق, گرۋزين گەورگي گوگيتاشۆيلي ۇرىستى وتە قارقىندى باستادى. بىراق ەكىنشى راۋندتان باستاپ, ونىڭ بەرگەن سوققىسىنان گورى العان سوققىسى كوبەيە بەردى. بۇل ونىڭ تالاسسىز جەڭىلىسىنە اكەلدى. مىنە, وسى جۇپتا جەڭىسكە جەتكەن پۋەرتو-ريكو شەبەرى دانيەەليتو دە لا روسا كەلەسى اينالىمدا ءبىزدىڭ بەرىك ابدىراحمانوۆپەن ۇستاسپاقشى. تۇركىمەن فارۋح يومۋدوۆتى دا باستاپقىداعى قيمىلىنا قاراپ ءبىز جەڭىلەدى دەپ ويلاعان جوق ەدىك. سويتسەك, ونىڭ قارسىلاسى ءتىپتى باسقاشا نيەتتە ءجۇرىپتى. ول بىرتىندەپ تىزگىندى ءوز قولىنا الدى. سوڭىنان سلوۆاك ميحال زاتورسكيدىڭ تاكتيكاسىنا قارسى ەشتەڭە ىستەي المادى.
كەشە 49, 69 جانە 81 كيلوعا دەيىنگى سالماقتاعى بوكسشىلار شارشى الاڭ ءتوسىن شايقالتتى.
PS. الەم چەمپيوناتى تۋرالى جەدەل جاڭالىقتار مەن ونداعى جەكپە-جەكتەردىڭ تەحنيكالىق مالىمەتتەرىمەن سىزدەر گازەتىمىزدىڭ تاۋلىك بويى جۇمىس جاسايتىن Egemennews.kz سايتىنان تانىسا الاسىزدار.
ارنايى بەتتى دايىنداعان «ەگەمەن قازاقستاننىڭ»
الەم چەمپيوناتىنداعى كوشپەلى رەداكتسياسى.
