ەلوردادا اكادەميك راحمانقۇل بەردىباي اعامىزدىڭ سوزىمەن ايتساق, «...باس قالاسى ۋفانى ءۇش وزەن: اق ەدىل, قارا ەدىل, كوك ەدىل قورشاي اعاتىن» باشقۇرتستان مەملەكەتىنىڭ مادەني كۇندەرى وتپەكشى. ول كەشە بەيبىتشىلىك جانە كەلىسىم سارايىندا, ناقتىلاي تۇسسەك, تۇركى اكادەمياسىنا رۋحاني قۇندىلىقتىڭ باستاۋى سانالاتىن كىتاپ تاپسىرۋ راسىمىمەن اشىلدى.
ەلوردادا اكادەميك راحمانقۇل بەردىباي اعامىزدىڭ سوزىمەن ايتساق, «...باس قالاسى ۋفانى ءۇش وزەن: اق ەدىل, قارا ەدىل, كوك ەدىل قورشاي اعاتىن» باشقۇرتستان مەملەكەتىنىڭ مادەني كۇندەرى وتپەكشى. ول كەشە بەيبىتشىلىك جانە كەلىسىم سارايىندا, ناقتىلاي تۇسسەك, تۇركى اكادەمياسىنا رۋحاني قۇندىلىقتىڭ باستاۋى سانالاتىن كىتاپ تاپسىرۋ راسىمىمەن اشىلدى.
قازاق پەن باشقۇرت ەلدەرى ەجەلدەن قاناتتاس, قاتارلاس كەلەدى. تامىرلاستىق پەن ۇندەستىك ىزدەرى تىپتەن مول. ەتنوستىق جاعىنان دا جاقىندىعى بار. حالىق اۋىز ادەبيەتىندەگى كەيبىر دۇنيەلەر تاقىرىپتىق تۇرعىدان ۇقساس. بۇل ءۇردىس قاي كەزەڭدە دە ساباقتى جىپتەي ۇزىلمەي كەلە جاتىر. پاتشالىق رەسەي ءتۇبىرى ءبىر جۇرتتى ءبىر-بىرىنەن الشاقتاتۋ ءۇشىن اراعا سىنا دا قاعىپ كورگەن. بىراق باشقۇرت پەن قازاق ارا قاتىناستارىن ۇزە العان جوق. ادەبيەت پەن مادەنيەتتىڭ ايتۋلى وكىلدەرى اقموللا (مۇحامەديار ۇلى) سەكىلدى اقىندار التىن ارقاۋ بولعان. ۋفانىڭ «عاليا» مەدرەسەسىندە قازاقتىڭ ايتۋلى ۇلدارى ءبىلىم الىپ, ولارعا «قازاق قىزى» دەگەن رومان جازعان ع.يبراگيموۆ ساباق بەرگەن. ويى وزىق, ساناسى بيىك, ۇلتتىڭ كەمەل كەلەشەگى دەپ جار سالعان ماعجان جۇماباەۆتى ءامىرشىل جۇيە جاۋ ەتىپ كورسەتىپ, بۇكىل شىعارمالارىن جوق قىلۋعا ۇمتىلىپ جاتقاندا باشقۇرت باۋىرلاردىڭ زيالى ۇلى سايفي قۇداش اراشا ءتۇسىپ, ءتيىستى مەكەمەلەرگە قاسقايىپ تۇرىپ حات جازعانىن قالاي ۇمىتارسىڭ.
سول سايفي قۇداش تاعى ءبىر ارىسىمىزدى, قازاق پروزاسىنىڭ قاس شەبەرى بەيىمبەت مايلين جاپتىم جالا, جاقتىم كۇيەنىڭ قۇربانىنا اينالعاندا, تاعى دا: «مەنىڭ بەيىمبەتىم» دەپ ەمىرەنگەنى ەستە. «بەيىمبەت ءولدى دەگەنگە كوڭىلىم سەنبەيدى. ءولىمىن ءوز كوزىممەن كورمەگەن سوڭ, مەن ونى كوز كورمەس, قۇلاق ەستىمەس الىس جەردە امان-ەسەن جۇرگەن شىعار دەگەن ويدان ارىلا الماي-اق قويدىم... ونىڭ قاعازى كونە تارتقان كىتاپتارىن قولىما الامىن دا, قازاق حالقىنىڭ كلاسسيك جازۋشىسىمەن, ءوزىمنىڭ اياۋلى دوسىممەن سىرلاسامىن... بەيىمبەت ەگىزدىڭ سىڭارىنداي جاقىن ەدى ماعان...», – دەيدى ەستەلىگىندە سايفي اعا. ال كەشەگى الىپتارىمىزعا ءىنى بولا العان, كەيىنگىلەرگە اعا بولا بىلگەن مۇستاي كارىمنىڭ دە قازاق پەن باشقۇرت اراسىندا الار ورنى ەرەكشە. تاعدىرلاس ارىستار – قازاق م.شوقاي مەن باشقۇرت ا.توعان تۋرالى اڭگىمە ءوز الدىنا ءبىر الەم.
وسىنداي باۋىرلاستاردىڭ ەلورداداعى كۇندەرىندە وتەتىن شارالار دا ءبىر شوعىر. سونىڭ العاشقىسى استاناداعى تۇرىك اكادەمياسىنا كىتاپ تاپسىرۋ ءراسىمى دەر ەدىك. باشقۇرت ەلىنىڭ بۇكىل تاريحىن باياندايتىن ءتۇرلى ەنتسيكلوپەديالار مەن تاريحي ەڭبەكتەر, ادەبيەت پەن مادەنيەت سالاسىن قامتيتىن دۇنيەلەر, بۇگىنگى دامۋ كورىنىسىن باياندايتىن باسىلىمدار – وتكەن مەن بۇگىننەن مول دەرەك بەرەدى. ايتۋلى ءىس-شارادا ءسوز العان باشقۇرتستان رەسپۋبليكاسى پرەمەر-ءمينيسترىنىڭ ورىنباسارى سالاۆات ساعيتوۆ ەكى ەل اراسىنداعى ستراتەگيالىق ءارىپتەستىك بايلانىسقا جان-جاقتى توقتالا كەلىپ, ادەبيەت پەن ءمادەنيەت, ونەر مەن ءبىلىم, سپورت سالاسىنداعى قارىم-قاتىناسقا توقتالدى. ءبىز قازاقتارمەن باۋىرلاس جۇرتپىز. تىلدەرىمىز دە الشاق ەمەس, ءوزارا تۇسىنىسەمىز. رەسەي مەن قازاقستان بايلانىسىنىڭ بەرىك بولۋىن جوعارى باعالايمىز. كىتاپحاناعا تاپسىرىپ وتىرعان الپىسقا جۋىق قۇندىلىقتاردان ءبىزدىڭ وتانىمىزدى تانىپ-بىلۋگە بولادى. اسىرەسە, كەيىنگى جاس ۇرپاق باشقۇرت باۋىرلارىنىڭ ءوتكەنى مەن بۇگىنىن, كەلەشەگىن وسى كىتاپتار ارقىلى بىلەدى دەگەن ويدامىن, دەدى.
ءوز كەزەگىندە تۇركى اكادەمياسىنىڭ پرەزيدەنتى شاكىر ىبىراەۆ تەك تامىرى ءبىر جۇرتتاردىڭ مۇنداي قويان-قولتىق ارالاسۋى, اسىرەسە, رۋحاني بايلىقتى زەرتتەپ-زەردەلەۋگە ەرەكشە سەپتىگىن تيگىزەتىنىن, بۇل بۇكىل تۇركى الەمىنىڭ جادىگەرلەرىن جيناپ, الەمدىك بيىككە كوتەرىپ, وزگە مەملەكەتتەردىڭ ادامدارىنا تانىستىرۋ ماقساتىندا جۇمىس ىستەپ جاتقان ءبىزدىڭ عىلىمي مەكەمە ءۇشىن ۇلكەن سىي, تاعىلىمدى ءىس دەگەن بايلامىن العا تارتتى.
جالپى, بۇل مادەني كۇندەر اياسىندا وتكىزىلەتىن شارالار بارشىلىق. ولاردىڭ قاتارىندا ءارالۋان تاقىرىپتاردى قامتيتىن دوڭگەلەك ۇستەلدەر, ءجۇزدەسۋلەر, جوعارى وقۋ ورىندارىندا وقىلاتىن دارىستەر, م.عافۋري اتىنداعى باشقۇرتستان مەملەكەتتىك اكادەميالىق دراما تەاترى استانالىقتارعا كورسەتەتىن شىڭعىس ايتماتوۆتىڭ شىعارماسى بويىنشا قويىلعان «اق كەمە» سپەكتاكلىن ايتا كەتكەن دە ورىندى.
سۇلەيمەن مامەت,
«ەگەمەن قازاقستان».
