ايماقتار • 03 ماۋسىم، 2020

دارمەنى جوق كاسىپكەرلەر پرەزيدەنتتەن پارمەن كۇتەدى

233 رەت كورسەتىلدى

ولار وبلىستاعى مەملەكەتتىك ساتىپ الۋ بارىسىنداعى زاڭسىزدىقتاردىڭ بەلەڭ الۋى مەن شەنەۋنىكتەردىڭ زاڭدى بەلدەن باسىپ، جەكەلەگەن كاسىپكەرلەردىڭ مۇددەسىن كوزدەپ جۇرگەندەرىنە نارازى.

 

ءبىر توپ ءوڭىر كاسىپكەرلەرى مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆتان جاردەم سۇراپ وتىر. ولار وبلىستاعى مەملەكەتتىك ساتىپ الۋ بارىسىنداعى زاڭسىزدىقتاردىڭ بەلەڭ الۋى مەن شەنەۋنىكتەردىڭ زاڭدى بەلدەن باسىپ، جەكەلەگەن كاسىپكەرلەردىڭ مۇددەسىن كوزدەپ جۇرگەندەرىنە نارازى.

كەشە وسكەمەندەگى وبلىستىق كاسىپكەرلەر پالاتاسىندا وتكەن بريفينگتە الەكساندر فەدوسوۆ، بولات باعاداەۆ، اناتولي توميلوۆ، ايناش سۇلتانبەكقىزى، تاعى دا باسقا كاسىپكەرلەر وزدەرىن تولعاندىرعان ماسەلەلەرىن جەتكىزدى. جيىنعا وبلىستىق، قالالىق اكىمدىك وكىلدەرى مەن قۇقىق قورعاۋ ورگاندارىنىڭ قىزمەتكەرلەرى دە قاتىسىپ، تاراپتار اشىق پىكىر الماستى.

وبلىستىڭ جول سالاسىندا 1969 جىلدان بەرى جۇمىس ىستەپ كەلە جاتقان «دسۋ-14» جشس-ءنىڭ ديرەكتورى الەكساندر فەدوسوۆ مەملەكەتتەن بولىنگەن ميللياردتتاعان قارجىنىڭ سوڭعى 2-3 جىلدا تەك 1-2 مەردىگەر عانا بەرىلىپ جۇرگەنىنە الاڭداۋشىلىعىن ءبىلدىردى. «كاسىپكەرلەر مەملەكەتتىك ساتىپ الۋدىڭ 70 پايىزىن نەلىكتەن «دسۋ-11» جانە «ۆوستوكۆزرىۆپروم» جاۋاپكەرشىلىگى شەكتەۋلى سەرىكتەستىكتەرى عانا جەڭىپ الاتىنىن تۇسىنبەي دال. بيىلدىڭ وزىندە جول جوندەۋ سالاسىندا ءبىر عانا كومپانيا 1 ميلليارد، 700 ميلليون تەڭگەنىڭ تەندەرىن ۇتقان. بىلتىر ماعان وسكەمەندەگى اۋەزوۆ داڭعىلىنىڭ جولىن جوندەۋگە 360 ميلليون تەڭگە بەردى. ونىڭ 180 ميلليونىن باسقا جەرگە بەرۋىمدى تالاپ ەتتى. كەلىستىم. كەيىن 36 ميلليون تەڭگە كولەمىندە ۇلەس سۇرادى. باس تارتتىم. سودان بەرى قىسىم كورىپ كەلەمىن. بايقاۋعا جىبەرۋىن جىبەرەدى، بىراق بەلگىسىز سەبەپتەرمەن بايقاۋ وتكىزىلمەي قالادى. ەڭ سوراقىسى، شەنەۋنىكتەر زاڭدى وزدەرىنىڭ ىڭعايىنا قاراي بۇرىپ الادى. تەندەردى كىمگە بەرگىسى كەلسە، سوعان بەرەدى» دەيدى اشىنعان كاسىپكەر.

گەولوگيالىق بارلاۋ سالاسىنداعى كومپانيا وكىلدەرى دە وڭىردەگى تەندەردىڭ دۇرىس وتكىزىلمەۋىنە وكپەلى. جارتى عاسىرعا جۋىق جەر استى سۋ قورىن زەرتتەپ كەلە جاتقان وسكەمەندىك كاسىپكەر بولات باعاداەۆتىڭ كومپانياسى دا سوڭعى ەكى جىلدا مەملەكەتتىك تاپسىرىستان قاعىلعان. ء«بىز بىلتىر تەندەردەن جەڭىپ تۇرساق تا، مەملەكەتتىك كونكۋرستىڭ ناتيجەسىن وبلىس اكىمدىگى تەرىسكە شىعاردى. سونىڭ كەسىرىنەن 2019 جىلى وبلىستاعى 33 اۋىلعا سۋ مۇناراسى ورناتىلمادى. تۇرعىندار قانشا جىلدان بەرى اۋىز سۋدى كۇتىپ وتىر. مەنىڭ تاعى ءبىر تۇسىنبەيتىنىم، ءبىر قالادا تىركەلگەن ەكى كومپانيانىڭ ءبىرىنىڭ تەندەرگە قاتىستىرىلىپ، ەكىنشىسىنىڭ قاتىستىرىلمايتىنى. كارانتين جاعدايىنا بايلانىستى مەملەكەتتىك ساتىپ الۋدىڭ ەرەجەسىنە وزگەرىس ەنگىزىپ، بيىل «سەمەيگيدرولوگيا» مەن ءبىزدىڭ كومپانيانى الىپ تاستاپ، دەنى دۇرىس ماماندارى مەن بۇرعىلاۋ قۇرالدارى جوق «ۆوستوكۆزرىۆپرومعا» بەردى» دەيدى ب.باعاداەۆ.

جيىندا باعاداەۆتىڭ ءسوزىن جالعاعان «ۆوستوكمونتاجستروي» جشس ديرەكتورى اناتولي توميلوۆ بىلتىر وسكەمەندەگى «سامال» ساياباعىن جوندەۋ جۇمىستارىنا قاتىسقانىمەن، ەڭبەكاقىلارىن دۇرىس الماعانىن جەتكىزدى. «شەنەۋنىكتەر اۋەلدە «الاڭسىز جۇمىس ىستەي بەرىڭدەر، باس مەردىگەر بارلىق شىعىندى وتەيدى» دەگەن سوڭ ەش الاڭسىز جۇمىس ىستەي بەردىك. ءتىپتى، كونكۋرسقا دا قاتىسقان جوقپىز. شىلدە ايىندا «ەكسپەرتيزاياناليتيكا» دەگەن باس مەردىگەردىڭ پايدا بولعانىن، 550 ميلليون تەڭگە سوماسىنداعى تەندەردى جەڭىپ العانىن بىلدىك. ول كەزدە ءبىز جۇمىستىڭ 85 پايىزىن ورىنداعان ەدىك. جۇمىستىڭ جالپى سوماسى – 180 ميلليون تەڭگە. بىلتىر قىركۇيەك ايىندا «سامال» ساياباعىنداعى جوندەۋگە قاتىسقان 6 كومپانياعا 87 ميلليون تەڭگە بەردى. قالعان 93 ميلليوندى ءالى بەرگەن جوق. بۇعان قوسا باس مەردىگەر ءبىز اتقارعان جۇمىسقا تيەسىلى قارجىنىڭ 25 پايىزىن ۇستاپ قالامىن دەدى. ءبىز 6 كومپانيا 180 ميلليون تەڭگەنىڭ جۇمىسىن ىستەسەك، قالعان 370 ميلليون تەڭگە قايدا كەتتى؟» دەيدى كاسىپكەر.

بۇگىن وبلىس اكىمدىگىندە ايماق باسشىسى دانيال احمەتوۆتىڭ قاتىسۋىمەن كاسىپكەرلەردىڭ شاعىمىنا قاتىستى جيىن ءوتىپ، ماسەلەنىڭ انىق-قانىعىن زەردەلەۋ ءۇشىن ارنايى جۇمىس توبى قۇرىلدى. جۇمىس توبىنىڭ جۇمىسى اشىق بولاتىنىن ايتقان وبلىس اكىمى بۇل توپقا وسى ىسكە قاتىسى بار بارلىق كاسىپكەرلەر مەن قۇزىرلى ورگان وكىلدەرى، ءتيىستى باسقارما باسشىلارى ەنگەنىن ايتتى. «ارنايى كوميسسيا ءبىر اپتانىڭ ىشىندە بارلىعىن مۇقيات تەكسەرەدى. زاڭدى نەگىزگە الا وتىرىپ ءتيىستى قورىتىندى شىعارامىز» دەدى دانيال احمەتوۆ.

وسى جيىندا كەشە بىرنەشە كاسىپكەرلەر تاراپىنان «سوڭعى جىلدارى وبلىستاعى تەندەرلەردىڭ بارلىعىن الىپ ءجۇر» دەپ ايىپتالعان «ۆوستوكۆزرىۆپروم» جشس ديرەكتورى دميتري سوموۆ ءسوز الىپ، ءوز ءۋاجىن العا تارتتى. ء«بىزدىڭ كومپانيا 2001 جىلدان جۇمىس ىستەيدى. وسى سالادا جاقسى تاجىريبەمىز بار. جۇمىسشىلارىمىز جەتكىلىكتى. مەملەكەتكە ميللياردتتاپ سالىق قۇيىپ جاتىرمىز. ءبىزدىڭ مۇمكىندىگىمىز سىزدەردەن ەكى-ءۇش ەسە ارتىق» دەگەن جشس باسشىسى جالا جاپقانى ءۇشىن الەكساندر فەدوسوۆتى سوتقا بەرگەندىگىن دە جاسىرمادى.  

الايدا بۇگىن تۇستەن كەيىن تاعى دا وسكەمەندە باس قوسقان نارازى كاسىپكەرلەر وبلىس اكىمدىگىنىڭ باستاماسىمەن قۇرىلعان ارنايى جۇمىس توبىنا سەنىمسىزدىك ءبىلدىرىپ، بۇل ماسەلە ۇكىمەتتىك دەڭگەيدە قارالسا، تاۋەلسىز كوميسسيا قۇرىلسا، پرەزيدەنت قاسىم-جومارت توقاەۆ جانايقايىمىزعا قۇلاق اسسا دەگەن ءوتىنىش-تىلەكتەرىن جەتكىزدى. ء«بىز بۇعان دەيىن قانشاما رەت وبلىستاعى قۇزىرلى ورگاندارعا شاعىمداندىق. ناتيجە بولمادى. سوندىقتان مەملەكەت باسشىسىنان كومەك سۇراۋعا ءماجبۇر بولىپ وتىرمىز» دەيدى ولار.

وسىلايشا بۇل ىستە دارمەنسىزدىك تانىتىپ وتىرعان كاسىپكەرلەر پرەزيدەنتتەن پارمەن كۇتەدى. 

وسكەمەن

سوڭعى جاڭالىقتار

NASA مارسكا قامداندى

تەحنولوگيا • كەشە

ۇقساس جاڭالىقتار