پىكىر • 03 ماۋسىم، 2020

ەل ءۇشىن ماڭىزدى باستاما

13 رەت كورسەتىلدى

تۇڭعىش پرەزيدەنت ن.نازارباەۆتىڭ باستاماسىمەن ەلىمىزدە ساياسي قۋعىن-سۇرگىن جانە اشارشىلىق قۇرباندارىن ەسكە الۋ كۇنى بەلگىلەندى.

سودان بەرى كوپتەگەن شارا قولعا الىندى. وتكەن عاسىردىڭ 20-جىلدارى باستالعان اشارشىلىق سالدارىنان قازاقستان كوپ جاپا شەكتى. ەڭ كوپ جاپا شەككەن ەلدىڭ ءبىرى دەسەك تە بولادى. بيىل 30 مامىردا ەل پرەزيدەنتى قاسىم-جومارت توقاەۆ ساياسي قۋعىن-سۇرگىن جانە اشارشىلىق قۇرباندارىن ەسكە الۋ كۇنىنە وراي قازاقستان حالقىنا ۇندەۋ جولدادى. مەم­لەكەت باسشىسى ءوز سوزىندە قۋعىن-سۇرگىن قۇر­باندارىن اقتاۋعا بايلانىستى بۇگىنگە دەيىن ءبىراز جۇمىس جۇرگىزىلگەنىن ايتىپ، بۇل جۇمىستار ءالى دە جۇيەلى جالعاستىرۋدى  قاجەت ەتەتىنىن جەتكىزدى. سو­نىمەن قاتار تاريحي ادىلدىكتى قالپىنا كەل­تى­رۋ جۇمىستارىن اياقتاپ، ساياسي قۋعىن-سۇرگىن قۇر­باندارىن اقتاۋ ءۇشىن ارنايى مەملەكەتتىك كوميس­سيا قۇرۋدى تاپسىرعانىن حابارلادى. بۇل قۇپ­تارلىق ءارى قاجەت باستاما. بۇل ەلىمىز ءۇشىن، كەلەر ۇرپاق ءۇشىن ماڭىزدى. وسىعان قاتىس­تى ادىلدىك ورناتۋ قاجەت. ويتكەنى حالىقتى جۇمىل­دىراتىن دا، بىرلەستىرەتىن دە – ادىلدىك.

مەن تاريحشى رەتىندە ۇزاق جىلدار بويى ارحيۆتەردە جۇمىس ىستەپ كەلەمىن. ءالى كۇنگە دەيىن قۋعىن-سۇرگىنگە قاتىستى ماتەريالدار جينايمىن. بۇل سالادا كەزەگىن كۇتىپ تۇرعان، ءالى زەرتتەلمەگەن جۇزدەگەن جۇمىس بار. ولاردى دا ەسەپكە الۋ ماڭىزى. رەسمي دەرەكتەر بويىنشا، سول كەزەڭدەردە  قازاقستاندا 20 مىڭ ادام اتىلدى دەگەن مالىمەت بار. ال ارحيۆتەرگە سۇيەنسەك، 100 مىڭ ادام قۋعىن-سۇرگىن قۇربانى بولدى. سوندىقتان بۇل ماسەلەنى تۇبەگەيلى زەرتتەپ، انىق-قانىعىن انىقتايتىن كوميسسيا كەرەك. ونىڭ قۇرامىندا تاريحشىلارمەن قاتار مەملەكەت قايراتكەرلەرى، زاڭ سالاسىنىڭ ماماندارى، قۇقىق قورعاۋشىلار، جۋرناليستەر بولۋى كەرەك. وسىلايشا، بۇل ءىستى جان-جاقتى زەرتتەپ، جازىقسىز جان قيعانداردى اقتاپ الامىز. 

بۇل ءىستىڭ ساياسي ءارى زاڭدى استارى بار. سونى­مەن بىرگە رۋحاني قۇندىلىقتى دا ۇمىتپاۋىمىز كەرەك. بۇل كەزىندە حالىق ساناسىنا ۇلكەن اسەر ەتتى، ادام­داردا ۇرەي پايدا بولدى. قازاق حالقىنىڭ ءومىرى تۇبەگەيلى وزگەردى. سوندىقتان جۇيەلى جۇمىستار كەرەك-اق.

 

گەورگي كان،

تاريح عىلىمدارىنىڭ دوكتورى

 

الماتى

 

سوڭعى جاڭالىقتار

قحل اڭىزدارىنىڭ قاتارىندا

حوككەي • بۇگىن، 07:56

«اباي اندەرى» اسقاقتايدى

اباي • بۇگىن، 07:46

وڭىرلەردەگى جاعداي باقىلاۋدا

ۇكىمەت • بۇگىن، 07:37

قوعامدا سەنىم پايدا بولدى

قوعام • بۇگىن، 07:16

قاجەت سوزدەر ۋاقىتىندا ايتىلدى

رۋحانيات • بۇگىن، 07:10

ءموبيلدى توپ باقىلايدى

ايماقتار • بۇگىن، 07:03

ۇپايدان شاشاۋ شىقپايدى

تەننيس • بۇگىن، 07:01

كوڭىلگە مەدەۋ بولعان ۇندەۋ

قوعام • بۇگىن، 06:59

انتيبيوتيك كەرى اسەر ەتۋى مۇمكىن

مەديتسينا • بۇگىن، 06:57

COVID-19: كۇرەس شارالارىنا قارجى ءبولىندى

كوروناۆيرۋس • بۇگىن، 06:45

بەيقامدىقتان ارىلار ەمەس

قوعام • بۇگىن، 06:39

ءوندىرىس كولەمىن 5 ەسەگە ارتتىردى

تەحنولوگيا • بۇگىن، 06:36

ەرەكشە دارىن يەسى ەدى

رۋحانيات • بۇگىن، 06:35

ساقتىقتا قورلىق جوق

كوروناۆيرۋس • بۇگىن، 06:30

ۇقساس جاڭالىقتار