تامىر-تانىستىق ارقىلى گرانتتاردى ءبولىپ بەرۋ ماسەلەسىنە جول بەرمەگەن ابزال. ماسەلەن, ەكونوميكالىق تيىمدىلىك تۇرعىسىنان ساپاسى كوڭىل كونشىتپەيتىن جوبالارعا قوماقتى قاراجات اۋدارىلىپ جاتادى.
2009-2010 جىلدار ارالىعىندا قابىلدانعان ءبىلىم جانە عىلىم تۋرالى زاڭنىڭ شيكىلىگىنەن 10 جىل كولەمىندە عىلىم سالاسىنا بەت بۇرعان جاستاردىڭ ۇلەسى ازايىپ كەتكەن ەدى. سونداي-اق يمپاكت-فاكتورى جوعارى عىلىمي باسىلىمداردا اعىلشىن تىلىندە ماقالالاردى جاريالاۋ جونىندە تالاپ قويىلدى. وعان ءبىزدىڭ عىلىمي قاۋىم دايىن ەمەس بولاتىن جانە «بولاشاق» باعدارلاماسىن بىتىرگەن تۇلەكتەر از ەدى. بولعاننىڭ وزىندە حالىقارالىق ءبىلىم جوبالارىنىڭ قاتىسۋشىلارى عىلىم سالاسىنا كوپ كەلە بەرمەيتىن. ال ىنتاسى بار ازاماتتارعا عىلىممەن اينالىسۋعا اجەپتاۋىر توسقاۋىل قويىلدى. سونىڭ سالدارىنان «Scopus» تىزىمىندە بار ەكەن دەپ, «جىرتقىش جۋرنالداردىڭ» قۇرىعىنا تۇسكەن قازاقستاندىق عالىمداردىڭ قاراسى كوبەيىپ كەتتى. مۇنى, اسىرەسە رەسەي مەن ۋكراينانىڭ كەيبىر باسىلىمدارى اقشا تابۋدىڭ ءتيىمدى قۇرالىنا اينالدىردى. وسى ماسەلەنى دە قولعا العان ارتىق بولمايدى دەپ ەسەپتەيمىن.
البەتتە, بۇل سالادا كۇرمەۋلى پروبلەما از ەمەس. دەسە دە, عىلىمنىڭ ۇلتتىق ەكونوميكامەن تىعىز بايلانىسقان باعىتتارىنا ءجىتى كوڭىل بولگەن تيىمدىرەك دەپ ويلايمىن. ايتالىق, اگروونەركاسىپتىك كەشەندە اۋىل شارۋاشىلىعى ونىمدەرىن كوبەيتۋگە سەپتەسەتىن عىلىمي جوبالارعا دەن قويۋ كەرەك. سونىمەن قاتار تاۋ-كەن مەتاللۋرگيا سەكتورى سىندى نەگىزگى باعىتتاردا ءوندىرىستى ارتتىراتىن جۇمىستاردى ىنتالاندىرۋدىڭ تەتىگىن قاراستىرساق, ۇتىلمايتىنىمىز انىق. سوندا عانا عىلىم مەن ءوندىرىستىڭ سيمبيوز جۇمىسى جولعا قويىلادى.
تاعى ءبىر ايتا كەتەرلىگى, عىلىمي ءوندىرىسى وركەندەگەن ەلدەرمەن تاجىريبە الماسقان ارتىق ەتپەيدى. ولاردىڭ وزىق تەحنولوگيالارىن ەلىمىزگە اكەلىپ بەيىمدەسەك, ونىڭ ءوزىن عالىمداردىڭ ۇلكەن جۇمىسى رەتىندە باعالاۋعا بولادى.
تەحنولوگيانى ترانسفەرتتەۋ الەمدىك تاجىريبەدە بار ءۇردىس. اسىرەسە بالاما ەنەرگيا كوزدەرى, عارىش سالاسىنداعى دامىعان ەلدەردىڭ ونەرتابىسىن بەيىمدەپ يگەرۋگە كوبىرەك ءمان بەرگەنىمىز ءلازىم.
ساپارباي جوباەۆ,
ەكونوميست
