پىكىر • 03 ماۋسىم، 2020

سالانىڭ دامۋى قارجىعا بايلانىستى

6 رەت كورسەتىلدى

ءبىزدىڭ ورتالىقتىڭ، باسقا دا عىلىمي ۇجىمداردىڭ اگروبيزنەستەگى وسىعان دەيىن جەتكەن عىلىمي جەتىستىكتەرى از ەمەس. ايتسە دە، مەملەكەت تاراپىنان بەرىلەتىن كومەككە ءالى دە مۇقتاجبىز. ماسەلەن، اۋىلشارۋاشىلىق داقىلدارىنىڭ تىڭايتقىشقا بەيىمدىلىك قاسيەتى كۇننەن-كۇنگە ازايىپ بارا جاتقانى ءمالىم. ءبىزدى الاڭداتاتىنى دا سول. قارا توپىراقتىڭ قۇنارىن ارتتىرۋ ءۇشىن ءالى دە زەرتتەۋ جۇمىستارىن جۇرگىزۋ كەرەك. بۇل ماسەلەدە عىلىمي ىزدەنىستەرگە ءزارۋمىز.

مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆ عىلىم جۇيەسىن تۇبەگەيلى رەفورمالاۋ كەرەكتىگىن ايتتى. بۇل عىلىمنىڭ دامۋىنا سەرپىن بەرىپ قانا قوي­ماي، تۇبىندە ەكونوميكامىزدىڭ جاندانۋىنا جىگەر بەرەتىن ۇلكەن باس­تاما دەپ بىلەمىن. شەتەل بىزدەن نەسىمەن وزىپ وتىر؟ ۇلتاراقتاي جەرىنە ەگىن ەگىپ، ونى باپتاپ، قازاقستاننان ءتورت-بەس ەسە كوپ حالقىن ازىق-ت ۇلىكتەن تارىقتىرماي، ارتىعىن ەكسپورتتاۋ­مەن وزىق. وعان عىلىمعا كوڭىل ءبولۋ ارقىلى قول جەتكىزدى. قۋاتتى تىڭايتقىشتاردى جاساپ شىعارىپ، توپىراعىن قۇنارلاندىرىپ، كول-كوسىر مول ءونىم الۋدا. ىستىققا دا، سۋىققا دا ءتوزىمدى جاڭا سۇرىپتاردى ويلاپ تاۋىپ، ونى ءتيىمدى كادەگە جاراتىپ،  ەكونوميكاسىن كوتەرۋدە.

ارينە عىلىمنىڭ اگروبيزنەسپەن ءوزارا تىزە قوسىپ ارەكەت ەتپەۋىنە بايلانىستى پروبلەمالاردى زەرتتەۋ جۇمىستارى جاسالىپ جاتىر. ماسەلەن، سوڭعى جىلدارى توپىراقتا ازوتتى قورەكتىڭ نەگىزگى كوزى بولىپ تابىلاتىن نيتراتتى ازوتتىڭ تومەندىگى بايقالۋدا. وسىنىڭ سالدارىنان ءتيىستى ءونىم كولەمىنە قول جەتكىزە الماي ءجۇرمىز، وعان قوسا استىقتىڭ ساپاسى ناشار بولادى. كوكتەمدە توپىراقتاعى ازوتتىڭ قورىن جانە ازوتتى تىڭايتقىشتاردى قولدانۋعا قاجەت­تىلىكتى دۇرىس باعالاۋ ءۇشىن القاپتارداعى ازوتتىڭ مولشەرىنە قانداي فاكتورلار اسەر ەتەتىنىن ءبىلۋىمىز قاجەت. ول ءۇشىن زەرتتەۋ جۇمىستارىن جۇرگىزۋ كەرەك.

سول سياقتى جاسىمىق ءوسىرۋ تەحنولوگياسىن زەرت­تەۋ­دىڭ جەتكىلىكسىزدىگى اۋىسپالى ەگىستىكتى دامى­تۋعا مۇم­كىندىك بەرمەي وتىر. جاسىمىق ەگىلەتىن القاپتار كولە­مىن ۇلعايتۋ ارقىلى ازوتتى تىڭايت­قىش­تى از قول­دانۋ ەسەبىنەن قارجى ۇنەمدەۋگە جانە تو­پىراقتىڭ قۇنارلىلىعىن ساقتاۋعا بولادى. سونداي-اق اۋىل شارۋاشىلىعىندا بۇل باعىتتى قولداۋ ءبىزدىڭ ەلى­مىزدىڭ ەكسپورتتىق الەۋەتىن كوتەرىپ، ەكونوميكالىق جاعىنان ايتارلىقتاي پايدا تابۋعا جول اشار ەدى.

ەگەر عىلىمعا بولىنەتىن قارجى كوبەيسە، كوپتەگەن ماسەلەنىڭ ءتۇيىنى شەشىلەر ەدى. جاس عالىمداردىڭ ىزدە­نۋگە دەگەن قۇلشىنىسى كۇشەيىپ،  سالانىڭ ىلگە­رىلەۋىنە سەپتىگىن تيگىزەتىنى انىق.

 

كەنجە ابدۋللاەۆ،

ا.باراەۆ اتىنداعى استىق شارۋاشىلىعى عىلىمي-وندىرىستىك ورتالىعىنىڭ باس ديرەكتورى

 

سوڭعى جاڭالىقتار

مۇحتار شاحانوۆ اۋىرىپ جاتىر

قازاقستان • بۇگىن، 11:56

قحل اڭىزدارىنىڭ قاتارىندا

حوككەي • بۇگىن، 07:56

«اباي اندەرى» اسقاقتايدى

اباي • بۇگىن، 07:46

وڭىرلەردەگى جاعداي باقىلاۋدا

ۇكىمەت • بۇگىن، 07:37

قوعامدا سەنىم پايدا بولدى

قوعام • بۇگىن، 07:16

قاجەت سوزدەر ۋاقىتىندا ايتىلدى

رۋحانيات • بۇگىن، 07:10

ءموبيلدى توپ باقىلايدى

ايماقتار • بۇگىن، 07:03

ۇپايدان شاشاۋ شىقپايدى

تەننيس • بۇگىن، 07:01

كوڭىلگە مەدەۋ بولعان ۇندەۋ

قوعام • بۇگىن، 06:59

انتيبيوتيك كەرى اسەر ەتۋى مۇمكىن

مەديتسينا • بۇگىن، 06:57

COVID-19: كۇرەس شارالارىنا قارجى ءبولىندى

كوروناۆيرۋس • بۇگىن، 06:45

بەيقامدىقتان ارىلار ەمەس

قوعام • بۇگىن، 06:39

ءوندىرىس كولەمىن 5 ەسەگە ارتتىردى

تەحنولوگيا • بۇگىن، 06:36

ەرەكشە دارىن يەسى ەدى

رۋحانيات • بۇگىن، 06:35

ساقتىقتا قورلىق جوق

كوروناۆيرۋس • بۇگىن، 06:30

ۇقساس جاڭالىقتار