ءانشى ايتادى: مەن وتە باقىتتى اداممىن شىنىن ايتقاندا. پاۆلودار وبلىسىنىڭ شارباقتى اۋدانىنداعى اربايگەن دەگەن قازاقى اۋىلىندا تۋىپ-ءوستىم. قالىڭ قاراعايدىڭ ورتاسىنداعى ەرەكشە اسەم مەكەن بولدى. بالا كۇنىمدە ورمانعا كىرىپ كەتەمىن دە, ايقايلاپ تۇرىپ ولەڭ ايتاتىنمىن. ءان ايتساڭ, جاڭعىرىق شىعادى. جان سارايىم اشىلىپ, كوكىرەگىم سايراي جونەلەتىن. بۇكىل ورمان مەنىمەن بىرگە ءان سالىپ تۇرعانداي سەزىلۋشى ەدى سوندا. ءبىزدىڭ ولكەنىڭ سوزىلىپ جاتقان شەتسىز-شەكسىز ورمانىنىڭ جاڭعىرىعى ماعان كەڭدىكتى ۇيرەتتى. داۋسىما ەرەكشە ورنەك سىيلادى دەپ ويلايمىن. كۇنى بۇگىنگە دەيىن ورمانعا ەرەكشە قۇمارتاتىنىم سوندىقتان بولسا كەرەك. ساحناعا شىققان كەزدە دە ورماننىڭ وسى ءبىر تىلسىم ءۇنى, تابيعاتتىڭ داۋسى ىلعي دا قۇلاعىما كەلىپ تۇرادى. مەن ءۇشىن ورمان تەڭدەسسىز شابىت ۇياسى. شىن سەزىنە بىلگەن ادامعا ورمان دەگەن تۇنىپ تۇرعان سيمفونيا عوي. كەيدە «قازاقتىڭ ءان مەكتەبىنىڭ توركىنى وسى ورماندا جاتقان جوق پا ەكەن؟» دەپ تە ويلاپ قويامىن. ويتكەنى كىم-كىمگە دە تۋىپ-وسكەن توپىراعىنىڭ قاسيەتى داريدى عوي.
مەن ويلادىم: راسىمەن دە تۋعان جەر دەگەن ەرەكشە قۇدىرەت قوي. قازاقتىڭ قاي جەرى دە قاسيەتتى. ايتسە دە ۇلتتىق كلاسسيكالىق ءداستۇرلى ءان مەكتەبىن قالىپتاستىرعان ۇلى مەكتەپ – سال ءبىرجان مەن سەرى اقان, ۇكىلى ىبىراي, سەگىز سەرى, ماديلەردى تۋدىرىپ, قالىپتاستىرۋدا ارقا دالاسىنىڭ كەڭ تىنىسى مەن اسەم تابيعاتىنىڭ ايرىقشا اسەرى بولعانى انىق. سول ۇلى ونەر كەرۋەنىنىڭ ءىزىن جالعاي بەكزات الەم – وپەرا ونەرى كوگىندە جارقىراي جانعان شاحيماردان ءابىلوۆتىڭ دە تالانت قۇپياسىن وسى تابيعات دارىتقان ەرەكشە تىلسىمنان ىزدەگەن ادىلەتتى بولار دەپ ويلايمىز. ويتكەنى ءانشى تۋعان كەرەكۋ ءوڭىرى – شىن مانىندە سۇلۋلىقتىڭ ۇياسى. جالتىراعان ادەمى كولى, قاراعايلى ورمان-توعايى, سۇلۋ تابيعات اياسى بار كيەلى توپىراق بالعىن سانانى ونەر دەيتىن ەرەك الەمنىڭ يىرىمىنە قاراي تارتا جونەلگەنى راس. كوز كورىمدە ق ۇلىندى دالاسى, قول سوزىمدا سەمەيدىڭ بەسقاراعايى, ودان ءارى قارقارالى مەن كوكشە توپىراعىنىڭ الاسا شوقىلى تاۋى مەن قاراعايلى ورمانى ءسابي كوڭىلىن ەرەكشە اسەرلەندىرىپ, ادام قيالى عانا جەتەتىن زاۋ بيىكتەرگە قاراي ۇمتىلدىرا بەرەتىن. سول ىڭكارلىكتىڭ اسەرى بولسا كەرەك, بولاشاق ءانشى الدىنا تەك اسقاق ارمان قويىپ, سوعان جەتۋگە تالپىندى.
ءانشى ايتادى: ونەر دەگەن وشاقتان باستالدى عوي. اكەم دە, شەشەم دە ونەر قونعان ادامدار بولدى. اسىرەسە تىلەۋقابىل دەگەن ۇلكەن اعامنىڭ ونەرگە دەگەن تالابى دا, تالعامى دا زور ەدى. دومبىرا مەن بايان تارتىپ, ءان ايتاتىن-دى. داۋسى ەرەكشە بولدى. جان-جاقتى كىسىلەر ەدى. انام ءاندى دە, جىردى دا, اريفمەتيكانى دا جاقسى بىلەتىن. ال اكەم مىنەزدى كىسى بولدى. كوممۋنيست بولا تۇرا, سول زاماندا بەس ۋاقىت نامازىن قازا قىلماعان ادام. ۇلى وتان سوعىسىنا قاتىسىپ, قيىندىقتى كوپ كوردى. بىراق سوندا دا ونەرگە دەگەن شەكسىز ماحابباتىن سوندىرمەي ءوتتى. سول تالانت اكەنىڭ قانى, انامنىڭ ءسۇتى ارقىلى مەنىڭ دە بويىما دارىسا كەرەك, اسىرەسە ءان سالۋعا ايرىقشا قۇشتار بولدىم. بالا كۇنىمىزدە ۇيگە قوناق كوپ كەلەتىن. سونداي ساتتە دومبىرامىزدى سايلاپ, جىر-داستانداردى جاتتاپ الىپ, كەشتىڭ ءتۇسۋىن اسىعا كۇتەر ەدىك. ول كەزدە داستارقاندا باس قوسقان اۋىل اقساقالدارى مەن مەيماندارى استان سوڭ قازاقتىڭ ەپوستىق جىرلارى مەن داستاندارىن وقىپ, ءان مەن جىردان شاشۋ شاشىپ, بارلىعىمىز ءبىر جاساپ قالۋشى ەدىك. ابايدىڭ اندەرىن ايتۋدى دا وسىنداي دۋماندى ورتادا ۇيرەندىك. اسىرەسە اۋىلدىڭ جاستارى ءۇشىن بۇل عالامات مەرەكە بولاتىن. ەلدىڭ ۇلكەندەرى وزدەرى وقىپ بولعان سوڭ, داستانداردان ءۇزىندى وقۋ كەزەگىن بالالارعا بەرەتىن. ءبىز دە مارە-سارە بولىپ جامىراي جىر وقىپ, ەرتەگى ايتىپ, ءان سالىپ ءبىر جاساپ قالۋشى ەدىك. قازىر ويلاپ قاراسام, ەرتەگى مەن جىردى جاتتاپ وسكەنىمىز وتە دۇرىس بولىپتى. ويتكەنى ەرتەگى قيالداۋعا ۇيرەتەدى. ارمانداي بىلگەن ادام عانا الىسقا كوز تىگەدى. مەن دە اۋىلدىڭ قاراسيراق بالالارىمەن بىرگە ەرتەگى مەن جىر-داستانداردىڭ ۋىزىنا قانا ءجۇرىپ, الماتىعا جەتۋدى, ءانشى بولۋدى ارماندادىم. ارمانىم الدامادى. 1967 جىلى ەسترادا-تسيرك ستۋدياسىنا وقۋعا ءتۇسىپ, قايرات بايبوسىنوۆ, جانىبەك كارمەنوۆ, ۇلىقپان ەسەنوۆ, قاپاش ق ۇلىشەۆالارمەن تاي-ق ۇلىنداي تەبىسىپ بىرگە وقىدىق.
مەن ويلادىم: الماتىعا جەتكىزگەن ارمان بولاشاق ۇلكەن ءانشىنى ەسترادا ەمەس, كلاسسيكالىق ونەردىڭ كەڭىستىگىنە قاراي تارتا جونەلدى. وعان اسىرەسە ءوزى وقىپ جۇرگەن ستۋدياداعى ۇستازى ناۋات تەمىربەكوۆانىڭ اقىل-كەڭەسى مەن جول نۇسقاۋى دا ۇلكەن سەنىم سىيلادى. الايدا ءدال وسى مەزەتتە اسكەرگە كەتكەن بولاشاق ونەر يەسى اراعا ءبىرشاما ۋاقىت سالىپ بارىپ كونسەرۆاتورياعا قۇجات تاپسىرىپ, وقۋعا قابىلدانادى. مۇندا بەكەن جىلىسباەۆ, ەرمەك سەركەباەۆ باستاعان مۋزىكا ونەرىنىڭ مايتالماندارى تالانتتى ءانشىنى قۇراق ۇشا قارسى الادى. تالانتتى تامشىسىنان تانيتىن كاسىبي ماماندار تالاپكەر كەلەشەگىنەن زور ءۇمىت كۇتىپ, سەنىم ارتادى. ديپلومدىق جۇمىسىن احمەت جۇبانوۆ پەن لاتيف ءحاميديدىڭ ايگىلى «اباي» وپەراسىنداعى اباي پارتياسىن ورىنداپ قورعاعان بولاشاق ءانشى كوميسسيا مۇشەسى رەتىندە قورعاۋعا قاتىسقان وپەرا اۆتورى لاتيف ءحاميديدىڭ: «بۇل بالا ماتۋر, وبسۋجدەنيۋ نە پودلەجيت» دەگەن جوعارى باعاسىن الادى. ءسويتىپ ديپلومىن ۇزدىك باعاعا تاپسىرعان دارىن ومىرىندە وسى ساتتەن باستاپ ۇلى اقىننىڭ ورنى دا, ءرولى دە زور بولدى.
ءانشى ايتادى: ءيا, سول ءبىر كەز ەسىمنەن ءبىر ءسات تە شىققان ەمەس. لاتيف حاميديدەي ۇلى كومپوزيتوردىڭ اۋزىنان مۇنداي جوعارى باعا الۋ ستۋدەنت ءۇشىن ۇلكەن دەڭگەي بولاتىن. ارينە اۋەل باستان وپەرا تەاترىندا جۇمىس ىستەۋدى ارمانداعانىممەن, تەاترعا جول ءسال كىدىرىپ جەتتى. دەر كەزىندە تىڭدالدىم. الايدا الدەقانداي سەبەپتەرمەن قابىلدانباي قالدىم. بىراق مەن وعان تيتتەي دە وكىنبەيمىن. كەرىسىنشە, بولىپ-تولىپ, ىزدەنىپ, تاجىريبە جيناپ بارىپ تەاترعا ءبىر-اق كەلدىم. مەن وقۋ بىتىرگەن جىلى عازيزا جۇبانوۆا كونسەرۆاتوريانىڭ رەكتورى بولاتىن. ديپلومىمدى الا سالىسىمەن مەنى وقۋ ورنىنا بىردەن وقىتۋشى رەتىندە الىپ قالدى. ول كەزدە مۇنداي جاعداي سيرەك بولاتىن. ءسويتىپ ۇستازدىق جولىم باستالىپ كەتتى. مىنە, 40 جىلعا جۋىق وسىلايشا شاكىرت تاربيەلەپ كەلەمىن. كونسەرۆاتوريانىڭ دەكانى, 2007 جىلدان باستاپ كافەدرا مەڭگەرۋشىسى بولدىم. ول كەزدە مەنىڭ كافەدرامدا ەرمەك سەركەباەۆ, بيبىگۇل تولەگەنوۆا, روزا جامانوۆا, بەكەن جىلىسباەۆ باستاعان ءوزىمنىڭ ۇستاز اعا-اپكەلەرىم قىزمەت ەتتى. ولار مەنىڭ ۇستازىم بولدى. سول كىسىلەرمەن بىرگە جۇمىس ىستەي وتىرىپ, ءوزىم دە كوپ نارسە ۇيرەنىپ, ۇستازدىق ۇلاعاتىن باعىت-باعدار ەتىپ, جاقسى قاسيەتتەرىن بويىما ءسىڭىردىم. ناعىز پەداگوگ ادامدار ەدى عوي. بۇگىندە سول جىلداردى ساعىنىشپەن ەسكە الامىن. ءالى ەسىمدە, تاۋەلسىزدىگىمىزدى العان جىلى ۇلاعاتتى ۇستازىم ەرمەك سەركەباەۆ اعام ماسكەۋدىڭ قوناقۇيىنىڭ بىرىندە وتىرىپ ماعان بىلاي دەدى: «شاحيماردان, سەن قانداي باقىتتىسىڭ! ءبىزدىڭ جاستىق شاعىمىز, ونەرىمىزدى ناعىز دەر شاعىندا كورسەتەر كەزىمىز كەڭەس وداعىنىڭ داۋىرلەگەن تۇسىمەن تۇسپا-تۇس كەلدى دە, ۇلتتىق ونەرىمىزدى شەتەلدەرگە لايىقتى دەڭگەيدە ناسيحاتتاپ, تانىتا المادىق. قازاقتىڭ كلاسسيكالىق ءان ۆوكالىن كورسەتە المادىق. مىنە, تاۋەلسىزدىگىمىزدى الدىق. قازاق ءانىن ەركىن شىرقار شاق تۋدى. سوندىقتان بار ءۇمىت پەن سەنىم سەندەردە» دەپ ەدى. مىنە, سودان باستاپ مەن قازاق ونەرىن, سونىڭ ىشىندە, اسىرەسە اباي قۇنانباي ۇلىنىڭ ءوز رومانستارى مەن ۇلى اقىن ولەڭدەرىنە جازىلعان باسقا دا كومپوزيتورلاردىڭ تۋىندىلارىن رەپەرتۋارىما ەنگىزىپ, شەتەل ساحنالارىندا وسى كۇنگە دەيىن ورىنداپ كەلەمىن. سوندا بايقاعانىم, الەم تىڭدارماندارىنىڭ, مۋزىكا ماماندارىنىڭ قازاقتىڭ كلاسسيكالىق ءان مەكتەبىنە دەگەن قىزىعۋشىلىعى ايرىقشا. تولاسسىز شاپالاق سوعىپ, قايتا-قايتا ورىنداۋىمدى سۇرايدى. ءان اۆتورلارى جايلى دا شەتەلدىك تىڭدارمانداردىڭ تاپتىشتەي سۇراپ, باس شايقاسىپ, تاڭداي قاعىسا تارقاسقان كەزدەرى كوپ. اسىرەسە ۇلى ابايدىڭ رومانستارىن قۇبىلىسقا بالايدى. بۇل – ءسوزسىز قازاق ونەرىنىڭ قۇدىرەتى.
مەن ويلادىم: ۇلاعاتتى ۇستازدار ءتالىمىن كورە ءجۇرىپ, ءوزى دە ۇلكەن باعبانعا اينالعان مۋزىكا مايتالمانى بۇگىندە 40-تان اسا شاكىرت تاربيەلەدى. ولاردىڭ تەڭ جارتىسى «قازاقستاننىڭ ەڭبەك سىڭىرگەن قايراتكەرى» قۇرمەتتى اتاعىنا يە. وپەرا ونەرىنىڭ ماقتانىشىنا اينالعان ءدۇلدۇل دارىنداردىڭ اراسىندا ا.يبراەۆ, د.ۋاشەۆ, م.تويكەنوۆ, ت.مۇساباەۆ, د.حامزينا, ج.عابدۋللينا, م.شوتاباەۆ باستاعان حاس تالانتتار ۇلتتىق ونەرىمىزدى تەك ەل اۋماعىندا عانا ەمەس, الەمنىڭ ۇزدىك دەگەن ساحنالارىندا مويىنداتىپ ءجۇر.
شەتەلدىڭ ونەرسۇيەر قاۋىمى ءانشىنىڭ ءوزىن دە ەرەكشە قۇرمەت تۇتىپ, قاتتى قادىرلەيدى. الەمنىڭ نەبىر مەن دەگەن ساحنالارىندا ونەر كورسەتىپ, قازاق ونەرىنىڭ مەرەيىن اسقاقتاتىپ جۇرگەن ءانشىنىڭ شىن مانىندە ۇلت مادەنيەتىنە, رۋحانياتىنا سىڭىرگەن ەڭبەگى ەرەن. اتاپ ايتار بولساق, لوندوننىڭ ايگىلى باربيكان ورتالىعىندا ۇلىبريتانيانىڭ كامەرالىق وركەسترىمەن, ءپاريجدىڭ ەڭ مىقتى پلەيەل زالىندا, ماسكەۋدەگى كومپوزيتورلار وداعىنىڭ زالىندا, پ.چايكوۆسكي اتىنداعى كونسەرۆاتوريانىڭ كىشى زالىندا ءان شىرقادى. تۇركيانىڭ بۇرىنعى پرەمەر-ءمينيسترى س.دەميرەلدىڭ قامقورلىعىمەن قويىلعان «ارارات تۋرالى اڭىز» وپەراسىنداعى احمەت ءرولىن تۇرىكشە ورىنداعان تۇڭعىش قازاق. كەزىندە ءانشى ونەرىنە ءتانتى بولعان بەلگىلى يتاليالىق جۋرناليست سيلۆيو ءيپپوليتيدىڭ: «ەگەر شاحيماردان اباي پارتياسىن, ۆەرديدىڭ ريگولەتتاسىن ميلاننىڭ «لا-سكالا» تەاترىندا ورىندايتىن بولسا, مەن ونى كۇندە كەلىپ تىڭداۋدان جالىقپاس ەدىم», دەپ ەرەكشە ءىلتيپات ءبىلدىرۋىنىڭ ءوزى مۋزىكا مايتالمانىنىڭ شەبەرلىك قارىمىنا تارازى بولاتىنداي.
ءانشى ايتادى: مەنىڭ شىعارماشىلىعىمدا «اباي» ءرولىنىڭ ماڭىزى زور. ەڭ العاش كونسەرۆاتوريانى ءتامامدايتىن جىلى ديپلومدىق جۇمىس رەتىندە ورىنداعان بەينە مەن ءۇشىن بارلىق شىعارماشىلىعىمنىڭ تەمىرقازىعىنا اينالعانداي. ايگىلى پارتيانى قانشا مارتە ورىنداسام, ءوزىم ءۇشىن سونشا مارتە جاڭالىق اشامىن. مەن اباي بەينەسىنە كەزدەيسوق كەلگەن جوقپىن. ۇزاق دايىندىقپەن, ىزدەنىسپەن كەلدىم. ماسەلەن, ۇلى اقىننىڭ ساحناداعى بەينەسىن ءساتتى شىعارۋ ءۇشىن ەڭ اۋەلى رومانستارىن ورىندادىم. ودان كەيىن ۇلتتىق كومپوزيتورلارىمىزدىڭ مۇراسىنا دەن قويدىم. ابايعا ءتۇسۋ ءۇشىن الەمدىك كلاسسيكانىڭ وزىق مايتالماندارى – شۋبەرت, مالەر, چايكوۆسكي, راحمانينوۆتاردىڭ شىعارمالارىن شىرقادىم. اباي ماعان ۇلكەن مەكتەپ بولدى. ناعىز شەبەرلىگىم شىڭدالار سىناق بولدى دەسەم دە ارتىق ايتقاندىق ەمەس. مىنە, قانشا جىل ايتۋلى پارتيانى ورىنداپ كەلەمىن, بىراق ءالى كۇنگە دەيىن كەمەڭگەر بەينەسىنىڭ كىلتىن تاپتىم دەپ ايتا المايمىن. قانشا مارتە ويناسام دا, ءبارىبىر بىردەڭە جەتىسپەي تۇرادى. اباي مەن ءۇشىن جۇمباعى شەشىلمەس ءتۇپسىز تەرەڭ تۇڭعيىق. ابىز ءرولى كەز كەلگەن ونەر ادامى ءۇشىن قالپاقپەن قاعىپ الاتىن جاي دۇنيە ەمەس. بۇل – كلاسسيكا, ۇلكەن فيلوسوفيا. ويناپ ءجۇرىپ ويلاناسىڭ. تازاراسىڭ. سونىسىمەن دە اباي بەينەسى بيىك, قاستەرلى.
ماسەلەن, مەن شەتەلدە اباي ءرولىن تالاي مارتە ساحنا تورىنە الىپ شىقتىم. سوندا وپەرانىڭ وتانى سانالاتىن ەلدەردىڭ تالعامپاز كورەرمەنى اۋزىن اشىپ, تاپجىلماي تۇرىپ قالعان ساتىنە كۋا بولدىم. «نە دەگەن دەڭگەي!» دەپ تاڭىرقاسقان حالىقتىڭ قاراسىندا ءتىپتى شەك جوق. كوردىڭىز بە, بۇل – اباي بەينەسىنىڭ كۇردەلىلىگى, تەرەڭدىگى.
وسىدان بىرنەشە جىل بۇرىن ەركەعالي راحماديەۆ ماعان ارناپ «ابىلاي حان» وپەراسىن جازدى. ليبرەتتو اۆتورى – ءابىش كەكىلباەۆ. اتالعان شىعارمادا بۇقار جىراۋدىڭ پارتياسىن ورىندادىم. وسى ءرول ارقىلى مەملەكەتتىك سىيلىققا يە بولدىم. كومپوزيتوردىڭ بۇقار جىراۋداي كەسەك بەينەنى ماعان ارنايى تاپسىرۋىنىڭ سىرى – ابايدا جاتىر. تالاي جىل اباي پارتياسىن ورىنداپ شىڭدالعاندىعىمدى ەسكەرە وتىرىپ, ەركەعالي راحماديەۆ وسى ءرولدى ماعان ارناپ جازىپ شىققان بولاتىن. مەنىڭ بويتۇمارىم – اباي.
مەن ويلادىم: ءانشى شاحيماردان ءابىلوۆتى ۇلكەن شىعارماشىلىق يەسى عانا ەمەس, قازاقتىڭ ۇلتجاندى پەرزەنتى رەتىندە تانىتاتىن ازاماتتىق ءىسى – مۋزىكاسىن ەركەعالي راحماديەۆ جازعان ابايدىڭ «قالىڭ ەلىم, قازاعىم, قايران جۇرتىم» رومانسىنا ەكىنشى عۇمىر سىيلاۋى دەر ەدىك. 1986 جىلعى جەلتوقسان وقيعاسى جانىنا باتقان ونەر يەسى قازاقستان كومپوزيتورلار وداعىنىڭ كەزەكتى پلەنۋمىندا وسى تۋىندىنى ورتاعا شىعىپ ورىنداپ, باتىل مىنەز كورسەتەدى. ويتكەنى قىلىشىنان قان تامعان قيىن كەزەڭدە مۇنداي شىعارمانى ورىنداۋ ۇلكەن ەرلىك ەدى. ال ءان بولسا ۇلتتىق قاسىرەتتى, قازاق مۇراتىن كۇڭىرەنتىپ تۇر. ءسويتىپ 86-نىڭ ىزعارلى وقيعاسىنان كەيىن كوڭىلى جابىرقاپ جۇرگەن كوپشىلىكتىڭ ىشىندەگى قاتپارلى بۋىرقانىس, قالىڭ شەردى قوزعايدى. وسى ورىنداۋدان كەيىن كوزىنە جاس الىپ, كۇڭىرەنبەگەن جان قالمادى. ءاۋ باستا ءان اۆتورىنىڭ ءوزى «بۇل قالاي بولار ەكەن؟» دەپ تىكسىنىپ, جۇرەگىنە ءدىرىل ۇيالاتىپ ۇلگەرگەنىمەن, كەيىن پافوسى كەرەمەت, الەمدىك دەڭگەيدەگى الەۋەتى كۇشتى رومانسىنىڭ تالانتتى ءانشىنىڭ ورىنداۋىندا جارىققا شىعىپ, جاريا بولعانىنا ەرەكشە ريزا بولىپ, كوكىرەگىن قۋانىش كەرنەدى. ءبىر قىزىعى, بۇل رومانستى راحماديەۆ ەرتەرەكتە جازعان ەكەن. الايدا العاشقى تىڭداۋدان كەيىن «باعى جانباي», شاڭ باسقان تارتپادا قالىپ قويعان تۋىندىنى ۇلكەن ساحناعا قايتا الىپ شىعىپ, ەكىنشى عۇمىر سىيلاعان شاحيماردان ءابىلوۆ شەبەرلىگىنە ءان اۆتورى دا, تىڭدارماندارى دا سول جولى ءدان ريزا بولادى. وسى وقيعادان سوڭ شابىتى اشىلىپ, كوڭىلى كوتەرىلگەن كومپوزيتور سول قۋانىشتىڭ اسەرىمەن ايگىلى ءاننىڭ بايعازىسىنا تاعى دا بىرنەشە رومانستى ومىرگە اكەلەدى. تولەگەن مۇحامەدجانوۆتىڭ انشىگە اباي اندەرىنە جازعان رومانستارىنان جاساعان تاماشا تارتۋى دا ورەلى ونەر يەسىنىڭ رەپەرتۋار قورىن بايىتىپ, ۇلكەن ساحنالاردا ەركىن كونتسەرت بەرۋىنە كەڭ جول اشىپ بەردى.
راس, ساحنا اتالاتىن كيەلى كەڭىستىكتە ءانىن ورىنداپ, قوشەمەتكە بولەنۋدى عانا قاناعات تۇتپاي, ۇلتتىڭ جانىنا جاقىن ءجۇرىپ, مۋزىكا ارقىلى ازاماتتىڭ پوزيتسياسىن بىلدىرە الاتىن ازامات تالانتتار ونەردە وتە سيرەك. سول ازدىڭ الدى وسى شاحيماردان ءانشى دەسەك, تيتتەي دە ارتىق ايتقاندىعىمىز ەمەس.
ءانشى ايتادى: جاقسى وپەرالىق ءانشى بولۋ ءۇشىن ءار ادام ەڭ اۋەلى ءوزىنىڭ ءتىلىن ءبىلۋى كەرەك. مىسالى, مەن جاپونيانىڭ توكيو, ناگاساكي قالالارىندا كونتسەرت بەردىم. سوندا جاپونداردىڭ ءوز تىلىنە دەگەن قۇرمەتىن, سۇيىسپەنشىلىگىن كورىپ تاڭعالدىم. سونىسىمەن دە جاپوندار مىقتى دەپ ويلايمىن. قازاققا دا جاپونداردىڭ وسى ءبىر تاماشا قاسيەتىنەن ۇيرەنەتىن تۇس كوپ. مۋزىكانى قازاقتىڭ جانى دەيتىن بولساق, ءبىز ورىنداعان ءانىمىز ارقىلى ۇلتتىق ونەرىمىزدى جاڭا بەلەسكە شىعارا الامىز.
وپەرا مەن رومانستى ايتۋ ءۇشىن انشىگە جان-جاقتى ءبىلىم, جان دۇنيەنىڭ سوعان ساي شىنايى تولقىنىس-تەبىرەنىسى, ۇلكەن فيلوسوفيالىق سانا قاجەت. كوپتەگەن سيمفونيانى, سانداعان وپەرانى تەاترلارعا بارىپ, قايتا-قايتا جالىقپاي تىڭداپ, كوڭىل قۇلاعىنا قۇيىپ, زەردەگە توقۋ كەرەك. ارينە مۇنىڭ بارلىعى ادام بويىنا بىردەن دارىپ, قۇيىلا كەتپەيدى. الەمدىك دەڭگەيدەگى جاقسى ءانشى بولۋ ءۇشىن ۇزدىكسىز, ۇزاق ىزدەنىس قاجەت. بۇل تۇستا ۇلى ابايدىڭ «اقىرىن ءجۇرىپ, انىق باس» قاعيداسى باعدار بولۋى ءتيىس. سوندىقتان مەن دە كوزدەگەن ماقساتىما جەتۋ ءۇشىن ساپانى, تەرەڭدىكتى, باستىسى بايىپتىلىقتى مۇرات تۇتتىم. سول جولدا ىزدەندىم.
ورىستىڭ ۇلى جازۋشىسى لەۆ تولستوي ايتپاقشى, جالپى وپەرا دەگەن بار ونەردىڭ باسىن قوسقان ۇلكەن مەرەكە عوي. ونەردىڭ شىڭى. ونىڭ ىشىندە ءسوز دە, ءان دە, بي دە, سيمفونيا دا, رومانس تا بار. ال ونى شىعارۋ ءۇشىن ەڭ اۋەلى ءوزىڭنىڭ تامىرىڭدى ءبىلۋ كەرەك. سودان كەيىن عانا الەمدىك كلاسسيكاعا قۇلاش ۇر. تامىرىڭدى بىلمەي, الەمدىك وركەنيەتتى يگەرەم دەۋ ۇلتتى ۇلكەن ۇتىلىستارعا الىپ كەلەدى. بۇل ونەردىڭ قاي تۇرىنە دە قاتىستى. وسىنى ۇمىتپاۋ كەرەك. وپەرا انشىسىنە ەڭ اۋەلى ءبىلىم كەرەك. قۇر داۋىسپەن عانا ءانشى الىسقا بارمايدى.
مەن ويلادىم: ءبىراز ۋاقىت بۇرىن ءانشىنىڭ شىعارماشىلىعىن زەرتتەپ ءجۇرىپ, اقىن قورعانبەك امانجولدىڭ مىنا ءبىر ولەڭ شۋماقتارىن وقىعانىمىز بار ەدى. اقىن تولعانىسى شىنىمەن-اق بۇگىندە 70 جاستىڭ بەلەسىنە شىققان ونەر يەسىنىڭ بار بولمىسىن اشىپ بەرىپ تۇرعانداي. اڭگىمەمىزدى تۇيىندەپ تۇرىپ, وسى ولەڭدى جانە ءبىر مارتە ەسكە تۇسىردىك.
شاھيماردان, شاھيماردان,
ءپاني جالعان, شاھي ارمان.
ءان ساۋلەسى نوسەرلەگەن,
كوز جەتپەيتىن باقيلاردان.
كۇمىس بۇلاق, كاۋسار ءۇنىڭ,
سالقار شاعىن مەن ساعىندىم.
التى قىردان اسىرشى ءبىر,
اۋسەلەسىن ءان شاعىلدىڭ.
جانىڭ عاجاپ, ءسان كەرەمەت,
ماعىنا دا, ءمان دە بولەك.
بەكزات بولمىس سىبازىم-اي,
شاتتاندىردىڭ انگە بولەپ.
ارسىداعى ءان قاناتىڭ,
عارشىلارعا جالعاناتىن.
الىستارعا ساپار شەككەن,
ابىزدارشا تولعاناتىن.
شىڭ باسىندا شاھيماردان,
ءان ءشاۋلىسى شالقي العان.
جومارت جۇرەك, ساقي جاننان
شالقىعان ءان – شاھي ارمان!..
اڭگىمەلەسكەن
نازەركە جۇماباي,
«Egemen Qazaqstan»
