اكەم اجدار باكين – پاۆلودار وبلىسى, ماي اۋدانى مايتۇبەك مەكەنىنىڭ تۋماسى. اكەسى, مەنىڭ اتام بىقيا بوياۋبايتەگى ارشالى وڭىرىندە (قازىرگى ماي ولكەسى) 12 مىڭ جىلقى بىتكەن, اسا نەسىبەلى ىرزىقتى باي, ادىلەتتى بي بولعان ەكەن. اكەم اجدار دا زەرەكتىگىمەن 16 جاسىندا ايعىرجول بولىسىندا (قازىرگى ماي اۋدانى) بولىستىققا سايلانىپتى. كەيىننەن ءبىلىم قۋىپ, سەمەيدە مەدرەسەنى ءبىتىرىپ, سەمەي پەدۋچيليششەسىن سىرتتاي وقىعان. سودان 1928-1930 جىلدارى كيروۆ سوۆحوزىندا (قازىرگى مالايسارى اۋىلى) مەكتەپ اشقان. قازاق بالالارىنىڭ تياناقتى ءبىلىم الۋىنا قامقورلىق جاساپ, العاشقى مەكتەپتىڭ ۇيىمداستىرۋ جۇمىسىنا ايانباي ەڭبەك سىڭىرگەن جانە ديرەكتورى بولعان.
1932-1937 قۋعىن-سۇرگىن جىلدارىندا كامپەسكەگە ۇشىراپ, زايسان تۇرمەسىنە قامالعان اتامىزدى بوساتىپ الۋ ماقساتىمەن وتباسىن تاۋلى التاي ولكەسى تۇراتتى دەگەن سەلوعا كوشىرىپ, قونىستانادى. تۇراتتىدا دا مەكتەپ اشىپ, ۇستازدىق قىزمەتىن جالعاستىرىپتى.
اكەسىن تۇرمەدەن بوساتىپ الىپ, ءنوۆوسىبىر وبلىسىنىڭ بەردسك قالاسىنا قونىس اۋدارادى. ول جەردە اتا-انالارىنان ايىرىلىپ قالعان, بوسىپ جۇرگەن قازاق بالالارىن جيناپ, جەرگىلىكتى وكىمەت ورىندارىمەن كەلىسىپ, مەكتەپ-ينتەرنات اشادى.
زوبالاڭ, قيىنشىلىققا تولى جىلداردا بايىپپەن, سابىرمەن ءار بالاعا ەرەكشە كوڭىل ءبولىپ, ولاردىڭ ارقايسىسى مەن تاعدىرىنا قاتتى ءمان بەرگەن. ولاردى ومىرگە قاناتتاندىرىپ ۇشىرۋ اكەي ءۇشىن ۇلكەن ماقسات بولعان ەكەن. تۋعان اكەسىندەي بولعان ۇستازدارىن ساعىنىشپەن ەسكە الار شاكىرتتەرىنىڭ ەستەلىكتەرى – سونىڭ ايعاعى.
سوعىس باستالعاندا وتباسىن ەلگە جەتكىزىپ, تۋعان ەلىنەن ءوز ەركىمەن سوعىسقا اتتانادى. 1942 جىلى رەسەيدىڭ ورلوۆ وبلىسى دەرەۆنيالارىن ازات ەتۋ شايقاسىندا بايلانىس روتاسىنىڭ اعا تەلەفونيسى بولىپ بارلاۋ ءىس-ارەكەتىنە قاتىناسادى. 1943 جىلى اقپاندا سول وبلىستىڭ گريازنوە دەرەۆنياسىن ازات ەتۋدە, نەمىستىڭ پۋلەمەت, مينومەتتەن جاۋعان وقتىڭ استىمەن ءجۇرىپ, جاۋدىڭ بىرنەشە بايلانىس جۇيەسىن ىستەن شىعارادى. ءسويتىپ ءوز بولىمشەسىنىڭ شابۋىلعا شىعۋىنا ىقپال ەتكەن. سول ەرلىگى ءۇشىن 137-اتقىشتار ديۆيزياسىنىڭ 409-اتقىشتار پولكى بۇيرىعىمەن اجدار باكين «اسكەري قىزمەتى ءۇشىن» مەدالىمەن ماراپاتتالعان.
1943 جىلدىڭ 23 شىلدەسىندە سول جەردەگى نەرۋچ وزەنىنەن ءوتىپ, ستەپانوۆكا دەرەۆنياسىن ازات ەتۋدە ۇلكەن ەرلىك كورسەتكەن. اعا سەرجانت اجدار باكين جاۋىنگەرلەرگە جىگەر بەرىپ, شابۋىلعا باستايدى. جەكە ءوزى 7 نەمىستى ولتىرەدى. ترانشەيادا نەمىستەرمەن جەكپە-جەك ۇرىستا جارالانسا دا, وزەننىڭ باتىس جاعىن ازات ەتۋگە قاتىسادى. سونداعى كورسەتكەن قايتپاس قايسارلىعى مەن ەرلىگى ءۇشىن «قىزىل جۇلدىز» وردەنىمەن ماراپاتتالعان. مايداندا وق پەن ءورتتىڭ ورتاسىندا ءجۇرىپ, تۋعان ەلگە, وتانعا, اعايىندارعا ارنالعان ولەڭ شۋماقتارى جەڭىسكە دەگەن سەنىمدىلىگى, ومىرگە دەگەن قۇشتارلىعىن بىلدىرەدى.
مايداننان ەلگە ورالعان سوڭ اكەم كيروۆ سوۆحوزىنداعى (قازىرگى مالايسارى) ءوزى اشقان مەكتەپتىڭ ديرەكتورى قىزمەتىن جالعاستىردى. ەكى جىلدان كەيىن سوعىستا العان جاراقاتىنىڭ سالدارىنان 47 جاسىندا دۇنيەدەن ءوتتى. ول قىسقا ءومىرىن حالقىنا ارنادى. ۇرپاق تاربيەلەپ, حالىقتى بىلىمگە شاقىرعان ۇستازداردىڭ ءبىرى. ءوز ورتاسىنىڭ, اۋىلىنىڭ «ماكارەنكوسى» اتاندى. اتى ەل اۋىزىندا قالدى.
اكەم اجداردىڭ سۇراپىل سوعىستاعى ەرلىگىن ايتا وتىرىپ, كەيىنگى ۇرپاق بۇل ۇلى جەڭىستىڭ, ءبىزدىڭ تىنىش باقىتتى ءومىرىمىزدىڭ وڭايلىقپەن كەلمەگەنىن ەسكە الىپ, ءبىلىپ جۇرسە ەكەن دەگەن ويدامىن.
باحىت باكينا,
ارداگەر ۇستاز
پاۆلودار
