قوستانايداعى كوتەرمە بازاردا تۇرعان تاتيانا الۋشىعا ءار قاربىزىن ايالاعانداي سيپاپ بەرەدى. كەلۋشىلەر الا قاربىزدىڭ دا, قارا قاربىزدىڭ دا ءدامىن كورىپ, شىرىندىعى ۇناسا سوزگە كەلمەي الىپ جاتىر. قاربىزدارىنىڭ ءىشى قىپ-قىزىل, تاتتىلىگى ءتىل ۇيىرەدى. ەڭ ۇلكەنىنىڭ سالماعى ون كيلوگرامنان اسىپ كەتەدى. تاتيانا مەن ەۆەرەست كيمنىڭ نەسىبەسىنە قاراي شىلدە ايىنىڭ جاڭبىرلى بولىپ, قاپى كەتكەن ىستىعى قىركۇيەككە جىلجىعىنداي, كۇن كادىمگىدەي شەكەنى قىزدىرىپ تۇر. قاربىزدى الۋشى كوپ. ءونىمىن ساتىپ, اقشاسىن العان تاتيانا دا, ساتىمەن كەزدەسكەنىنە الۋشى دا ءماز, تارازىدا تەڭكيىپ جاتقان الا قاربىزعا كوڭىلى تولعانداي ەكەۋى دە جىميىپ قارايدى.
قوستانايداعى كوتەرمە بازاردا تۇرعان تاتيانا الۋشىعا ءار قاربىزىن ايالاعانداي سيپاپ بەرەدى. كەلۋشىلەر الا قاربىزدىڭ دا, قارا قاربىزدىڭ دا ءدامىن كورىپ, شىرىندىعى ۇناسا سوزگە كەلمەي الىپ جاتىر. قاربىزدارىنىڭ ءىشى قىپ-قىزىل, تاتتىلىگى ءتىل ۇيىرەدى. ەڭ ۇلكەنىنىڭ سالماعى ون كيلوگرامنان اسىپ كەتەدى. تاتيانا مەن ەۆەرەست كيمنىڭ نەسىبەسىنە قاراي شىلدە ايىنىڭ جاڭبىرلى بولىپ, قاپى كەتكەن ىستىعى قىركۇيەككە جىلجىعىنداي, كۇن كادىمگىدەي شەكەنى قىزدىرىپ تۇر. قاربىزدى الۋشى كوپ. ءونىمىن ساتىپ, اقشاسىن العان تاتيانا دا, ساتىمەن كەزدەسكەنىنە الۋشى دا ءماز, تارازىدا تەڭكيىپ جاتقان الا قاربىزعا كوڭىلى تولعانداي ەكەۋى دە جىميىپ قارايدى.
– كۇننىڭ وسىلاي ىستىعى سوزىلا تۇسسە ەكەن دەپ تىلەپ وتىرمىن. اۋا رايىن بولجاۋشىلار قىركۇيەك ايىنىڭ قۇرعاق, جىلى بولاتىنىن ايتىپ وتىر عوي, تاڭەرتەڭ بازارعا كەلەردە ۇيدەن قۋانىپ شىعامىن. بارلىعى دا بەلگىلى تىرشىلىك قوي, ادامدار كۇن جىلى بولعاندا قاۋىن-قاربىزدى ىزدەيدى, – دەيدى قاربىز ساتىپ وتىرعان تاتيانا كونستانتينوۆنا.
ءيا, «شارۋانىڭ ءوز مالى – وزىنە قۋانىش». جازىمەن ارقاسىن كۇن جەپ, بەتىن جەل قاعىپ ءجۇرىپ ەتكەن ەڭبەگىنىڭ قايتارىمى بولسا دەيدى. ولار قوستاناي قالاسىنان 150 شاقىرىمداي جەردەگى تاران اۋدانىنداعى نوۆويلين سەلولىق وكرۋگىنەن 20 جىلعا جەر الىپ, قاربىز, كوكونىس ەگەدى. ولاردىڭ «Viva» شارۋا قوجالىعى بىلتىر 15 گەكتار جەرگە ەگىن سالىپ ەدى, بيىل ونى بەس گەكتارعا كوبەيتتى.
بيىل بەس گەكتار قاربىزدى كوپ ەكتىك. ويتكەنى, وتكەن جىلى ءونىمدى قىركۇيەك ايى باستالماي تۇرىپ-اق تۇگەل ساتىپ بولعان ەدىم, شىرىن تاتىعان قاربىزدى جۇرت تەز الىپ كەتكەن. سوندىقتان بيىل ونىڭ گەكتارىن كوبەيتكەندى دۇرىس كوردىك, دەيدى تاتيانا كونستانتينوۆنا.
قاربىز ەگۋ اسا قيىن شارۋا ەمەس شىعار, دەيمىز ءبىز تاتيانانىڭ تىرناعىن جاساندى ءوسىرىپ, بوياپ قويعان ساۋساعىن قىسىپ تۇرىپ, ريزاشىلىعىمىزدى ءبىلدىرىپ. ءسىز مەنى قاربىز پىسكەندە كورىپ وتىرسىز عوي. ەۆەرەست ەكەۋمىزدى كوكتەمدە, ەگىننىڭ باسىندا كورسەڭىز تانىماس ەدىڭىز. ديقانشىلىق وڭاي دەپ كىم ايتتى؟ وتە اۋىر جۇمىس. ءساۋىر ايىندا, قاردىڭ كوبەسى سوگىلىپ, جەردىڭ توڭى ءجىبىپ, توپىراق جىلي باستاعاندا ءبىزدى قىردان كورەسىز. قاربىز تامىز ايىنا ۇلگەرىپ ءپىسۋ ءۇشىن ساۋىردەن باستاپ, جىلىجايدا قاربىزدىڭ شوپاعىن ەگە باستايمىز. كوشەت دايىن بولعان كەزدە ونى 20 گەكتار جەرگە پلەنكا جاۋىپ ەكتىك. مۇنىڭ بارلىعى دا قولمەن اتقارىلادى. ودان كەيىن سۋارىپ وتىرۋ ءۇشىن ارىق سالۋ قانداي اۋىر. بىراق ءبىز وسى كاسىپپەن ءومىر بويى اينالىسىپ كەلەمىز. كاسىبىڭدى جاقسى كورسەڭ ودان باسقا ءىس جوقتاي, وزگەگە بۇرىلۋعا مۇرشاڭ كەلمەيدى. كۇزدە اقشاسى كورىنگەن كەزدە جازدايعى اۋىر ەڭبەكتى ءبىر ءسات ۇمىتقانداي بولاسىڭ, دەيدى تاتيانا كونستانتينوۆنا. «Viva» شارۋا قوجالىعىنىڭ تاران اۋدانىنداعى تىڭ جەرگە قاربىز سالعانىنا 7 جىلداي بولىپ قالىپتى. سوڭعى جىلدارى ۇكىمەت تاراپىنان باقشا ەككەندەرگە كومەك بار. باقشانىڭ ءار گەكتارىنا بيىل 30 مىڭ تەڭگە سۋبسيديا تولەندى. بۇل شارۋالار ءۇشىن از كومەك ەمەس. ديقاننىڭ ايتۋىنشا, باقشا ەگىسىنىڭ شىعىنى كوپ. ءۇش كۇن سايىن سۋارىلادى, وعان تەحنيكا, جانار-جاعارماي كەرەك, نەگىزىنەن جۇمىس قولمەن اتقارىلاتىندىقتان جالدامالى جۇمىسشىلارعا اقى كوپ تولەنەدى.
وسىعان دا قاناعات. بۇرىن مۇنداي كومەك تە بولمادى عوي. قازىر كوتەرمە باعامەن قاربىزدىڭ كيلوگرامىن 35 تەڭگەدەن ساتىپ جاتىرمىن. سونىڭ 20 تەڭگەسى قاربىزدىڭ وزىندىك قۇنىن جابادى. سوندا ءبىزدىڭ پايدامىز 15 تەڭگە دەڭىز. سونىڭ ىشىندە بازارداعى كۇن سايىنعى ساۋدا نۇكتەمىزدىڭ اقىسى, سالىق, جۇرگەن-تۇرعان جولاقىمىز, كۇزەتشى اقىسى – بارلىعى بار. وسىلاردان قالعانىن پايدا كورەمىز. اقشا وڭايلىقپەن كەلمەيدى, دەيدى ديقان تاتيانا كيم.
تاتيانا مەن ەۆەرەستىڭ قاربىزعا ماماندانعانى سونشالىقتى, ولار بۇل داقىلدى ىلعي زەرتتەپ وتىرادى. كوكتەمدە ونىڭ قوستاناي وڭىرىنە وسەتىن, سۋىققا بەيىم, تەز پىسەتىن, شىرىندى سورتتارىنىڭ تۇقىمىن تاڭداپ الدىرىپ ەگەدى. سوندىقتان ولار تىڭايتقىش سالماسا دا, قاربىزدى تۇتىنۋشىع
