بىلتىر قازاقستاننىڭ تەڭىز پورتتارى ارقىلى جالپى 6 ملن توننا جۇك, ونىڭ ىشىندە 2,2 ملن توننا مۇناي, 2,5 ملن توننا قۇرعاق جۇك جانە 1,4 ملن توننا پاروم جۇكتەرى تاسىمالداندى. جۇك تاسىمالى كولەمىن ودان ءارى ارتتىرۋ ماقساتىندا قۇرىق پورتى مەن يران جانە رەسەيدىڭ كاسپيدەگى پورتتارى اراسىندا جاڭا پاروم جەلىلەرىن اشۋ ماسەلەسى پىسىقتالۋدا. ترانسكاسپي مۋلتيمودالدىق ءدالىز بويىنشا كولىك قۇرامىن ازايتۋ جونىندە قابىلدانعان شارالاردى ەسكەرە وتىرىپ, ەكسپورتتىق جۇك اعىنىنىڭ ءبىر بولىگىن اقتاۋ جانە قۇرىق تەڭىز پورتتارىنا باعدارلاۋ جوسپارلانىپ وتىر. ترانسكاسپي باعىتى شەڭبەرىندە جاھاندىق كونتەينەرلەۋ جاعدايىندا كونتەينەرلەردىڭ فيدەرلىك تاسىمالىن ارتتىرۋ جوسپارلانعان. بۇل ءداستۇرلى تاسىمالداۋ باعدارلارىمەن سالىستىرعاندا ءوزىنىڭ ارتىقشىلىعىن دالەلدەدى.
جالپى 2030 جىلعا دەيىن پورتتار ارقىلى تاسىمالداۋ كولەمىن 18 ملن تونناعا دەيىن, ونىڭ ىشىندە كونتەينەرلىك اعىندى 300 مىڭ دفە دەيىن جەتكىزۋ جوسپارلانىپ وتىر. وسىعان بايلانىستى پەرسپەكتيۆالى جۇك اعىنىن پورت قىزمەتتەرىمەن قامتاماسىز ەتۋ ءۇشىن ورتا مەرزىمدى پەرسپەكتيۆادا اقتاۋ پورتى ينفراقۇرىلىمىن جاڭعىرتۋ جانە قۇرىق پورتىندا باس جانە ءۇيىندى جۇكتەردى وڭدەۋگە ارنالعان تەرمينال سالۋ جوسپارلاندى.
توتەنشە جاعداي كەزىندە پورتتار شتاتتىق رەجىمدە جۇمىس ىستەپ تۇر. كوروناۆيرۋستىق ينفەكتسيانىڭ تارالۋىنا جول بەرمەۋ ماقساتىندا بيىلعى 16 ناۋرىزدان باستاپ تەڭىز پورتتارى ارقىلى جولاۋشىلاردى تاسىمالداۋ ۋاقىتشا توقتاتىلدى. پورتتاردا سانيتارلىق-ەپيدەميالىق شارالار كۇشەيتىلدى. كەلەتىن جۇك كولىكتەرىنە دەزينفەكتسيا جۇرگىزىلەدى. بۇل رەتتە پورتتاردا ءبىرىنشى كەزەكتە قاجەتتى تاۋارلاردى, ازىق-ت ۇلىك ونىمدەرىن, ءدارى-دارمەكتەر مەن مەديتسينالىق ماقساتتاعى تاۋارلاردى تاسىمالدايتىن جۇك كولىكتەرىن وتكىزۋدى وڭايلاتۋ بويىنشا شارالار قابىلداندى.
بۇگىنگى تاڭدا پورتتار ارقىلى شامامەن 1,3 ملن توننا جۇك (مۇناي جانە مۇناي ونىمدەرى, استىق, مەتالل) ەكسپورتتالدى. بۇل 2019 جىلعى سايكەس كەزەڭ كورسەتكىشىنىڭ 98%-ىنا تەڭ. يمپورت كولەمى 224,9 مىڭ توننانى قۇرادى (حالىق تۇتىناتىن تاۋارلار, تاماق ونىمدەرى, قۇرىلىس ماتريالدارى, تسەمەنت جانە ت.ب.). بۇل وتكەن جىلدىڭ سايكەس كەزەڭىمەن سالىستىرعاندا – 102%. بيىلعى ءبىرىنشى توقساندا شامامەن 60,8 مىڭ توننا ترانزيتتىك جۇك (ازىق-ت ۇلىك, تۇرمىستىق تەحنيكا, ءدارى-دارمەك) پورتتاردا وڭدەلىپ, 2019 جىلدىڭ سايكەس كەزەڭى كورسەتكىشىنىڭ 86%-ىنا تەڭ بولدى.
ەسكە سالا كەتەيىك, 2015-2019 جىلدارعا ارنالعان «نۇرلى جول» مەملەكەتتىك باعدارلاماسى شەڭبەرىندە اقتاۋ پورتىندا قۋاتى 3 ملن توننالىق 3 جاڭا قۇرعاق جۇك تەرمينالى جانە قۇرىق پورتىندا قۋاتى 6 ملن توننالىق كوپفۋنكتسيونالدى پارومدىق كەشەن سالىندى.
