ۇزاق جىلدار لاۋازىمدى قىزمەتتەر اتقارعان مۇحامەدقاسىم شاكەنوۆتىڭ ەلورداداعى “فوليانت” باسپاسىنان جارىق كورگەن “جادىمداعى جىلدار” كىتابىمەن تانىسقاندا وسىنداي ويعا كەلدىك. ونىڭ ۇستىنە ماسكەۋدە, قازاقستاننىڭ ءبىرتالاي وبلىستارىندا, الماتىدا, استانادا تالاي جاۋاپتى جۇمىستارعا جەگىلىپ, ەكونوميكالىق, شارۋاشىلىق ىستەردىڭ قىر-سىرىنا ابدەن قانىققان, شىڭدالعان ادامنىڭ كورگەن-بىلگەندەرىن, كوڭىلگە تۇيگەندەرىن قازاقتىڭ كەستەلى سوزدەرىمەن ادىپتەپ, وقىرماندارمەن سىرلاسقانداي ۇلگىدە ءسوز ساپتاۋى ءسۇيسىندىردى. سوعان وراي ونىڭ كىتابى دا وقىرماندى ەرىكسىز ەلىكتىرىپ, ءارى قاراي جەتەلەپ وتىرادى. ارينە, نەسىمەن ەلىكتىرەدى ەكەن دەگەن وي وزىنەن ءوزى تۋىندايدى. بۇعان ءبىز كىتاپ اۆتوردىڭ بيىك ورەسىمەن, جادىنىڭ مىقتىلىعىمەن, ابزال ادامگەرشىلىگىمەن, مادەنيەتتىلىگىمەن, حالىققا جاقىندىعىمەن, جاناشىرلىعىمەن, ونەردى قۇرمەتتەي بىلەتىندىگىمەن باۋرايدى دەر ەدىك. جانە بۇل سوزىمىزگە دالەلدى كىتاپتان كوپتەپ كەلتىرۋگە بولادى. اۆتور كەڭەس وكىمەتى كەزىندە ماسكەۋ تاراپىنان كورسەتىلەتىن قياناتتاردى, ورتالىقتىڭ قولداۋىمەن جەرگىلىكتى كادرلارعا, ياعني قازاقتارعا قىرعيداي تيەتىن وزگە ۇلت وكىلدەرىنەن سايلانعان باسشىلاردىڭ جويداسىز اپەرباقاندىقتارىنا مىسالداردى كوپتەپ كەلتىرەدى. ەندى بىردە تولعاق قىسقان ايەلىن كەڭشاردان اۋدان ورتالىعىنا الىپ شىققان تۇرعىننىڭ كولىگى بۇزىلىپ, جارتى جولدا قالادى. وسى كەزدە ولارعا اۋداننىڭ باسشىسى م.شاكەنوۆ قارسى جولىعادى. جاعدايدى تەز باعامداعان باسشى تولعاق قىسقان ايەل مەن ونىڭ كۇيەۋىن “ۆولگاسىنا” مىنگىزىپ, ايدالادا جاياۋ-جالپى قالا بەرەدى. تورعاي وبلىسىندا اتقارۋ كوميتەتى توراعاسىنىڭ ورىنباسارى بولىپ ىستەگەن جىلدارى وبلىس مادەنيەتىن كوتەرۋگە ءبىر كىسىدەي اتسالىسادى. ال وبلىس تاراعان كەزدە ءوزىنىڭ ءبىرتالاي ۋاقىت جۇمىسسىز جۇرگەنىنە قاراماستان, تورعاي وبلىستىق مۋزىكالىق-دراما تەاترىنىڭ ارتيستەر ترۋپپاسىنىڭ جەزقازعان وبلىسىنا قونىس اۋدارۋىنا كومەكتەسەدى. سول كەزدەگى مينيسترلەر كەڭەسى توراعاسىنىڭ ورىنباسارى م.احمەتوۆا ء“وزىڭ جۇمىسسىز ءجۇرىپ, تەاتردىڭ جاعدايىن ويلاعانىڭ تۇسىنىكسىز” دەگەن ەكەن. جالپى, مۇحامەدقاسىم اعانىڭ قىزمەت ىستەگەن جەرلەرىندە الدىمەن ىزدەيتىنى ونەر ادامدارى ەكەنى وسى كىتاپتان ايقىن اڭعارىلادى. مىسالى, وڭتۇستىك قازاقستان وبلىسىنىڭ وتىرار اۋدانىنا باسشى بولىپ بارعاندا العاشقى تانىسۋدى اتاقتى ايتىس اقىندارى تاۋشەن ءابۋوۆا مەن اسەلحان قالىبەكوۆادان باستايدى. مۇنى سوكەت كورگەندەر دە بولىپتى. ويتكەنى, ول كەزدىڭ ءتارتىبى بويىنشا تانىسۋدى ادامنىڭ ەمەس, ەگىننىڭ, مالدىڭ جاعدايىن بىلۋدەن باستاۋ قالىپتاسقان عوي. باسشى رەتىندەگى سەرگەكتىگىن, سەزىمتالدىعىن, مىقتى ۇيىمداستىرۋشىلىعىن بىلاي قويعاندا, ونەرگە, مادەنيەتكە قامقورلىقپەن ءىشتارتاتىنى وتىرار اۋدانىندا تىندىرعان ىستەرىنەن دە ايقىن بايقالادى. اسىرەسە ارىستان باب كەسەنەسىن جەر استىنىڭ تۇزدى سۋىنان قورعاپ قالعانىن, كەسەنەنى ءدىندارلاردىڭ پايدالانۋىنا كوبىرەك نازار اۋدارعانىن, وتىرار توبەگە جاناشىرلىق تانىتىپ, ونىڭ اينالاسىن تۇگەل قورشاتىپ, قورىققا اينالدىرعانىن, ۇلى كومپوزيتور ءشامشى قالداياقوۆتىڭ كوزى تىرىسىندە-اق ونىڭ اتىن اۋدانداعى مۋزىكا مەكتەبىنە بەرگىزگەنىن جەرگىلىكتى حالىق ريزاشىلىقپەن ەسكە الادى. وتكەن عاسىردىڭ 90-جىلدارى م.شاكەنوۆكە رەسپۋبليكانىڭ تاريح جانە مادەنيەت ەسكەرتكىشتەرىن قورعاۋ قوعامىن باسقارۋدى سەنىپ تاپسىرۋدىڭ دا سىرى وسىندا بولار. قورىتا ايتقاندا, باسشىلىق قىزمەتتى ناعىز باسشىعا ءتان ءىس-ارەكەتىمەن لايىقتى اتقارىپ, جۇرگەن جەرىندە ابىرويعا, حالىقتىڭ ءىلتيپاتىنا بولەنگەن مۇحامەدقاسىم اعامىزدىڭ بۇل ەستەلىگىن عيبراتتى عۇمىردىڭ ءبىر بەلگىسى دەسەك, ارتىق ەمەس.
ورىنبەك جولدىباي,
فيلولوگيا عىلىمدارىنىڭ كانديداتى.
