جاڭا ءداۋىر قاشاندا جاڭا قۇندىلىقتارىمەن, ەرەكشەلىكتەرىمەن بىرگە جۇرەدى. بۇگىنگى زاماننىڭ دا وزىنە ءتان ايشىقتارى بار. سونىڭ باستىسى تاۋەلسىز ەلدىڭ اقپاراتتىق قاۋىپسىزدىگى, مەملەكەتتىك ءتىلىنىڭ اتقارار قىزمەتى.
جاڭا ءداۋىر قاشاندا جاڭا قۇندىلىقتارىمەن, ەرەكشەلىكتەرىمەن بىرگە جۇرەدى. بۇگىنگى زاماننىڭ دا وزىنە ءتان ايشىقتارى بار. سونىڭ باستىسى تاۋەلسىز ەلدىڭ اقپاراتتىق قاۋىپسىزدىگى, مەملەكەتتىك ءتىلىنىڭ اتقارار قىزمەتى.
اقيقاتىن ايتار بولساق, ۇلت ساناسىنداعى ەۆوليۋتسياعا جول اشىپ وتىرعان مەملەكەتتىك ساياسات پەن مەملەكەتشىل اقپارات قۇرالدارى ەكەنى بەلگىلى.
سول اقپارات كەڭىستىگىندە دە تۇبەگەيلى وزگەرىستەر بولىپ جاتىر. ەلدەگى قازاق اۋديتورياسىنىڭ تالعامى مەن تالابى وزگەرىپ كەلەدى. ەندى وسىعان توقتالىپ كورەلىك.
بىرىنشىدەن, اقپارات تۇتىنۋشى حالىقتىڭ تالعامى وزگەردى. باستىسى تالعام ءوستى. تالعامى وسكەن جۇرت ەرتەڭ بۇگىنگىدەن دە ساپالى ماتەريال تالاپ ەتەدى. سوندىقتان, اۋديتوريانى جوعالتىپ الماۋ ءۇشىن مەديا قۇرالدار جاڭا تەحنولوگيالىق ءادىس-تاسىلدەردى دە ۇدايى جەتىلدىرۋگە ءماجبۇر.
ەكىنشىدەن, ەلدىڭ اقپارات كەڭىستىگىندە قازاق تىلىنە دەگەن سۇرانىس وزگەردى.
بۇل الدا دا جالعاسا بەرەدى. كۇننەن-كۇنگە قوعامنىڭ تالابى دا, سۇرانىسى دا ارتىپ, بولاشاعىن ويلايتىن اقپارات قۇرالدارى ءۇشىن بەيقام قىزمەتتى ەمەس, كەرىسىنشە, باسەكەنى ورىستەتەدى.
باسەكەلەستىك قازىردىڭ وزىندە كۇش الا باستاعانداي. اسىرەسە, جوعارى تەحنولوگيالىق وندىرىسكە اينالعان تەلەديدار مەن راديودا, ينتەرنەت اۋماعىندا ايقىن بايقالۋدا. بۇل كۇنى ەرتەڭ قازاق اۋديتورياسى ءۇشىن ءوزارا تارتىسقا اكەلەرى انىق. وسى ۇلكەن الاماننىڭ بولاتىنىن ەرتە تۇسىنگەن «قازاقستان» ۇلتتىق ارناسى باسقالاردان بۇرىن قامدانىپ, كورەرمەنىن تەلەديدار تورىنە شاقىرۋدا. ۇلتتىق ارنا جاڭاشىلدىق ىزدەنىس پەن قازاق ءتىلدى جوبالاردى كوپتەپ شىعارۋعا تالپىنىس جاساپ جاتقانىن ايقىن بايقايسىز. حابارلاردىڭ تەك مەملەكەت تىلىندە ازىرلەنىپ, تاراتىلا باستاۋى سونىڭ دالەلى بولسا كەرەك.
ءيا, 2011 جىلدىڭ قىركۇيەگىندە «قازاقستان» تەلەارناسى تەك ۇلت تىلىندە حابار تاراتۋعا كىرىسكەندە كوپشىلىكتىڭ كوڭىلىندە سان قيلى سۇراق پەن كۇدىكتىڭ بولعانى جاسىرىن ەمەس. رەسپۋبليكالىق تەلەراديو كورپوراتسياسىنىڭ ءتورايىمى نۇرجان مۇحامەدجانوۆادان باستاپ, قاتارداعى قىزمەتكەرلەرگە دەيىن جاڭاشا جۇمىس ىرعاعىن تاۋىپ, ەكى جىل بويى جاڭاشا ويلاپ, جان-جاقتى ىزدەنىپ, تىڭ ىنتامەن كورەرمەنگە قىزمەت ەتۋدى باستى ماقسات ەتتى. بۇل تەلەارنانىڭ رەيتينگىنىڭ وسۋىنە كەڭ جول اشتى.
تۇتاس ەلدىڭ مۇددەسىنە, قازاقستان حالقىنا قىزمەت ەتەتىن ۇجىمنىڭ بۇدان بىلاي دا تالاي بيىكتەردى باعىندىرارى ءسوزسىز. ەڭ باستى ناتيجە – ۇزدىكتەر قاتارىنان تابىلۋعا ۇمتىلعان ۇلتتىق تەلەارنانىڭ بەدەلى ءوسىپ, ۇجىمنىڭ كەلەر كۇنگە دەگەن سەنىمى كۇشەيدى.
ۇلتتىق تەلەارنا قوعامنىڭ تالابىنا ساي جۇمىس ىستەۋدىڭ ۇلگىسىن كورسەتىپ, قازاقتىڭ تابيعاتىن ءتۇسىنىپ, رۋحاني نىساناسىن ءدال تاپتى. قوعامنىڭ مادەني جاڭعىرۋىندا «قازاقستان» تەلەارناسىنىڭ جەمىستى جۇمىسى جۇرت نازارىندا.
«قازاقستان» تەلەارناسىنىڭ قازاق تىلىندەگى ەكى جىلعى جەمىستى قىزمەتى ۇلتتىق اقپارات كەڭىستىگىندەگى جاڭا ءداۋىردىڭ باستالۋىمەن ساباقتاسىپ جاتىر دەپ ويلايمىن.
ەندى اقپارات عاسىرىنداعى جاستار اۋديتورياسى تۋرالى, ولاردىڭ اقپاراتتى قولدانۋ ادەتتەرى جايىندا بىرەر ءسوز ايتا كەتسەك دەيمىز.
جاڭا مەديا مەن تەلەكوممۋنيكاتسيا قاتار جەتىلۋدە. قىسقا مەرزىمنىڭ ىشىندە «تسيفرلىق» تەحنولوگيالاردىڭ قارىشتاپ دامۋى مەديا مەن اقپاراتتىق كوممۋنيكاتسيالاردى جاقىنداتىپ قانا قويماي, ولاردىڭ ءبىر-بىرىنە كىرىگۋىنە اكەلىپ وتىر. قالامساپ پەن قاعاز قولدانبايتىن ۇرپاق ءوسىپ كەلەدى. ولار ءۇشىن قاعازعا جازىلعان اقپاراتتى ىزدەپ, تۇتىنۋ قولايسىزدىق تۋعىزۋدا. وزدەرىن «قاعازسىز» ۇرپاقپىز دەپ اتايتىندار نوۋتبۋكتەردى دە ەسكىرگەن قۇرال دەپ ەسەپتەيدى. ولار نوۋتبۋكتى سيرەك قولدانادى, بار ىنتاسى سوڭعى ۇلگىدەگى جاڭا قۇرالداردا. بۇل تىلدىك ەرەجەلەرگە, ءتىلدىڭ ستيلىنە وزگەرىستەر ەنگىزە باستادى. وسكەلەڭ ۇرپاق وزىنە ىڭعايلى مەديا ونىمدەرگە ارقا سۇيەۋدە.
قازاقستان پرەزيدەنتى ن.ءا.نازارباەۆ وتكەن جىلعى جولداۋىندا مەملەكەتتىك ءتىل ۇلتتاردى بىرىكتىرۋشى باستى فاكتورلاردىڭ ءبىرى ەكەنىن ايتىپ, قازاق ءتىلىن جاڭعىرتىپ, ءتىلدى زامانعا ساي ۇيلەستىرۋ قاجەتتىگىن العا تارتتى. «قازاق ءتىلى جاپپاي قولدانىس تىلىنە اينالىپ, شىن مانىندەگى مەملەكەتتىك ءتىل مارتەبەسىنە كوتەرىلگەندە, ءبىز ەلىمىزدى قازاق مەملەكەتى دەپ اتايتىن بولامىز» دەگەن ەلباسى ءسوزى حالقىمىزعا قايرات بەرىپ قانا قويماي, بولاشاعىمىزدىڭ بەكەم ەكەنىن كورسەتتى.
ۇلبوسىن ەسەنبەك,
جۋرناليست, «دارىن» مەملەكەتتىك جاستار
سىيلىعىنىڭ لاۋرەاتى.
