قوعام • 09 ءساۋىر، 2020

«بىرلىك جوق جەردە – تىرلىك جوق»

190 رەتكورسەتىلدى

قيىن-قىستاۋ كەزەڭدەردە ءاربىر حالىق ءۇشىن كوشباسشى فاكتورى، ساياسي ەرىك-جىگەرى، ۇيىمداستىرۋشىلىق قابىلەتى، ءوز حالقىن جانە ءومىر سۇرەتىن ۋاقىتىن سەزىنۋى – ەرەكشە ماڭىزدى. وسى تۇرعىدا 2020 جىل الەمنىڭ كوپتەگەن ەلىنىڭ كوشباسشىلارى ءۇشىن سىن كەزەڭى بولدى. COVID-19 كوروناۆيرۋس ينفەكتسياسىنىڭ ءورشۋى، مۇناي باعاسىنىڭ كۇرت تومەندەۋى جانە جاھاندىق ەكونوميكالىق قۇلدىراۋ الەمنىڭ بارلىق ەلدەرى ءۇشىن كۇتپەگەن، ميلليونداعان ادامنىڭ ءومىرى مەن دەنساۋلىعىنا تىكەلەي قاۋىپ-قاتەر توندىرەتىن توتەنشە جاعداي بولدى.

كوللاجدى جاساعان قونىسباي شەجىمباي، EQ

جاڭا سىن-تەگەۋرىندەرگە دۇرىس باعا بەرە الماعان ەلدەردىڭ كوشباسشىلارى قازىر ونداعان مىڭ ادامنىڭ ومىرىمەن ولشەنەتىن ءوز قاتەلىكتەرىنىڭ زاردابىن تارتۋدا. قازاقستاندا قاتەرلى ىندەتتىڭ الدىن الۋ شارالارى دەر كەزىندە شۇعىل قولعا الىنۋىمەن قاتار، ەلىمىزدە قالىپتاسقان ەكونوميكالىق، الەۋمەتتىك ورنىقتىلىقتىڭ قوماقتى قورى ارقاسىندا اپاتتىق جاعداي ورىن العان جوق.

قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ تۇڭعىش پرەزيدەنتى – ەلباسى ن.ءا.نازارباەۆ ءوزىنىڭ ساياسي كوشباسشىلىعى جىلدارىندا ەلىمىزدىڭ ەكونوميكالىق جانە الەۋمەتتىك الەۋەتىن دايەكتى تۇردە ارتتىردى، قازاقستان حالقى اسسامبلەياسىنىڭ توراعاسى رەتىندە «قاۋىپسىزدىك بەلدەۋىن» –  حالقىمىزدىڭ بىرلىگى مەن ىنتىماعىن نىعايتتى. قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ۇلتتىق قورى قۇرىلعان كەزدە ءارتۇرلى قوعام جانە ساياسي قايراتكەرلەر تاراپىنان قانشاما سىن مەن نارازىلىق بولعانى بارلىعىمىزعا بەلگىلى. سول كەزدە وزدەرىن حالىق يگىلىگىنىڭ قامقورشىلارى رەتىندە كورسەتە وتىرىپ، ولار «بارلىعىن تاراتىپ بەرۋگە» شاقىردى. ەگەر بۇل «شاريك» ءتاسىلى سول كەزدە ىسكە اسىرىلسا، وندا بۇگىندە ەل ۇلتتىق اپاتتىڭ الدىندا بولار ەدى.

ەلباسى تاۋەلسىزدىك جىلدارى ەلىمىز­دىڭ الەۋمەتتىك ينفراقۇرىلىمىن ارت­تىرۋعا ەرەكشە كوڭىل ءبولدى – «100 مەك­تەپ – 100 اۋرۋحانا»، «سالاماتتى قازاق­ستان» باعدارلامالارى ەلىمىزگە زاماناۋي مەديتسينالىق ينفراقۇرىلىم، وزىق جابدىقتالعان عىلىمي-مەديتسينالىق ورتالىقتار، بۇگىندە كوروناۆيرۋس پاندەمياسىنا لايىقتى جاۋاپ بەرە الاتىن جوعارى كاسىبي كادرلار تاربيەلەدى.

سونىمەن قاتار كەز كەلگەن داعدارىستىق جاعدايدا ابىرجىماي، الاڭداماي، جاڭا مۇمكىندىكتەر ىزدەگەن ءجون. «داعدارىس – بۇل جاڭا مۇمكىندىكتەر» – وسىنداي قاعيداتتى ەلباسى ن.ءا.نازارباەۆ كۇردەلى جاعدايلاردا ءاردايىم باسشىلىققا الدى جانە ول ءوزىنىڭ وڭ جەمىسىن بەردى.

بۇگىنگى تاڭدا ايتارلىقتاي وندىرىستىك الەۋەت قۇرىلدى، ءار جاڭا داعدارىس جاع­دايىندا ەلدىڭ كولىك ينفراقۇرىلىمى دامىدى، اۋىل شارۋاشىلىعى قۋاتتى سەرپىن الدى، ول قازاقستاننىڭ كوپتەگەن ءوڭىرىنىڭ دامۋ لوكوموتيۆىنە اينالدى. مۇناي باعاسىنىڭ قۇلدىراۋى جاعدايىن­دا اگروونەركاسىپتىك سەكتور ءبىزدىڭ ەكونومي­كامىزدىڭ دامۋ باسپالداعى بولا الادى جانە بولۋى كەرەك، مۇندا ءبارى تەك وزىمىزگە بايلانىستى.

بۇگىنگى تاڭدا ءبىزدىڭ ەكونوميكالىق، الەۋمەتتىك، تەحنولوگيالىق، عىلىمي تۇرعىدا قيىن-قىستاۋ جاعدايدان شى­عۋعا قاجەتتى مۇمكىندىكتەرىمىز بار. اري­­نە قالىپتاسقان جاعدايدا ەڭ باس­تى رەسۋرستاردىڭ ءبىرى –حالقىمىزدىڭ مىزعىماس رۋحاني الەۋەتى. قازاقستان حالقىنا ءتان تاباندىلىق، باتىلدىق، ءوز كۇشىنە دەگەن سەنىمدىلىك بارلىق ۋاقىتتا دا الماعايىپ كەزەڭنىڭ سىناعىن ەركىن ەڭسەرۋگە مۇمكىندىك بەرەدى.

بۇگىندە حالىقتىڭ الاڭداۋشىلىعى مەن قاراپايىم ازاماتتاردىڭ قوبالجۋى كەزىندە وزدەرىن حالىقتىڭ قورعاۋشىلارى رەتىندە تانىستىرا وتىرىپ، جالعان جاڭالىقتارمەن جاعدايدى ۋشىقتىرۋعا تالپىناتىندار دا بار. بۇل رەتتە ولار، ادەتتەگىدەي، ىندەتتىڭ سالدارىن ازايتۋ، ەكونوميكالىق داعدارىستى اۋىزدىقتاۋ، مۇقتاجدارعا كومەك قولىن سوزۋ ءۇشىن جۇرگىزىلىپ جاتقان اۋقىمدى جۇمىستارعا قول ۇشىن دا تيگىزگەن جوق.

ەلباسى وسى پوپۋليستىك جانە اراندا­تۋشىلىق اڭگىمەلەردەن اۋلاق بولۋعا جانە ناقتى يگىلىكتى ىسپەن اينالىسۋعا، ءوزىن ءوزى دامىتىپ، عىلىم-بىلىممەن شۇعىلدانۋعا شاقىردى.

قازاقستان حالقى اسسامبلەياسى كارانتين جاعدايىندا قولدا بار بارلىق رەسۋرستى پايدالانا وتىرىپ، ازاماتتىق تاتۋلىق پەن كەلىسىمدى نىعايتۋ، تابىسى از ادامداردى قولداۋ، كارانتيندىك ءىس-شارالاردى قامتاماسىز ەتۋگە حالىقتى جۇ­مىلدىرۋ جانە توتەنشە جاعداي رەجىمى تالاپتارىن ورىنداۋ جونىندەگى جۇمىستاردى جالعاستىرۋدا.

ناۋرىز ايىنىڭ ورتاسىنان باس­تاپ مەديتسينالىق بەتپەردەلەر دايىنداۋ جانە تاراتۋ بويىنشا قحا-نىڭ رەسپۋب­ليكالىق ء«بىز بىرگەمىز!» اكتسياسى وتۋدە. بۇگىندە ەلىمىزدىڭ بارلىق وڭىرىندە 170 مىڭعا جۋىق قورعانىش بەتپەر­دە مۇقتاج ازاماتتارعا تەگىن تاراتىل­دى. اسسام­بلەيانىڭ كاسىپكەرلەر قاۋىم­داستىعى، ەتنومادەني بىرلەستىكتەر مەن دوستىق ۇيلەرى، كورەي، ۇيعىر جانە نەمىس تەاترلارىنىڭ ۇجىمدارى قورعانىش بەت­پەردەلەرىن تىگەتىن شەبەرحانالار ۇيىم­داستىردى جانە حالىققا تاراتتى.

نۇرسۇلتان ءابىش ۇلى ادامنىڭ ءوز-وزىنە دەگەن سەنىمى ۇلى كۇش ەكەنىن اتاپ ءوتتى جانە قورعاۋعا مۇقتاج اعا بۋىن وكىلدەرىن، ارداگەرلەردى، كوپ بالالى انالاردى، از قامتىلعان، ەڭبەككە جارامسىز ادامداردى قامقورلىققا الۋعا شاقىردى.

اسسامبلەيانىڭ #BizBirgemiz قايى­رىمدىلىق اكتسياسى اياسىندا ەلىمىزدىڭ بارلىق وڭىرىندە 66 مىڭنان استام ادام­عا 83 ملن 386 مىڭ تەڭگە سوماسىنا گۋمانيتارلىق كومەك كورسەتىلدى. بۇل سانداردىڭ ارتىندا – قيىن ساتتە حالىقپەن ءبىرتۇتاس ەكەنىن سەزىنىپ، قولىنان كەلگەن كومەكتەن ايانباي، قايىرىمدىلىق شارالارىن ۇيىمداستىرۋعا اتسالىسقان  ءتۇرلى ەتنوستىڭ مىڭداعان وكىلىنىڭ ەڭبەگى جاتىر.

اسسامبلەيا مۇشەلەرى COVID-19 ۆيرۋ­سىنىڭ ىندەتىنە قارسى تۇرۋ، كارانتيندىك رەجىمدى ساقتاۋ جانە الدىن الۋ شارالارى جونىندە قحا اقپاراتتىق-ءتۇسىندىرۋ جۇمىستارىن ۇيىمداستىردى. شىعىس قازاقستان، سولتۇستىك قازاقستان، پاۆلودار جانە باسقا دا وبلىستاردىڭ ۆولونتەرلەر كلۋبىنىڭ مۇشەلەرى ساقتىق شارالارى تۋرالى، سونداي-اق ازىق-ت ۇلىك ساتىپ الۋ، حقو-دان قۇجاتتاردى ونلاين رەجىمىندە رەسىمدەۋ جانە الۋ مۇمكىندىگى تۋرالى اقپاراتتىق پاراقشالاردى تاراتۋدى ۇيىمداستىردى. وسىنداي جۇمىستار قحا الەۋمەتتىك جەلىلەرىندە دە جۇرگىزىلۋدە.

ەلباسىنىڭ ءار ادام ءوزىن-ءوزى دامىتىپ، عىلىم-بىلىممەن شۇعىلدانۋعا شاقىرۋىنا ءۇن قوسقان اسسامبلەيا #بىزۇيدەمىز بىرىڭعاي حەشتەگىمەن ءىس-شارالار وتكىزۋگە باستاماشىلىق جاسادى. ءتۇرلى جەلىلىك جوبالار مەن بەينەساباقتار ۇيىمداستىرىلدى. سونىمەن قاتار قحا مۇشەلەرى ينتەرنەت جەلىسىندە مەملەكەتتىك ءتىلدى ونلاين وقىتۋدى ۇيىمداستىردى (ۆ. كيم). قاراعاندى قالاسىنىڭ دوستىق ءۇيى ەتنوستار وكىلدەرىنە جانە قازاق، اعىلشىن تىلدەرىن وقىتۋ بويىنشا بەلسەندى ۇزاق ءومىر ءسۇرۋ ورتالىعى وكىلدەرىنە ارنالعان اپتاسىنا ءتورت رەت وتەتىن بەينەساباقتار ۇيىمداستىردى. قوستانايلىق قحا مەملەكەتتىك ءتىلدى وقىتۋ بويىنشا «مامىلە. سيتۋاتيۆنىي كازاحسكي» ونلاين-ساباقتار سەرياسىن ىسكە قوستى. سولتۇستىك قازاقستان وبلىسىندا «مامىلە» جوباسىنىڭ ونلاين نۇسقاسى ىسكە قوسىلدى (#ونلاينمامىلەسقو)، ول «@ank_sko» ءىnstagram پاراقشاسىندا ىسكە اسىرىلادى. وسىعان ۇقساس جوبالار باسقا وبلىستاردا باستالدى.

نۇر-سۇلتان قالاسى قحا جاستارى، قحا «جاڭعىرۋ جولى» رەسپۋبليكالىق جاستار قوزعالىسىنىڭ ەلوردالىق شتابى #بىزۇيدەمىز جوباسىن قولداۋ ماقساتىندا،  ابايدىڭ 175 جىلدىعىنا وراي #اباي175قحا حەشتەگىمەن بەينە-چەللەندجگە جانە «كوزىمنىڭ قاراسى» ءانىن ونلاين ورىنداۋعا باستاما جاسادى.

قىزىلوردا وبلىسىندا كورنەكتى اقىن­دار مەن جازۋشىلاردىڭ شىعار­مالارىنان ءۇزىندى وقۋ اكتسياسى وتكىزىلدى. بەتپەردەلەر تىگۋ بويىنشا شەبەرلىك ساباقتارى – 4 روليك ورنالاستىرىلدى. «Instagram»، «ودنوكلاسسنيكي»، «ۆكون­تاكتە»، «فەيسبۋك» الەۋمەتتىك جەلىلە­رىندە قان دونورلىعىن ناسيحاتتاۋ بو­يىنشا ء«بىزدىڭ قانىمىز بىردەي» بەينە-چەللەندجىن ىسكە قوستى. بارلىق ءوڭىر #BizBirgemiz چەلەندجىن قولداۋعا ۇقساس بەينەكونتەنت ورنالاستىردى. ۇيعىر، كورەي جانە نەمىس ۇلتتىق تەاترلارى ينتەرنەت جەلىسىنىڭ ءتۇرلى پلاتفورمالارىندا ونلاين-كورسەتىلىمدەر ۇيىمداستىرىپ، سپەكتاكلدەر كەستەسىن جاريالادى.

اسسامبلەيا وڭىرلەردە كارانتيندىك ءىس-شارالاردى قامتاماسىز ەتەتىن مەديتسينا قىزمەتكەرلەرىن، ىشكى ىستەر ورگاندارى مەن تجك جەكە قۇرامىن، اسكەري قىزمەتشىلەردى قولداۋ جونىندەگى ءىس-شارالارعا قاتىسادى. الماتى قالاسىندا الماتى وبلىسىنىڭ № 11 قوسالقى ستانساسىنا كومەك كورسەتىلدى. 1 ملن تەڭگەگە 160 ازىق-ت ۇلىك پاكەتى قۇرىلىپ، 71 جەدەل جاردەم قىزمەتكەرىنە تاپسىرىلدى. «سولتۇستىك قازاقستانداعى «اسسامبلەيا» كورپوراتيۆتىك قورى پەتروپاۆل قالاسى اۋرۋحانالارىنىڭ دارىگەرلەرى ءۇشىن وباعا قارسى 25 كوستيۋم ساتىپ الدى. قوسىمشا 10 ارنايى كوستيۋم ساتىپ الۋ جوسپارلانۋدا.

قوستاناي وبلىسىنىڭ قحا ۆولونتەرلەرى زەينەتكەرلەر مەن ۇلى وتان سوعىسىنىڭ ارداگەرلەرىنە تەگىن ءدارى-دارمەكتەر تاراتۋدا مەديتسينالىق مەكەمەلەرگە قولداۋ كورسەتتى. الماتى وبلىسىنىڭ ۆولونتەرلەرى تالدىقورعان قالاسىنىڭ كىرەبەرىسىندەگى سانيتارلىق بەكەتتەرگە ىستىق تۇسكى اس جەتكىزۋدى قامتاماسىز ەتتى.

بۇل – اسسامبلەيا مەن قازاقستان حالقىنىڭ ەلباسىنىڭ ۇندەۋىنە ناقتى جاۋابى. ەلباسىنىڭ «بەرەكە-بىرلىكتىڭ المايتىن قامالى، باعىندىرمايتىن بيىگى بولمايدى» دەگەن سوزدەرى دەر كەزىندە ايتىلدى. بۇل قۇندىلىقتار – تاۋەلسىزدىكتىڭ نەگىزى، ەلىمىزدەگى بارلىق رەفورمالاردى ءىس جۇزىندە جۇزەگە اسىرۋ تاجىريبەسىمەن دالەلدەندى.

نۇرسۇلتان نازارباەۆ سونىمەن قاتار، اعا بۋىن مەن زيالى قاۋىم وكىلدەرىنە، جاستارعا، كاسىپكەرلەرگە، جالپى العاندا، بۇكىل ەل حالقىنا قالىپتاسقان جاعدايدى ەڭسەرۋگە وزدەرىنىڭ لايىقتى ۇلەسىن قوسۋعا شاقىردى: ء«بىز – ءبىرتۇتاس ەل، بىرلىگى بەرىك جۇرتپىز. مەن ارقاشان حالقىممەن بىرگە بولعانمىن، بۇل جولى دا سىزدەرمەن بىرگەمىن». ەلباسىنىڭ بۇل سوزدەرى كوڭىلگە سەنىم، جۇرەككە تىنىشتىق، جۇمىس ىستەۋگە تالپىنىس جانە جەڭىسكە ۇمتىلۋ سەزىمىن ۇيالاتادى. ءبىزدىڭ ارقايسىمىز بۇل ۇندەۋدى ءار ىسىمىزگە باعىت رەتىندە قابىلداۋىمىز كەرەك.

 

جانسەيىت تۇيمەباەۆ،

قازاقستان حالقى اسسامبلەياسى توراعاسىنىڭ ورىنباسارى – حاتشىلىق مەڭگەرۋشىسى

سوڭعى جاڭالىقتار

عاسىر زۇلماتى

قوعام • كەشە

قۇردىم (تورتتاعان)

ادەبيەت • كەشە

جاڭا فورماتتاعى جىر كەشى

رۋحانيات • كەشە

ۇقساس جاڭالىقتار