قارجى • 01 ءساۋىر، 2020

سالىق سالماق سالمايدى

24 رەتكورسەتىلدى

مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆ كاسىپكەرلەر سالىقتىق جۇكتەمەنى ازايتۋعا قا­تىستى قوسىمشا قولداۋعا مۇقتاج ەكەنىن ايتىپ، بۇل باعىتتا دا كەشەندى شارالار قولعا الىناتىنىن جەتكىزدى. ەكونوميست س.جوباەۆتىڭ ايتۋىنشا، ەلىمىزدەگى شاعىن جانە ورتا كاسىپكەرلىكپەن اينالىساتىندار جۇمىس ىستەسە دە، ىستەمەسە دە مەملەكەتكە تولەۋى ءتيىس سالىقتارى بار. مىسالى، م ۇلىك سالىعى، جۇمىسشىلارعا تولەنەتىن جەكە ادامداردىڭ تابىس سالىعى، قوسىمشا قۇن سالىعى سىندى 11 سالىق ءتۇرى مىندەتتەلگەن. وسىنىڭ بارلىعى تولەنۋى ءتيىس.

̶ كەشە عانا مەملەكەت باسشىسى الەۋمەتتىك سالىقتان بوساتۋ تۋرالى شەشىمىن جاريالادى. بۇل قادام جۇمىس ىستەپ تۇرعان شاعىن جانە ورتا كاسىپكەرلەر ءۇشىن ايتارلىقتاي جەڭىلدىك بولماق. ال قالعان سالىقتار جۇمىس ىستەلمەگەن ۋاقىتتاردا تولەنبەگەنىمەن كەيىن تولەۋگە مۇمكىندىك بەرىلىپ وتىر. بۇل قادام كارانتين كەزىندەگى مەملەكەتتىڭ ەكونوميكانى، حالىقتىڭ ءال-اۋحاتىن قولداۋعا باعىتتالعان باسىمدىقتار بولىپ وتىر، ̶ دەيدى ول.

پرەزيدەنتتىڭ ايتقان سالىقتارعا قاتىستى شەشىمى ءدال ۋاقىتىندا قابىلدانعان قادام ەكەنىن م.حالىق تا اتاپ ءوتتى. بۇعان دەيىن نەسيە دەمالىسىنا بايلانىستى شارالار قابىلدانسا، ەندى كومەك رەتىندە سالىقتارعا قاتىستى ناقتى شەشىم شىعارىلعانىن، اسىرەسە، بۇل قادام بيزنەس ءۇشىن اسا ءتيىمدى بولىپ وتىرعانىن ايتادى ساراپشى.

̶ ونىڭ ىشىندە ەڭبەكاقى قورىنا تۇسەتىن اۋىرتپالىقتى جەڭىلدەتىپ، سالىقتان بوساتۋ اسا قاجەتتى شەشىم ەكەنىن كورىپ وتىرمىز. اتاپ ايتقاندا ءاربىر ازامات تابىسىنان ءبولىپ تولەپ وتىرعان 10 پايىزدىق جەكە تابىس سالىعى، الەۋمەتتىك سالىق پەن الەۋمەتتىك تولەمدەر ياعني مەديتسينالىق ساقتاندىرۋ قورىنا تولەنەتىن تولەمدەردىڭ بارلىعىنان مەملەكەت قازان ايىنا دەيىن بوساتىپ وتىر. بۇعان قوسا، 20 پايىزدىق كورپوراتيۆتى تابىس سالىعى جانە 12 پايىزدىق قوسىلعان قۇن سالىعىنان دا 3 اي كولەمىندە تولەنۋ مىندەتتەلمەيدى. بۇل پايىزدار تۇپتەپ كەلگەندە ايتارلىقتاي سالماق تۇسىرەتىنىن ەسەپتەپ كورۋگە بولادى. بۇل ورشا جانە شاعىن كىسىپكەرلەر ءۇشىن جاقسى كومەك دەپ ايتار ەدىم، ̶ دەدى ەكونوميست.

پرەزيدەنتتىڭ كۇنى كەشە جاريالانعان مالىمدەمەسىندە ەكونوميكانىڭ ەڭ كوپ زارداپ شەككەن سەكتورلارىنداعى شاعىن جانە ورتا بيزنەس وكىلدەرى 6 ايعا (بيىلعى 1 ساۋىردەن 1 قازانعا دەيىن) ەڭبەكاقى تولەۋ قورىنان ۇستالاتىن سالىقتان جانە باسقا دا تولەمدەردەن بوساتىلاتىنىن ايتتى. بۇل تىزىمگە قوعامدىق تاماقتانۋ، ساۋدا، كولىك قىزمەتى، كونسۋلتاتسيالىق قىزمەت، ءىت، قوناقۇي، تۋريزم جانە باسقا دا سالالاردى كىرەدى. ەلدەگى تۇتاستاي كىرىس كوزى توقتاعان بۇل سالالاردىڭ جاعدايى راسىندا ءماز ەمەس. ءبىر جاعىنان كاسىپكەرلەر زارداپ شەكسە، ەكىنشى جاعىنان جۇمىسشىلار ياعني، قاراپايىم حالىق جالاقىسىنان قاعىلىپ وتىر. ناۋرىز ايىنىڭ 23 مەن 27 اراسىندا ياعني 5 كۇندە جۇرگىزىلگەن ساۋالناما ناتيجەسى بويىنشا تۋريزم سالاسىندا جۇمىس ىستەگەندەردىڭ 80%-ى، ونەر جانە ويىن-ساۋىق ورتالىقتارىنىڭ 76،8%-ى، قوعامدىق تاماقتانۋ 72،5%-ى ەڭبەكاقىسىز، جالاقىسىز دەمالىسقا جىبەرىلگەن. وسى رەتتە تابىسىنان ايىرىلعان ازاماتتارعا ەڭ تومەنگى جالاقى مولشەرىندە قولداۋ كورسەتىلەتىنى تۋرالى شەشىم قابىلدانىپ وتىر. ەندىگى مەملەكەت وگىزدى دە ولتىرمەي، اربانى دا سىندىرماي ەكونوميكانىڭ نەگىزگى تىرەۋشىسى – شاعىن جانە ورتا كاسىپكەرلىكتى دە قاراپايىم حالىقتى دا تىعىرىقتان الىپ شىعۋ جولىن قاراستىرۋدا. 

سوڭعى جاڭالىقتار

ۇقساس جاڭالىقتار