«اسپان اگرو» قوجالىعىنىڭ جەتەكشىسى ساحا ماناتوۆتىڭ ايتۋىنشا, شارۋاشىلىقتىڭ 1500 گەكتار جەرى بار ەكەن. ونىڭ 600 گەكتارى ءوزىنىڭ 200 باس ءمۇيىزدى ءىرى قاراسىنا ارنالعان جايىلىم القابى. سونداي-اق, شارۋا قوجالىعى ءوز جىلىجايىندا كوكونىس وسىرۋمەن اينالىسۋدا. قىزىلشا, جۇگەرى, بيداي جانە الما ءوسىرۋ ءىسىن دە جولعا قويعان. سونىمەن قاتار, «اسپان اگرو» مەملەكەتتىك «سىباعا» باعدارلاماسىنىڭ العاشقى قاتىسۋشىلارىنىڭ ءبىرى. ساحا ماناتوۆ مەملەكەتتىك قولداۋ شارالارىنىڭ تيىمدىلىگىن ايتا كەلىپ, ليزينگكە اۋىل شارۋاشىلىعى تەحنيكاسىن جانە جىل سايىن قىزىلشا ءوسىرۋ ءۇشىن سۋبسيدياعا قول جەتكىزىپ وتىرعانىن ايتتى. «بۇگىندە 110 گەكتار جەرگە قىزىلشا وتىرعىزۋ جۇمىستارىن باستاپ كەتتىك. كەلىسىم-شارت ارقىلى «تاراز» الەۋمەتتىك-كاسىپكەرلىك كورپوراتسياسى تۇقىممەن قامتاماسىز ەتۋدە. ول ءۇشىن ءتيىستى قارجىنى ءونىمدى جيناعاننان كەيىن قايتارامىز» دەيدى ول.
الايدا, شارۋاشىلىق باسشىسى ساحا ماناتوۆ قىزىلشاسىن ەشقايدا وتكىزە الماي قالام با دەپ الاڭدايتىنىن دا جاسىرمادى. وعان سەبەپ بولعان نەگىزگى ماسەلە – قىزىلشا وسىرۋشىلەر مەن «مەركى» قانت زاۋىتى اراسىنداعى ماسەلەنىڭ ءالى كۇنگە تولىق شەشىلمەگەندىگى. جامبىل وبلىسىنىڭ اكىمى بەردىبەك ساپارباەۆ بايزاق اۋدانىنا جۇمىس ساپارىمەن بارعاندا باسقا دا ءتاتتى ءتۇبىر وسىرۋشىلەر وسى تۇيتكىلدى ماسەلەنى كوتەردى. «ديقاندارعا قانت قىزىلشاسىنىڭ ەگىس القابىن كەمىتۋگە بولمايدى. «مەركى» قانت زاۋىتىنا قاتىستى ماسەلە مەنىڭ جەكە باقىلاۋىمدا. زاۋىت باسشىلىعىمەن ارنايى كەستە جاسالدى. كەستە بويىنشا ولار ءوز بەرەشەكتەرىن تولىق تولەۋگە ءتيىس. ءساۋىر ايىنىڭ سوڭىنا دەيىن بۇل ماسەلە شەشىلۋى كەرەك», دەدى بەردىبەك ساپارباەۆ.
سونداي-اق, اكىم سۋبسيديا كولەمىنىڭ ۇلعايعانى تۋرالى دا ايتقان ەدى. بۇل جاعىمدى جاڭالىق بايزاقتىقتارعا جىگەر سىيلاپ, شارۋالار ەندى قانت قىزىلشاسىن ءوسىرۋدى بەلسەندى تۇردە جالعاستىراتىن بولدى. ولار ءوز سوزىندە 250 شارۋاشىلىقتى قامتيتىن وبلىستىڭ قىزىلشا وسىرۋشىلەرىنىڭ قاۋىمداستىعى قۇرىلاتىنىن جەتكىزدى. ال, بەردىبەك ساپارباەۆ بولسا جينالعاندارعا جاڭا قانت زاۋىتىنىڭ قۇرىلىسى بويىنشا ءتۇرلى نۇسقالاردى قاراۋدى ۇسىندى. «سىزدەردىڭ كەز-كەلگەن ۇسىنىستارىڭىزدى قاراۋعا دايىنبىز. بۇل ورايدا «قاراپايىم زاتتار ەكونوميكاسى» باعدارلاماسى بويىنشا كورسەتىلەتىن قولداۋلاردى پايدالانۋعا بولادى», دەدى اكىم. سونىمەن قاتار, كەزدەسۋدە فەرمەرلەر حيميالىق تىڭايتقىشتارعا قول جەتكىزۋ وڭاي ەمەستىگىن جەتكىزدى. ولار تىڭايتقىشتاردى كەلىسىمشارت ارقىلى جەرگىلىكتى حيميالىق زاۋىتتاردان الۋعا نيەتتى ەكەندىكتەرىن, ال اقشانى ءونىمدى وتكەرگەننەن كەيىن قايتارعىسى كەلەتىندىكتەرىن ايتتى. بەردىبەك ساپارباەۆ بۇل ماسەلەنى قاراستىرۋعا ۋادە بەردى. تاعى ءبىر ايتا كەتەرلىگى, وڭىردە اۋىل شارۋاشىلىق سالاسىمەن اينالىسۋ ءۇشىن سۋ ماسەلەسى دە شەشىمىن تاباتىن بولدى. جۋىردا عانا وبلىس اكىمى قىرعىز رەسپۋبليكاسىنىڭ پرەمەر-مينيسترىمەن كەزدەسىپ, شۋ مەن تالاس وزەندەرى جانە مەملەكەت اراسىنداعى اعىندى سۋ جۇيەلەرىن ءبولۋ جايىن تالقىلادى. وسى ورايدا سۋارمالى القاپتار كولەمى ۇلعايادى دەپ كۇتىلۋدە. الايدا, ول ءۇشىن الدىمەن سۋ ارنالارىن رەتكە كەلتىرۋ ماڭىزدى. بەردىبەك ساپارباەۆ سۋ ارنالارىن, درەناجدىق جۇيەلەر مەن قۇرىلىستاردى قايتا جاڭعىرتۋ بارىسىمەن تانىستى. اۋداندا «تۇيمەكەنت», ء«دوڭسارى», «وتەگەن», «ۇزىن» ىشكى شارۋاشىلىق كانالدارىن قامتيتىن «بايزاق» ماگيسترالدى كانالى بار. بۇگىندە ولاردى تازالاۋمەن «تالاس-اسا» سۋ شارۋاشىلىعى كاسىپورنىنىڭ بازاسىنداعى مەحانيكالىق جاساق اينالىسۋدا. بوگەت سالىنىپ, سۋ توراپتارى جوندەلۋدە. ونىڭ جالپى سمەتالىق قۇنى 700 ميلليون تەڭگەنى قۇرايدى. بەردىبەك ساپارباەۆ جوبالاۋشى مەن تەحنيكالىق قاداعالاۋشىلاردىڭ جۇمىسىنا نارازىلىق ءبىلدىرىپ, ولار ەسكەرمەگەن كوپ كەمشىلىكتەردى ايتتى. «كەيىن بوگەت جارىلىپ كەتپەس ءۇشىن, قازىرگى قۇرىلىس جۇمىستارى ساپالى اتقارىلۋ كەرەك. سىزدەر وتە جاۋاپتى ىسپەن اينالىسىپ وتىرسىزدار. جۇمىستىڭ بۇل كەزەڭىندە ەشكىم باقىلاۋدى قامتاماسىز ەتپەيدى, بارلىعى ءوز بىلگەنىن ىستەيدى», دەدى اكىم. بەردىبەك ساپارباەۆ بۇل ماسەلەنى زەرتتەۋدى وبلىستىق اۋىل شارۋاشىلىعى باسقارماسىنىڭ باسشىسى بەرىك نىعماشەۆكە تاپسىردى.
جامبىل وبلىسى
