قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ كونستيتۋتسياسى 1995 جىلى 30 تامىزدا بۇكىلحالىقتىق رەفەرەندۋمدا قابىلدانعان. بۇل جاڭا مەملەكەتتىڭ نەگىزگى قاعيداتتارى مەن قۇندىلىقتارىن بەكىتۋدەگى قازاقستان حالقىنىڭ بىرلىگىن كورسەتكەن تاريحي وقيعا بولىپ تابىلادى.
قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ كونستيتۋتسياسى 1995 جىلى 30 تامىزدا بۇكىلحالىقتىق رەفەرەندۋمدا قابىلدانعان. بۇل جاڭا مەملەكەتتىڭ نەگىزگى قاعيداتتارى مەن قۇندىلىقتارىن بەكىتۋدەگى قازاقستان حالقىنىڭ بىرلىگىن كورسەتكەن تاريحي وقيعا بولىپ تابىلادى.
ەلىمىزدىڭ سوڭعى 18 جىلدا جەتكەن جەتىستىكتەرى – بۇل كونستيتۋتسيانىڭ جانە ونىڭ نەگىزىندە قابىلدانعان زاڭنامانىڭ ناقتى ناتيجەلەرى.
اتا زاڭىمىزدا ەلىمىزدە ءومىر ءسۇرىپ جاتقان حالىقتىڭ ورتاق قۇندىلىقتارى ءدال كورسەتىلگەن.
ول – 140 ەتنوس پەن 46 ءدىني قاۋىمداستىقتاردىڭ دوستىق پەن تاتۋلىقتا تۇرىپ جاتقان رەسپۋبليكا اۋماعىنىڭ تۇتاستىعى مەن بولىنبەۋى.
كونستيتۋتسيادا ەشكiمدi جىنىسىنا, ناسiلiنە, ۇلتىنا, تiلiنە, دiنگە كوزقاراسىنا جانە باسقا دا جاعداياتتار بويىنشا كەمسiتۋگە تىيىم سالىنعان. مۇنىمەن بەيبىتشىلىك پەن تۇراقتىلىق, بارلىق حالىقتىڭ يگىلىگىنە ەكونوميكالىق دامۋ سەكىلدى باستى كونستيتۋتسيالىق قاعيداتتار قامتاماسىز ەتىلەدى.
كونستيتۋتسيانىڭ نەگىزىندە زاماناۋي مەملەكەتتىك مەحانيزم جانە قۇقىقتىق جۇيە قۇرىلدى, ءتيىمدى ەكونوميكانىڭ ىرگەتاسى قالاندى, ادامنىڭ قۇقىقتارى مەن بوستاندىقتارى قامتاماسىز ەتىلەدى. ەڭ باستىسى, ءبىزدىڭ باستى يگىلىگىمىز – بەيبىتشىلىك پەن تاتۋلىق مىزعىمايدى.
قازاقستان ءوزىن دەموكراتيالىق مەملەكەت رەتىندە جاريالادى. ال دەموكراتيانى زاڭدىلىقسىز ەلەستەتۋ مۇمكىن ەمەس. دەموكراتيالىق مەملەكەت قۇقىقتىق ەمەس بولا المايدى. تاۋەلسىزدىك جىلدارى قازاقستان وسى ماقساتقا جەتۋدە كوپ ىلگەرى جىلجىدى. الايدا, مەملەكەتتىڭ قۇقىقتىق بولۋىنا قوعامنىڭ ءوزى سەپتىگىن تيگىزۋى قاجەت. قوعام مەن مەملەكەت قۇقىقتىق دەپ اتالۋ ءۇشىن كەم دەگەندە ءۇش شارت ورىندالۋى كەرەك, ولار: زاماناۋي, ساپالى زاڭناما, ونى سايما-ساي قولدانۋ جانە تيىسىنشە قۇقىقتىق سانا. وسى ءۇش باعىت بويىنشا كوپتەگەن ءىس-شارالار جۇزەگە اسىرىلعان. ەلباسى بەكىتكەن قۇقىقتىق ساياسات تۇجىرىمداماسى كونستيتۋتسيانىڭ نورمالارى مەن ەرەجەلەرىن تولىققاندى ىسكە اسىرۋدىڭ جاڭا كەزەڭى بولىپ تابىلادى.
نورماتيۆتىك-قۇقىقتىق اكتىلەردى قابىلداۋ كەزىندە قوعامدىق مۇددەلەرگە نۇقسان كەلتىرەتىن توپتىق مۇددەلەردى قولداۋدى ەڭسەرۋ, قولجەتىمدى سوت ادىلدىگىنە جەتۋ جانە بۇقارالىق قۇقىقتىق تاربيە ءۇشىن ءالى دە كوپتەگەن ىستەر جاسالۋ كەرەك.
ەلىمىزدىڭ ەكونوميكاسى مەملەكەتتىك جانە جەكە مەنشىكتى تانۋ مەن تەڭدىكتىڭ, مەنشىكتى قوعام يگىلىگىنە پايدالانۋدىڭ جانە كاسىپكەرلىك قىزمەت ەركىندىگىنىڭ كونستيتۋتسيالىق پرينتسيپتەرىنە سايكەس دامۋدا. بۇگىنگى تاڭدا مەملەكەتتىڭ مەديتسينالىق قىزمەت كورسەتۋ جانە ءبىلىم بەرۋ, تۇرعىن ءۇي قۇرىلىسى, جالاقى مەن الەۋمەتتىك تولەمدەردى كوتەرۋ سەكىلدى الەۋمەتتىك سۇراقتاردى ءتيىمدى شەشۋىنە مۇمكىندىگى بار.
تاۋەلسىزدىك العاننان كەيىنگى جىلدارى حالىق كوپتەگەن قيىندىقتاردى ەڭسەرە الدى. ەلدە دە, سونىمەن قاتار, ءاربىر قازاقستاندىقتىڭ ومىرىندە دە تۇبەگەيلى وزگەرىستەر پايدا بولدى. ازاماتتاردىڭ قورعالۋى جانە ءال-اۋقاتتىڭ ارتۋى پاتريوتتىق سەزىمدەردى وياتادى. كونستيتۋتسيانىڭ ۇستەمدىگى رەسپۋبليكا ەگەمەندىگىنىڭ زاڭدى كورىنىسى.
جىلدار وتەر, مۇمكىن حالىقارالىق جاعداي مەن ەلدەگى ساياسي كەسكىن وزگەرەر, بىراق بۇل كونستيتۋتسيا تاريحتا بەيبىتشىلىكتىڭ, جاسامپازدىق پەن دامۋدىڭ تولقۇجاتى بولىپ قالا بەرەدى.
ەردەن بورانباەۆ,
قىزىلوردا وبلىستىق سوتىنىڭ قىزمەتكەرى.