الاش كوسەمدەرىنىڭ ءبىرى دە بىرەگەيى ءاليحان بوكەيحانوۆ سانكت-پەتەربۋرگ قالاسىنداعى ورمان ينستيتۋتىن بىتىرگەن العاشقى قازاق بولسا, ءسابيت بايزاق ۇلى – وسى اكادەميادا ورمان شارۋاشىلىعى ەكونوميكاسى بويىنشا دوكتورلىق ديسسەرتاتسيا قورعاعان تۇڭعىش قازاق!
ول ءوز ىسىنە دەگەن ادالدىعى مەن تياناقتىلىعى, ەل-جۇرتقا ىقىلاس-ءىلتيپاتى, قاراپايىم قاسيەتى جاعىنان تۇعىرلاستارىنىڭ ار-ۇياتى سانالاتىنداردىڭ قاتارىنان. سوندىقتان قازاقستاننىڭ اگرارلىق عىلىمىن, ونىڭ ىشىندە ورمان شارۋاشىلىعى سالاسىن العى شەپكە شىعارىپ, سوعان ساي داڭققا بولەنگەن اكادەميك ءسابيت بايزاق ۇلىنىڭ عىلىمي-پەداگوگيكالىق جانە قوعامدىق سالالاردا قاجىماي, تالماي اتقارعان قىزمەتىن باعالاۋ شىن مانىندە وڭايعا سوقپايدى.
ءسابيت بايزاقوۆتىڭ ەسىمىن اۋىزعا العاندا, ول كىسىنىڭ ەكونوميكا عىلىمدارىنىڭ دوكتورى, پروفەسسورلىعىمەن بىرگە ۇلتتىق عىلىم اكادەمياسىنىڭ اكادەميگى, ا.ي.باراەۆ اتىنداعى ءبىرىنشى دارەجەلى اۋىلشارۋاشىلىعى عىلىمدارى بويىنشا مەملەكەتتىك سىيلىقتىڭ يەگەرى, قازاقستاننىڭ ەڭبەك سىڭىرگەن قايراتكەرى ەكەندىگى ەرەكشە قۇرمەتپەن ايتىلادى.
عىلىمنىڭ قيا جولىمەن بيىگىنە كوتەرىلگەن عالىم ەلىمىزدەن تىسقارى الىس, جاقىن شەتەلدەردىڭ عالىمدارىنىڭ اراسىندا دا ورمان شارۋاشىلىعىنىڭ ەكونوميكا سالاسى بويىنشا قازاق ەلىنەن شىققان اسا تانىمال تۇلعا رەتىندە كەڭىنەن بەلگىلى. سوندىقتان ونىڭ ورمان شارۋاشىلىعى عىلىمىن وركەندەتىپ, رەسپۋبليكادا اگرارلىق سالانىڭ ماماندارىن دايارلاۋعا ايرىقشا ۇلەس قوسىپ جۇرگەنىن شىن جۇرەكتەن ماقتانىش ەتەمىز.
ءسابيت بايزاق ۇلىنىڭ ءومىر جولى ءوزى قۇرالپى بىلىمقۇمار قازاق جاستارىنىڭ تاعدىرىمەن وتە ۇقساس دەسەك, استە جاڭىلىسا قويماسپىز. ول 1940 جىلدىڭ 21-ءشى ناۋرىزىندا قوستاناي وبلىسى جانگەلدين اۋدانىنىڭ 9-شى اۋىلىندا دۇنيەگە كەلگەن. سۇراپىل سوعىستان كەيىن مەكتەپ ەسىگىن اشتى. وقۋ, بىلىمگە دەگەن قۇشتارلىق ارمانىنا تالماس قانات ءبىتىرىپ, 1949-1955 جىلدارى اقسۋات جەتى جىلدىق جانە 1956-1959 جىلدارى قاراتۇبەك ورتا مەكتەبىندە وقىدى. سول جىلى قازاق مەملەكەتتىك اۋىلشارۋاشىلىق ينستيتۋتىنىڭ ورمان شارۋاشىلىعى ماماندىعىنا ءتۇسىپ, ونى 1964 جىلى ءبىتىرىپ شىقتى.
جوعارى وقۋ ورنىن بىتىرگەن سوڭ ينستيتۋتتىڭ «ورمان تاكساتسياسى (ولشەمدەرى) جانە ورمانشىلىق قالىپتاستىرۋ» كافەدراسىنا اسسيستەنتتىك قىزمەتكە قالدىرىلدى. ول العاشقى ۇستازدىق كۇندەرىنەن باستاپ-اق عىلىمعا جانە بىلىمگە دەگەن قۇشتارلىعى ەرەكشە دارالانىپ, رەسپۋبليكامىزداعى ورمان شارۋاشىلىعى سالاسىنداعى عىلىمي جۇمىستارعا بەلسەنە قاتىستى. وسى باعىتتا جيناقتالعان ماتەريالدار نەگىزىندە 1969 جىلى «قازاقستاننىڭ قاراعايلى ورماندارىندا اعاشتىڭ قىلقان جاپىراقتى تارماقتارىنىڭ ءونۋى مەن قورلانۋىنىڭ كەيبىر زاڭدىلىقتارى جانە ولاردى ونەركاسىپتىك پايدالانۋدىڭ مۇمكىندىكتەرى» دەگەن تاقىرىپتا ديسسەرتاتسيا قورعاپ, اۋىلشارۋاشىلىعى عىلىمدارىنىڭ كانديداتى دارەجەسىنە, ال 1972 جىلى دوتسەنت اتاعىنا يە بولدى.
تالاي تىنىمسىز كۇندەرى مەن ۇيقىسىز تۇندەرىن سارپ ەتكەن جۇمىسىنان جاقسى ناتيجە العان س.بايزاق ۇلى ءوز ىزدەنىستەرىن ءارى قاراي جاڭا ىنتامەن جالعاستىرا ءتۇستى. ونىڭ بۇرىنعى جۇمىستارىن جۇرگىزۋ بارىسىندا جيناعان ءبىلىمى مەن تاجىريبەسى كەيىنىرەك بۇرىنعىدان دا كۇردەلى جانە كوپتەن شەشىمى تابىلماي كەلگەن ورمان قورىنىڭ كاداسترلىق-ەكونوميكالىق باعاسىن انىقتاۋ پروبلەماسىنىڭ ناقتى شەشىمدەرىن جاساۋعا كومەكتەستى. ءسويتىپ س.بايزاق ۇلى ورمان مەن ورماندى جەرلەردىڭ ساندىق, ساپالىق جانە اقشاعا شاققانداعى قۇندىلىعىن تابۋدىڭ مەتودولوگيالىق جاعىنان بىرتەكتىلىگىن دالەلدەدى, ولاردى انىقتاۋدىڭ پرينتسيپتەرىن بەلگىلەپ, مەتوديكالىق جولدارىن ۇسىنىپ, ىسكە اسىردى. سونىڭ ناتيجەسىندە ورمان شارۋاشىلىعىنا, اسىرەسە ونىڭ نارىق جاعدايىنا وتكەن كەزىندە وتە قاجەت ورمان قورلارىنىڭ كاداسترلىق-ەكونوميكالىق قۇندىلىعىن ەسەپتەۋگە ارنالعان نورماتيۆتىك ماتەريالدار جۇيەسىن قۇرۋعا مۇمكىندىك الدى. اتالعان كەشەندى قۇرالداردىڭ نەگىزىندە ورمان شارۋاشىلىعى جۇمىستارىنىڭ ۇزاق جىلدار بويعى قىزمەتىنە باعا بەرۋگە بولاتىنىن دالەلدەپ, وسى سالانىڭ تيىمدىلىگىنىڭ جالپى مولشەرىن انىقتايتىن ادىستەر جاساپ شىقتى.
كورسەتىلگەن ماسەلەنى زەرتتەۋ ۇستىندە ول ءوسىپ تۇرعان ورمانداردى ساتۋعا ارنالعان تاكسالاردىڭ (باعالاردىڭ) ءمانى مەن ماعىناسىنا تەرەڭ دە جان-جاقتى تالداۋ جاساپ, ولاردى قۇرۋ بارىسىندا جىبەرىلىپ جۇرگەن نەگىزگى كەمشىلىكتەردى انىقتادى. ءوسىپ تۇرعان اعاشتى ساتۋعا قاجەتتى باعا جۇيەسىن جاساۋدىڭ ورماندى جەرلەردىڭ ونىمدىلىگى مەن ورماننىڭ تۇسىمدىلىگىنە, ولاردىڭ باستى تاكساتسيالىق كورسەتكىشتەرىنە نەگىزدەلگەن جاڭا ءادىسىن ۇسىندى.
س.بايزاق ۇلى قول جەتكىزگەن عىلىمي ناتيجەلەرىن «ورمان قورىن كاداسترلىق-ەكونوميكالىق باعالاۋدى جەتىلدىرۋ جولدارى جانە ونى ورماندى جاڭعىرتۋ پروتسەسىن باسقارۋ ىسىندە قولدانۋ» دەگەن تاقىرىپقا جازىلعان ديسسەرتاتسياسىندا جيناقتاپ, ونى 1987 جىلى لەنينگرادتىڭ س.م.كيروۆ اتىنداعى ورمان-تەحنيكالىق اكادەمياسىنىڭ عىلىمي كەڭەسىندە ءساتتى قورعاپ, ەكونوميكا عىلىمدارىنىڭ دوكتورى دارەجەسىن الدى.
بۇل جۇمىستى قورعاۋ مەرزىمى ورتالىقتىڭ الماتىداعى جەلتوقسان وقيعاسىن (1986 جىلى) اسقىندىرىپ, ونى «قازاق ۇلتشىلدىعىنىڭ» ناتيجەسى دەپ تانىپ, شيەلەنىستى كۇشەيتىپ جىبەرگەن كەزگە سايكەس كەلدى. وسىعان وراي, بۇرىن ويلارىن اشىپ ايتپاي جۇرگەن كەيبىرەۋلەر قارسىلىق جاساۋعا تىرىسىپ باقتى. بىراق مۇنداي ارەكەتتىڭ بولارىن سەزىپ جۇرگەن كەڭەس مۇشەسى, لەنينگرادتىڭ عىلىمي ينتەلليگەنتسياسىنىڭ اعا بۋىنىنىڭ وكىلى, ورمان ەكونوميكاسى عىلىمىنىڭ ءىرى تەورەتيگى ءارى كوريفەيى تيموفەي سەرگەەۆيچ لوبوۆيكوۆ دەگەن پروفەسسور الدىڭعىلار قاتارىندا ءسوز الىپ, «مەن س.ب.بايزاقوۆتىڭ ديسسەرتاتسياسىن وقىپ شىقتىم. مىنە, بۇگىن ءوز اۋزىنان تىڭدادىم. ونىڭ سىنايتىن جەرلەرى جوقتىڭ قاسى. مەيلىنشە جاقسى ىستەلگەن جۇمىس. ىزدەنۋشىنىڭ سۇراقتارعا بەرگەن جاۋاپتارى مەن سالماقتى سوزدەرىنەن, ۇستامدى قالپى مەن سابىرلى مىنەزىنەن ونى ءبىزدىڭ ارامىزعا قوسىلعان ءىرى عالىم عانا ەمەس, ۇلكەن ينتەللەكت يەسى دەپ ەسەپتەيمىن. سوناۋ قازاق دالاسىنىڭ تۇكپىرىندە تۋىپ, تەرەڭ ەكونوميكالىق وي تۇيىندەگەن وسى ازاماتتىڭ جۇمىسىنا دا, وزىنە دە تاڭدانباۋعا بولمايدى», دەدى.
پروفەسسور لوبوۆيكوۆ نەگىزسىز سويلەمەيتىن, اۋزى دۋالى كىسى ەكەن. س.بايزاق ۇلى شىندىعىندا ۇلكەن سىننان امان ءوتىپ, تىنىمسىز ون سەگىز جىل جۇرگىزگەن جۇمىسى بەكىتىلە سالا, كاسىبي ورلەۋ جولىنا ءتۇستى: پروفەسسور اتاعىن الدى, ءوزى وقىپ بىتىرگەن ورمان شارۋاشىلىعى فاكۋلتەتىنە دەكان بولىپ سايلاندى. بۇل وتكەن عاسىردىڭ سەكسەنىنشى جىلدارىنىڭ اياعى بولاتىن. ول بۇل جۇمىسىندا تاباندىلىق كورسەتىپ, قازاق اۋىلشارۋاشىلىق ينستيتۋتىنىڭ باس عيماراتىنىڭ ءوزى باسقاراتىن فاكۋلتەت ورنالاسقان قاناتىن قازاقستان رەسپۋبليكاسى ورمان شارۋاشىلىعى مەملەكەتتىك كوميتەتىنىڭ ەسەبىنەن كۇردەلى جوندەۋدەن وتكىزدى, ورمانشى عالىمدار مەن جوعارى وقۋ ورىندارىنىڭ رەسپۋبليكاارالىق بايلانىستارىن كۇشەيتە ءتۇستى.
ول ورمان ەكونوميكاسى بويىنشا ورتالىق ازيا وڭىرىندەگى ءبىرىنشى عىلىم دوكتورى. ونىڭ عىلىمي ەڭبەكتەرى ورمان قورلارىن انىقتاۋ مەن تانۋدى, ورمان مولشەرلەۋدى, ورمانشىلىق قالىپتاستىرۋدى جانە ورمان ەكونوميكاسى عىلىمدارىن ەداۋىر بايىتقان, بۇرىنعى وداق كولەمىنە بەلگىلى پ.ۆ.ۆاسيلەۆ. ت.س.لوبوۆيكوۆ, ن.ا.مويسەەۆ, ي.ۆ.تۋركەۆيچ, ن.ي.كوجۋحوۆ, ل.ي.يلەۆ جانە يۋ.يۋ.تۋنىتسيا سەكىلدى ورمان ەكونوميكاسى عىلىمدارى ءىرى وكىلدەرىنىڭ نەگىزگى يدەيالارى مەن بولجامدارىن دامىتقان, ءارى ولاردىڭ شەشىمدەرىن تابۋعا قوسىلعان ۇلكەن ۇلەس بولدى.
ءسابيت بايزاق ۇلىنىڭ تابىستى عىلىمي-پەداگوگيكالىق جانە ۇيىمداستىرۋشىلىق قىزمەتى رەسپۋبليكامىزدىڭ عىلىمي جۇرتشىلىعى مەن مەكەمەلەرى جەتەكشىلەرىنىڭ نازارىنا ىلىكتى. سونىڭ ناتيجەسىندە ول 1991 جىلى قازاق اۋىلشارۋاشىلىق عىلىم اكادەمياسىنىڭ كوررەسپوندەنت-مۇشەسى جانە ونىڭ پرەزيديۋمىنىڭ باس عالىم حاتشىسى بولىپ سايلانىپ, وندا 1994 جىلعا دەيىن قىزمەت اتقاردى.
1994-1996 جىلدار ارالىعىندا ۇلتتىق عىلىم اكادەمياسىنىڭ شاقىرۋى بويىنشا ونىڭ باس عالىم حاتشىسىنىڭ مىندەتىن اتقاردى. ءارى سول كەزدەردە قازاق اۋىلشارۋاشىلىق اكادەمياسىنىڭ اكادەميگى, ۇلتتىق عىلىم اكادەمياسىنىڭ كوررەسپوندەنت-مۇشەسى جانە اكادەميگى بولىپ سايلاندى. ودان كەيىن 2001 جىلعا دەيىن قازاق ۇلتتىق اگرارلىق ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ عىلىمي جۇمىستار جونىندەگى پرورەكتورى بولدى.
عالىم ءسابيت بايزاق ۇلى 235-تەن اسا عىلىمي-ادىستەمەلىك ەڭبەك, ونىڭ ىشىندە 9 مونوگرافيا, 6 ورمانشىلىق-انىقتامالىق كىتاپتار, 2 وقۋلىق جانە 3 وقۋ قۇرالىن جازدى. ونىڭ «ورمان قورىن ەكونوميكالىق باعالاۋ», «قازاقستاننىڭ ورماندارى مەن ورمان شارۋاشىلىعى: جاعدايى, دامۋى, باعالاۋ ادىستەرى», «قازاقستان ورماندارى مەن ورمان شارۋاشىلىعىن تۇراقتى باسقارۋدىڭ كەلەلى ماسەلەلەرى» دەگەن ءوزى جەكە جانە باسقا عالىمدارمەن بىرگە جازعان كىتاپتارى رەسپۋبليكادا ورمان شارۋاشىلىعى سالاسىنىڭ عىلىمي-پراكتيكالىق نەگىزدەرىن كۇشەيتە تۇسۋگە قوسىلعان ۇلكەن ۇلەس بولىپ ەسەپتەلەدى. ال س.بايزاق ۇلىنىڭ ءوز ارىپتەستەرىمەن بىرلەسە وتىرىپ شىعارعان «قازاقستاندا ەكپە ورمان ءوسىرۋ» دەگەن ەكى تومدىعى رەسپۋبليكا بويىنشا جوعارى وقۋ ورىندارىنا ارنالعان العاشقى وقۋلىق. وسى ەڭبەگى ءۇشىن ول 2009 جىلى اگرارلىق عىلىمدار بويىنشا بەرىلەتىن اكادەميك ن.ا.باراەۆ اتىنداعى ءبىرىنشى دارەجەلى عىلىمي سىيلىققا يە بولدى. كەيىن اتالعان وقۋلىق ءبىلىم جانە عىلىم مينيسترلىگىنىڭ شەشىمىمەن ەكىنشى رەت باسىلىپ تاراتىلدى.
س.بايزاق ۇلى كەيىنگى ەڭبەكتەرىندە قازاقستانعا دايەكتى مەملەكەتتىك ورمان ساياساتى قاجەتتىلىگى مەن ونى ىسكە اسىرۋدىڭ جولدارىن دالەلدەپ شىقتى, ورمان شارۋاشىلىعى مەن ورمانشىلىقتى قالىپتاستىرۋدىڭ نەگىزگى پرينتسيپتەرىن, ولاردىڭ ءمانى مەن ءتۇرىن ەلىمىزدىڭ تاۋەلسىزدىگىنەن تۋىندايتىن جاڭا تالاپتارعا ساي وزگەرتۋ ماسەلەسىن العا قويىپ, باعىتتارىن بەلگىلەدى, جالپى ورمان شارۋاشىلىعىن نارىق جاعدايىنا يكەمدەۋدىڭ ۇتىمدى ادىستەرىن كورسەتتى. ول وسى كۇردەلى ماسەلەگە بايلانىستى ويلارىن 2007 جىلى شىققان «قازاقستاندا ورماندار مەن ورمان شارۋاشىلىعىن باسقارۋدى تۇراقتاندىرۋدىڭ كەلەلى ماسەلەلەرى» دەگەن كىتابىندا جيناقتاپ, ءارى قاراي «قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ مەملەكەتتىك ورمان ساياساتى تۇجىرىمداماسىنىڭ جوباسى» تۇرىندە تۇيىندەدى.
ول رەسپۋبليكادا شىعاتىن بىرنەشە اۋىلشارۋاشىلىعى عىلىمي جۋرنالدارىنىڭ رەداكتسيا القاسىنىڭ مۇشەسى. سوڭعى كەزگە دەيىن ورتالىق ازياعا ورتاق ورمان شارۋاشىلىعى عىلىمدارىنىڭ ءۇش بىردەي ماماندىقتارى بويىنشا كانديداتتىق ديسسەرتاتسيالار قورعالاتىن, رەسپۋبليكامىزدا ونداعان جىلدار جۇيەلى جۇمىس ىستەگەن جالعىز ديسسەرتاتسيالىق كەڭەستىڭ ۇيىمداستىرۋشىسى جانە ونىڭ توراعاسى بولدى. ول 5 عىلىم دوكتورى مەن 12 عىلىم كانديداتىن, 2 فيلوسوفيا دوكتورىن دايارلادى. باسقا ونداعان جاستاردىڭ عىلىمي ىزدەنىستەر جۇرگىزۋىنە رياسىز اقىل-كەڭەس, ادىستەمەلىك جاردەم بەردى. قازىر دە بۇل جۇمىسىن ءتورت عىلىمي باعىتتا فيلوسوفيا دوكتورى دارەجەسىن بەرەتىن عىلىمي كەڭەستە جالعاستىرىپ جاتىر.
س.بايزاق ۇلىن ماماندىعىنا تىعىز بايلانىسى بار ورمان شارۋاشىلىعى مەن وندىرىستەرىنىڭ قازاق دالاسىندا پايدا بولۋى مەن دامۋىنىڭ تاريحى دا قىزىقتىرادى. ول ۇزاق جىلدار وسى توڭىرەكتە جيناقتاعان ماتەريالدارىن جۇيەلەپ, كولەمى 36 باسپاتاباق «قازاقستاندا ورمان شارۋاشىلىعىنىڭ دامۋ تاريحى» مونوگرافياسىن جانە سونداي كولەمدەگى تاعى ەكى كىتاپ جارىققا شىعاردى. ولار بۇكىل ورمانشى قاۋىمنىڭ كۇندەلىكتى انىقتامالىق قۇرالىنا اينالدى.
ءسابيت بايزاق ۇلى ورمان شارۋاشىلىعى سالاسىنىڭ مۇقتاجدىقتارىنا بايلانىستى حالىقارالىق جوسپارعا ەنگەن ورىسشا-قازاقشا «قازاقستان ورمانشىسىنىڭ انىقتامالىعى» كىتابىن دايىنداۋعا قاتىناسىپ, گەرمانيا ۇكىمەتى GIZ ارقىلى قارجىلاندىرعان «قازاقستاندا جەكە ورمانشىلىقتى دامىتۋ» باعدارلاماسىن جۇزەگە اسىرۋ ىسىنە اتسالىسىپ, ونىڭ نەگىزگى باعىتتارى مەن اۋداندارىن انىقتاۋعا جاردەمدەستى.
حالىقارالىق ەLD جانە ءىسARDA باعدارلامالارى بىرلەسىپ جۇرگىزگەن «ورتالىق ازيادا جەر دەگراداتسياسىنىڭ ەكونوميكاسى» زەرتتەۋىن الماتى وبلىسى باقاناس مەملەكەتتىك ورمان شارۋاشىلىعىنىڭ نەگىزىندە ناتيجەلى اياقتادى.
ورمان شارۋاشىلىعى سالاسىنا جوعارى ءبىلىمدى ماماندار مەن عالىم كادرلار دايارلاۋعا ۇلكەن ۇلەس قوسقان ساكەڭنەن ءتالىم العان وقۋشىلاردىڭ كوبى ءىرى عالىم نە ءوندىرىس جەتەكشىلەرى رەتىندە قازاقستان مەن قىرعىزستاندا, رەسەي مەن وزبەكستاندا, تمد-نىڭ باسقا دا ەلدەرىندە ورمان شارۋاشىلىعى كاسىپورىندارىندا, جوبالاۋ, عىلىمي-زەرتتەۋ ينستيتۋتتارىندا, كاسىبي ورتا جانە جوعارى وقۋ ورىندارىندا ابىرويلى قىزمەتتەر اتقارۋدا. مىسالى, قازىرگى جوعارعى دارەجەلى ورمان شارۋاشىلىعى ماماندارىن دايارلايتىن ەكى اگرارلىق ۋنيۆەرسيتەتتىڭ پەداگوگتارى – تۇگەلدەي دەرلىك اكادەميك بايزاقوۆتىڭ وقۋشىلارى.
اۋىلشارۋاشىلىعى ءبىلىمى مەن عىلىمىنىڭ قاراشاڭىراعى – قازاق ۇلتتىق اگرارلىق ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ پروفەسسور-وقىتۋشىلارى مەن ءبىلىم الۋشى جاستارى جاڭاشىل, بىلگىر, وتانشىل, ەلىمىزدىڭ الەمدىك قاۋىمداستىق الدىندا بەدەلىن كوتەرۋگە ايرىقشا ۇلەس قوسىپ جۇرگەن وسىنداي تەرەڭ ويلى عالىم, قايراتكەر ازاماتتى ماقتان ەتەدى. اكادەميكتىڭ وتاندىق عىلىمنىڭ وركەندەۋىنە قوسقان ۇلەسى مەن مول تاجىريبەسى, بىلىكتىلىگى مەن تالاپشىلدىعى, ازاماتتىعى مەن پاراساتى كەيىنگى بۋىننىڭ جاس عالىمدارىنا, ءىزباسار-شاكىرتتەرىنە ۇلكەن ۇلگى-ونەگە.
بۇگىندە مەرەيلى 80 جاستىڭ بيىك بەلەسىنە كوتەرىلگەن ءسابيت بايزاق ۇلىن ەلگە ادال قىزمەت ەتىپ جۇرگەن ۇلتىمىزدىڭ ۇلاعاتتى ۇلى, ءالى دە تىڭ كۇش-جىگەرمەن عىلىمعا بەرەرى كوپ زەردەلى عالىم, زيالى تۇلعا دەپ بىلەمىن. بۇل بەلەستى باعىندىرۋ – ۇلكەن باقىت. سوندىقتان ۋنيۆەرسيتەت ۇجىمىنىڭ, ەلىمىزدىڭ اگرووندىرىستىك كەشەنىندە قىزمەت اتقارىپ جۇرگەن بارشا عالىمنىڭ, قاراپايىم ەڭبەك ادامدارى مەن اۋىل شارۋاشىلىعى ماماندىعىن يگەرىپ جۇرگەن جاستاردىڭ اتىنان قازاق عىلىمىن ورگە سۇيرەپ جۇرگەن قادىرمەندى تۇلعاعا ۇزاق عۇمىر تىلەيمىز.
راحىمجان ەلەشەۆ,
ۇعا اكادەميگى
