20 تامىز, 2013

استىق شىعىمى قۋانتادى

393 رەت
كورسەتىلدى
4 مين
وقۋ ءۇشىن

سولتۇستىكقازاقستاندىقتار الدىندا ەل ريزىعىن ىسى­­­­راپسىز جيناپ الۋ سە­كىلدى اسقارالى

مىندەتتەر تۇر

سولتۇستىكقازاقستاندىقتار الدىندا ەل ريزىعىن ىسى­­­­راپسىز جيناپ الۋ سە­كىلدى اسقارالى

مىندەتتەر تۇر

تەرىسكەيدىڭ جازى مالعا دا, جانعا دا جايلى تيگەن سىڭايلى. جاۋىن-شاشىنىن دا, اپتاپ ىستىعىن دا مولىنان توكتى. ەرتە كوكتەمنەن تاڭمەن تالاسا تۇرىپ, كۇن باتقانشا دامىل تاپپاعان ديقان قاۋىمى توككەن تەردىڭ ەش كەتپەگەنىنە قۋانۋلى بولسا, ءبىر جاعىنان قوبالجۋلى. استىق وندىرىسىنە جاڭا رەسۋرس ۇنەمدەۋ تەحنولوگياسىن قولدانۋدىڭ ارقاسىندا 3,6 ميلليون گەكتار القاپقا سىڭىرىلگەن ءداندى داقىلدار بۇگىندە جايقالا ءوسىپ, ماساتى كىلەمدەي قۇلپىرادى. الايدا, جەرگىلىكتى سينوپتيكتەردىڭ بول­جاۋىنا قاراعاندا, كۇزدىڭ ىلعالدى بولاتىن ءتۇرى بار. جاۋاپ­تى ناۋقانعا ەرتە باس­تان قام جاساپ, ازىرلىك شارالارىن كۇشەيتىپ جاتقاندارى سوندىقتان. وبلىستىق اۋىل شارۋاشىلىعى باسقارماسىنىڭ اقپاراتتارى بويىنشا وراققا 9500-دەي استىق جينايتىن تەحنيكا قاتىسپاق. ولار تۇگەلگە جۋىق دايىندىق ساپىندا تۇر. 2400-ءى جوعارى ءونىمدى ەگىس كەشەندەرى سانالادى. جىل باسىنان بەرى 8,7 ميلليارد تەڭگەنىڭ 658 تەحنيكا بىرلىگى ساتىپ الىندى. كۇزگى دالا جۇمىستارىن اتقارۋعا 78 مىڭ توننا جانار-جاعارماي قاجەت بولسا, ۇشتەن ءبىرى جەتكىزىلدى. ءبىر پروبلەما ساپالى استىق ساقتاۋ سالاسىندا تۋىنداپ جاتاتىن. جىل اياعىنا دەيىن 190 مىڭ توننالىق 10 ەلەۆاتور پايدالانۋعا بەرىل­مەكشى. ءسويتىپ, استىق كاسىپ­ورىندارىنىڭ سانى 54-كە جەتىپ, 3,5 ميلليون توننا ەل ريزىعىن قابىلداۋعا قاۋقارلى بولادى. بۇعان اگروقۇرىلىمدارداعى 2,7 ميلليون توننالىق قويمالاردى قوسساق, بۇل ماسەلە دە بىرتىندەپ شەشىمىن تابا باستاعان ءتارىزدى. وسىمدىك زيانكەستەرىنە قارسى حيميالىق دارىلەۋ شارالارى مۇقيات جۇرگىزىلىپ, ءتۇرلى اۋرۋلاردىڭ ورشۋىنە جول بەرىلمەگەنىن ايتا كەتكەن ءجون.

وراق ناۋقانىنا ازىرلىك جۇمىستارىن تىكەلەي ءوز باقى­لاۋىنا العان وبلىس اكىمى سامات ەسكەندىروۆ شارۋاشىلىقتاردى ارالاپ, ناقتى جاعدايمەن تانىسۋدى ادەتكە اينالدىرعان. كەزەكتى ءبىر جۇمىس ساپارىندا ەسىل اۋدانىندا بولىپ, 20 مىڭ گا القاپقا جايقالتا استىق وسىرگەن « اتامەكەن-اگرو-ەسىل» جشس-ءنىڭ ەگىس تاناپتارىن ارالاپ كوردى. ونىڭ باسشىسى ەرمەكباي ايداربەكوۆ گەكتار بەرەكەلىگى 20 تسەنتنەردەن اسىپ تۇسەتىنىن جەتكىزدى. بۇلاردان «اگرو-الەكساندروۆكا» سەرىك­تەستىگىنىڭ دە قالىساتىن ءتۇرى كورىنبەيدى. بىلتىرعى تابىستىڭ ءبىر بولىگىن ماشينا-تراكتور پاركىن جاڭالاۋعا جۇمساپتى. «يلينسكوە» اگروقۇرىلىمى كوپ جىلدان بەرى يننوۆاتسيالىق تەحنولوگيالاردى كەڭىنەن پايدالانىپ كەلەدى. سودان بەرى ورتاشا ءتۇسىم 20 تسەنتنەردەن كەمىگەن ەمەس. 17 مىڭ گەكتار جەرگە استىق ءوسىرىپ وتىرمىز. 100 ميلليون تەڭگەگە ەكى استىق كەپتىرگىش قوندىرعىسىن ورناتتىق. مال شارۋاشىلىعىمەن دە شۇ­عىلدانامىز, دەدى ءوز ءسوزىن­دە سەرىكتەستىك جەتەكشىسى الەك­ساندر بۋرلەۆ.

اۋداندا جۇمىس ىستەيتىن 81 جشس, 200 شق 275 مىڭ گەكتار القاپقا وسىرىلگەن بىتىك ەگىندى شاشپاي-توكپەي جيناپ الۋعا تاس-ءتۇيىن ءازىر ەكەنى بىردەن اڭعارىلادى.

ايماق باسشىسى قىزىلجار اۋدانىنا قاراستى «ءابي-جەر» سەرىكتەستىگىنىڭ القاپتارىنا سوعىپ, بيداي مەن راپس ءوسىرۋدىڭ سىناق تاجىريبەسىنە نازار اۋداردى. مۇندا يزرايلدىق مينەرالدى تىڭايتقىش كومەگىمەن ونىمدىلىكتى 5 تسەنتنەرگە دەيىن ارتتىرۋ جولدارى قاراستىرىلسا, اققايىڭ اۋدانىندا قونىس تەپ­­كەن «دايىندىق» شارۋا قوجا­لىعى ءار گەكتاردان كەمىندە 35 تسەنتنەر ءونىم الۋعا سەرت ەتكەن.

سامات ساپاربەك ۇلى ديقان­دارمەن كەزدەسۋدە ۇكىمەت تا­را­پىنان ەگىن وراعىن ۇيىم­شىلدىقپەن وتكىزۋدىڭ بارلىق جاعدايى جاسالعانىن, جانار-جاعارمايدىڭ قولجەتىمدى باعامەن بوساتىلعانىن, وتان قامباسىنا مول استىق قۇيۋ ماقساتى ورىندالاتىنىن جەتكىزدى.

ءومىر ەسقالي,

«ەگەمەن قازاقستان».

سولتۇستىك قازاقستان وبلىسى.

سوڭعى جاڭالىقتار