سول وسكار سالتاناتىن كوگىلدىر ەكراننان كورگەن, رەپورتاج جاساعان جاندارعا سەنسەك, عالامتورداعى ۇزىك-ۇزىك بەينەروليكتەرگە قاراساق, بۇل ءبىر عاجاپ كەش, عاجاپ وقيعا بولعانعا ۇقسايدى. اتاقتى اكتريسا سوفي لورەن جەڭىمپازدىڭ ەسىمى جازىلعان كونۆەرتتەن روبەرتو بەنينيدىڭ ەسىمىن وقىعان كەزدە زال وۆاتسيادان جارىلىپ كەتە جازدادى. ءفيلمنىڭ رەجيسسەرى ءارى باستى ءرولدى سومداۋشى, ستسەناريىنە دە قاتىسقان روبەرتو بەنينيدىڭ وسكار ءمۇسىنىن الۋعا ساحناعا شىققانىنىڭ ءوزى – ءبىر كەرەمەت كورىنىس. ادەتتە جۇلدىزدار سابىرلى قالپىن ساقتاپ, قاسىنداعى ارىپتەستەرىنىڭ قولىن الىپ, سوسىن جايلاپ ساحناعا بەت الۋشى ەدى عوي. جوق, يتاليالىق اكتەر جۇزىندەگى بالاعا ءتان رياسىز كۇلكىمەن الەمدىك كينوجۇلدىزدار وتىرعان زالدا الدىنداعى كرەسلولاردىڭ يىعىنان باسا-كوكتەپ, ارىپتەستەرىنىڭ باسىنان اتتاپ ءوتىپ, ساحناعا بالا سياقتى قارعىپ, اياعى جەرگە تيەر-تيمەستەي بولىپ قالقىپ شىققانىنا ەشكىم رەنجىگەن جوق. رەنجىمەك تۇگىلى, ورتا جاستان اسقان ادامنىڭ ەكى قولىن, ەكى اياعىن كوككە كوتەرىپ شاتتانعان رياسىز قۋانىشىنا قوسىلا قۋانباعاندار كەمدە-كەم.
وسى ء«ومىر عاجاپ» تراگيكومەدياسىنىڭ قىسقاشا سيۋجەتىنە توقتالعىمىز كەلىپ وتىر. 1939 جىل, ءىى جاھاندىق سوعىس, يتاليادا ناتسيستەردىڭ كۇش الا باستاعان شاعى. گۋيدو ەسىمدى بوزبالا اۋىلدان قالاعا تىرشىلىكتىڭ قامىمەن كەلەدى. قازاقتىڭ عالي ورمانوۆ دەگەن اقىنى ءوزىنىڭ قالاعا ءبىلىم ىزدەپ اتتانعان كەزىن:
«جاربيعان جامان تون-تىماق,
جالپىلداپ كەتتى ۇستىمدە.
جانايىن دەگەن ءبىر شىراق,
جالتىلداپ كەتتى ىشىمدە», دەپ سۋرەتتەيدى. وسى ەكى جول گۋيدوعا دا ءدال كەلەدى. ول تاقىر كەدەي بولسا دا قايعىرۋدى بىلمەيتىن, ومىردە وزىنە تيەسىلى ءبىر باقىت الدا كۇتىپ تۇرعانىنا بەك سەنىمدى. جۇزىنەن جىلى جىميىسى كەتپەيتىن گۋيدو دورا ەسىمدى مۇعالىم بويجەتكەنمەن كوڭىل قوسادى. ءوزى ارمانداعان كىتاپ دۇكەنىن اشادى. دجەزۋە ەسىمدى ۇلى دۇنيەگە كەلەدى. تراگيكومەديا جانرىنداعى تۋىندىنىڭ العاشقى جارتىسى ناعىز يتاليالىق كومەديا.
ودان كەيىن گۋيدو ەۆرەي بولعانى ءۇشىن وتباسىمەن بىرگە ەتاپپەن باسقا قالاعا ايدالادى. كونتسلاگەرگە قامالادى. بىراق قالىڭ قاسىرەتتىڭ ورتاسىندا ءجۇرىپ باستى كەيىپكەر ۇلىنا سونىڭ بىردە-ءبىرىن سەزدىرمەيدى. ەتاپپەن ايدالعاندارى, كونتسلاگەردەگى قاتال ءتارتىپ, كۇندەلىكتى اۋىر جۇمىستىڭ ءبارىن 2-3 جاسار بالاعا ويىن دەپ تۇسىندىرەدى: نەمىس سولداتتارى – قاتال كۇزەتشىنىڭ ءرولىن سومداۋشىلار. تۇتقىندار ءتارتىپتى بولسا, كۇن سايىن ۇپاي الادى. مىڭ ۇپاي جيناعان ادامعا كادىمگى تانك سىيعا تارتىلادى. ءسابي جۇرەك اكەسىنىڭ ايتقانىنا رياسىز سەنەدى, كۇن سايىن قىزىقتى ويىن ويناپ ءجۇرمىن, جەڭىسكە جەتەمىن دەپ ويلايدى.
كونتسلاگەردەگى بىرنەشە ايعا سوزىلعان ازاپتان كەيىن كەڭەس اسكەرى كەلىپ, قالانى ازات ەتەدى. وكىنىشتىسى, بالاسىنا قاسىرەت سەزدىرمەي, ءبارىن ءبىر ءوزى كوتەرىپ العان گۋيدو وتباسىن قورعايمىن دەپ وققا ۇشادى. ازات ەتۋشى اسكەريلەردىڭ ءبىرى بالانى تانكىسىنە مىنگىزىپ العاندا, بالا ويىندا جەڭىسكە جەتتىم دەپ ويلاپ قۋانادى. قىسقاشا سيۋجەتى وسى.
ءفيلمنىڭ ستسەناريى ءبىر قاراعاندا اقىلعان قونبايتىن ابسۋردقا قۇرىلعانداي. كونتسلاگەر تۋرالى كومەديا ءتۇسىرۋ مۇمكىن بە ءوزى؟ مۇمكىن ەكەن, ونى وسى ء«ومىر عاجاپ» دالەلدەدى. بۇل ءفيلمنىڭ يدەياسى نە؟ جاقسىلىققا قۇشتارلىق. ءومىردىڭ ءاربىر ساتىنەن ءلاززات الۋ, كوڭىلسىز, كۇڭگىرت كەزدەردىڭ ءوزىن ساۋلەلەندىرۋگە تىرىسۋ.
ال قازىر ءبىز جاماندىقتى جاسىرىپ, جاقسىلىقتى اسىرا الىپ ءجۇرمىز بە؟ قاسقالداقتىڭ قانىنان باسقانىڭ ءبارى بار قوعامدا ءومىر ءسۇرىپ جاتساق تا, جان-جاقتان پروبلەما انتالاپ تۇرعانداي اسەر قالدىرادى. پرايم-تايمدا تەلەديدار قوسا قالساڭىز, جاڭالىقتاردىڭ جارتىسى – قىلمىس حرونيكاسى. توك-شوۋدىڭ توقسان پايىزى الەۋمەتتىك پروبلەمانى تالقىلاۋدان تۇرادى. الەۋمەتتىك جەلىدە جوق اۋرۋدى بار دەپ, ساۋ جەمىستى ۋلى دەپ, بولماعاندى بولعانداي ەتىپ اڭقاۋ حالىقتى اۋرەگە سالۋ ەرمەككە اينالدى.
مۇقاعالي ماقاتاەۆتىڭ: ء«ومىر دەگەنگە تىرلىكتە مىناۋ جەتەر مە وي,
ءومىر دەگەنىڭ ءبىر كۇندىك ساۋلە ەكەن عوي...» دەگەنى بار. ءبىر كۇندىك ساۋلەدە جان-جاعىمىزعا جاقسىلىق جاساپ, ەڭ بولماعاندا زيانىمىزدى تيگىزبەي جۇرگەنگە نە جەتسىن!
