ء«بىز جەڭىل ونەركاسىپ ونىمدەرىن ەكسپورتتاعاننان گورى, 17 ەسە كوپ يمپورتتايمىز. قازىرگى كەزدە قازاقستاندا جەڭىل ونەركاسىپكە كوبىنەسە ۆەدومستۆولىق مەملەكەتتىك تاپسىرىستار ارقىلى قولداۋ جاسالىپ وتىر, سولاردىڭ ەسەبىنەن كاسىپورىندار جۇمىسىن جالعاستىرۋدا. بىراق ءتۇرلى سەبەپتەرگە بايلانىستى بۇل كاسىپورىندارعا تەحنولوگيالىق تۇرعىدان دامۋعا, اسسورتيمەنتتى كەڭەيتۋگە مۇمكىندىك بەرمەيدى», دەيدى سەنات توراعاسى.
ونىڭ ايتۋىنشا, مەملەكەتتىك ساتىپ الۋعا الىپ-ساتارلار كوپ قاتىسادى. تاپسىرىس بەرۋشى تومەن باعاعا قىزىعىپ, ساپاسىز يمپورتتىق تاۋار الادى. ناتيجەسىندە بيۋدجەت قاراجاتى ەلدەن شىعارىلىپ, باسقا ەلدەردىڭ ەكونوميكاسىن دامىتۋعا دەمەۋشى بولادى.
«مەن باسەكەگە ءتۇسۋدىڭ قاجەتى جوق, ودان دا كۇش-جىگەرىمىزدى بولاشاعى بار سالالارعا جۇمساۋ كەرەك دەگەن پىكىردى تالاي ەستىدىم. شىن مانىسىندە وسىلاي ما؟ وسىلايشا بىردەن ۇلتتىق جەڭىل ونەركاسىپتەن باس تارتىپ, يمپورتقا, ياعني شەتەلدىك وندىرۋشىلەردىڭ ەركىنە جىعىلا سالعان ورىندى ما؟ دۇرىس ەمەس ەكەنىنە سەنىمدىمىن. نەگە, سەبەبى: مەن باسەكە تىم كۇشتى, جارىسقا ءتۇسۋدىڭ ەش ماعىناسى جوق, ال كۇش-جىگەرىمىزدى اناعۇرلىم بولاشاعى بار سالالارعا جۇمساۋ كەرەك دەگەن پىكىردى تالاي ەستىدىم», دەيدى ن. نازارباەۆا.
وسىلاي دەگەن سەنات توراعاسى جەڭىل ونەركاسىپ دامۋىنداعى بىرنەشە قادامداردى اتاپ ءوتتى.
«بىرىنشىدەن. باسەكە بارلىق نارىق پەن سالالاردا ارتىپ كەلەدى. سوندىقتان قول قۋسىرىپ, ءىس-قيمىلسىز وتىرۋعا بولمايدى. از بولسا دا, قولدا بار ارتىقشىلىقتاردى پايدالانۋىمىز كەرەك. كورشى قىرعىزستان مەن وزبەكستانعا قاراڭىزدارشى, ءوز ونىمدەرىمىزگە قاراعاندا, بۇل ەلدەردىڭ تاۋارلارى ءبىزدىڭ قازاقستاندا بىرنەشە ەسە كوپ ساتىلادى.
ەكىنشىدەن. قازاقستاننىڭ جەڭىل ونەركاسىبىنىڭ ءوسۋ الەۋەتى جوعارى, ول تۇتىنۋ تاۋارلارىنىڭ نارىعىنان تۇراتىن جەڭىل ونەركاسىپ ونىمدەرى ىشكى نارىعىنىڭ سىيىمدىلىعىمەن ايقىندالادى. ... بۇل رەتتە بيۋدجەت قاراجاتى ەسەبىنەن ساتىپ الىناتىن ونىمدەردىڭ ۇلكەن نارىعى بار.
ۇشىنشىدەن. سوڭعى جىلدارى كوپ ايتىلىپ جۇرگەن ديۆەرسيفيكاتسيا ءسوزسىز شىندىققا اينالىپ كەلەدى. قازاقستان ءۇشىن وڭدەۋ سالالارىن دامىتۋ – بالاماسىز قۇرال. بۇل جەڭىل ونەركاسىپكە دە قاتىستى. سالاعا قازىر بەلسەندى كۇش سالماساق, كەيىن قۋىپ جەتۋ قيىنعا سوعادى.
تورتىنشىدەن. جەڭىل ونەركاسىپ كوپ ەڭبەكتى قاجەت ەتەتىن سالا. ونىڭ دامۋىن وسى سەكتوردا عانا ەمەس, ونىمەن بايلانىستى باسقا سالالاردا جۇمىسپەن قامتۋدى ارتتىرۋدىڭ مۇمكىندىگى رەتىندە قاراۋ قاجەت. اسىرەسە, بۇل ايەلدەر مەن جاستاردى جۇمىسپەن قامتۋعا قاتىستى.
بەسىنشىدەن. قازاقستاندا وتاندىق شيكىزات بازاسىن اگرارلىق كەشەنگە, اسىرەسە مال شارۋاشىلىعىنا سۇيەنە وتىرىپ, ىلگەرى دامىتۋ ءۇشىن جاعداي بار. تەك جايىلىمداردىڭ كولەمى بويىنشا ءبىز الەمدە 5 ورىندامىز. بۇگىنگى كۇنى جەڭىل ونەركاسىپ كاسىپورىندارىنىڭ كوپشىلىگى ۇلكەن تاپسىرىستاردى ورىنداۋعا دايىن ەمەس, تاۋارلاردىڭ كوپ تۇرلەرىن شىعارا المايدى, ماۋسىم سايىن ءونىم تۇرلەرىنىڭ قاتارىن جىلىنا بىرنەشە رەت وزگەرتۋگە قاۋقارسىز», دەدى د. نازارباەۆا.
