كەشە ازەربايجاننىڭ گابالا قالاسىندا تۇركىتىلدەس مەملەكەتتەر ىنتىماقتاستىق كەڭەسىنىڭ (تۇركى كەڭەسى) ءۇشىنشى ءسامميتى ءوتتى. سامميتكە قازاقستان پرەزيدەنتى نۇرسۇلتان نازارباەۆ, ازەربايجان پرەزيدەنتى يلحام اليەۆ, تۇركيا پرەزيدەنتى ابدۋللا گۇل, قىرعىزستان پرەزيدەنتى المازبەك اتامباەۆ جانە تۇركىمەنستان مينيسترلەر كابينەتى توراعاسىنىڭ ورىنباسارى ساپاردۋردى تويليەۆ قاتىستى.
2009 جىلى قازاقستان, قىرعىزستان, تۇركيا جانە ازەربايجان ەلدەرى اراسىندا قول قويىلعان ناحچىۆان شارتىنا سايكەس حالىقارالىق ۇيىم رەتىندە قۇرىلعان تۇركى كەڭەسىنىڭ I ءسامميتى 2011 جىلى الماتىدا, II ءسامميتى 2012 جىلى بىشكەكتە وتكىزىلگەن بولاتىن. ءار جىلدارى وتەتىن سامميتتەر ءارتۇرلى تاقىرىپ اياسىندا ۇيىمداستىرىلاتىندىقتان, الماتى ءسامميتى «تۇركىتىلدەس مەملەكەتتەردىڭ ەكونوميكالىق ىنتىماقتاستىعى», بىشكەك ءسامميتى «ءبىلىم, عىلىم جانە مادەني ىنتىماقتاستىق» تاقىرىبىندا وتكەن ەدى. ال بيىلعى گابالا سامميتىندە «كولىك جانە بايلانىس» سالاسى نازارعا الىندى.
تاريحتىڭ قازىرگىدەي دامۋ كەزەڭىندە دامىعان مەملەكەتتەر, ءتىپتى دۇنيەجۇزىلىك دەرجاۆالار ەكونوميكالىق جانە مادەني ينتەگراتسيا ماسەلەسىنە ەرەكشە ءمان بەرىپ وتىر. سەبەبى, كەز كەلگەن مەملەكەت كۇردەلى گەوساياسي جانە گەوەكونوميكالىق جاعدايدا جەكە دارا دامي المايتىنى انىق. ال ەكونوميكالىق, تاريحي-مادەني جاعىنان مۇددەلەس ەلدەرمەن بىرلەسە وداق قۇرىپ, ايماقتىق دەڭگەيدە ۇنقاتىسۋدىڭ ماڭىزى ەرەكشە.
ءتۇبى ءبىر تۇركىنىڭ مۇددەسىن ءبىر ارناعا توعىستىرۋدى, تامىرلاس حالىقتاردى جاقىنداستىرۋدى, تۇركى جۇرتىنىڭ ءمۇددەسىن تۇگەندەۋدى كوزدەيتىن تۇركى كەڭەسىن قۇرۋ جونىندەگى باستامانى قازاقستان پرەزيدەنتى نۇرسۇلتان نازارباەۆ وسىنداي ماقساتپەن كوتەرگەن ەدى. 2006 جىلى كوتەرىلگەن بۇل باستاما كەيىن ءوز ناتيجەسىن بەردى. 2009 جىلى ازەربايجاننىڭ ناحچىۆان قالاسىندا ءتيىستى شارتقا قول قويىلدى. مۇنداي ىنتىماقتاستىق تەتىگى وسى حالىقتاردىڭ ورتاق يگىلىگى مەن ورتاق مۇددەسىنە قىزمەت ەتۋ ماقساتىندا بەكىگەن بولاتىن.
ەگەر, كەڭەستىڭ العاشقى سامميتىنەن تامىر تارتار بولساق, الماتى تورىندە وتكەن I سامميت «تۇركىتىلدەس مەملەكەتتەردىڭ ەكونوميكالىق ىنتىماقتاستىعى» دەگەن تاقىرىپ اياسىندا وربىگەن. ونداعى تۇپكىلىكتى ماقسات – تۇركى ەلدەرىنىڭ اراسىندا ەكونوميكالىق بايلانىس ورناتۋ, باۋىرلاس ەلدەردىڭ وسى سالاداعى قارىم-قاتىناسىن جولعا قويۋ, ساۋدا-ساتتىقتى ارتتىرۋ, ترانزيتتىك تاسىمالدى ۇلعايتۋ.
ال وتكەن جىلى بىشكەك قالاسىندا ۇيىمداستىرىلعان تۇركىتىلدەس مەملەكەتتەر ىنتىماقتاستىق كەڭەسىنىڭ II سامميتىندە دە بىرقاتار ماڭىزدى كەلىسىمدەرگە قول قويىلعان ەدى. بۇل رەتتە, «ءبىلىم, عىلىم جانە مادەني ىنتىماقتاستىق» تاقىرىبى دا كەزدەيسوق تاڭداپ الىنعان جوق. مۇنداعى ماقسات – حالىقتاردى جاقىنداستىرۋ, مادەني-گۋمانيتارلىق سالالاردا ەلدەر اراسىنداعى ىنتىماقتاستىقتى تەرەڭدەتۋ. تاريحى ورتاق, ءتىلى جاقىن, تامىرى ءبىر تۇركى الەمىن رۋحاني, مادەني قۇندىلىقتار بايلانىستىراتىندىقتان, بۇل تۇسىنىكتى جايت. بۇل تامىرلاس قانا ەمەس, تاعدىرلاس ەلدەردىڭ ءتورت قۇبىلاسىنىڭ تۇگەندەلۋىنە دە سەپ بولارى بەلگىلى.
بىشكەك سامميتىندە تۇركى ۋنيۆەرسيتەتتەر وداعى مەن تۇركى ەلدەرى جازۋشىلار وداعىن قۇرۋ, تۇركى دۇنيەسىندەگى مادەني مۇرالاردى يۋنەسكو تىزىمىنە ۇسىنۋ سەكىلدى بىرقاتار ماڭىزدى ماسەلەلەردىڭ باسىن بىرىكتىرەتىن قۇجاتتار قابىلدانعان ەكەن. دەمەك, تۇركى كەڭەسى تامىرلاس ەلدەر اراسىنداعى كوپجاقتى ىنتىماقتاستىقتى دامىتۋ ءۇشىن اشىلعان جاڭا ارنا دەسە دە بولاتىنداي.
گابالا قالاسىنىڭ تورىندە ۇيىمداستىرىلعان تۇركىتىلدەس مەملەكەتتەر باسشىلارى كەڭەسىنىڭ III ءسامميتى باستالماستان ءبىر كۇن بۇرىن تۇركى كەڭەسىنە مۇشە مەملەكەتتەر سىرتقى ىستەر مينيسترلەرىنىڭ قاتىسۋىمەن كەڭەس وتىرىسى ءوتتى. وندا سامميت اياسىندا قوزعالاتىن, سونداي-اق, كەڭەس الدىندا تۇرعان بىرقاتار ماسەلەلەر پىسىقتالدى. وتىرىس سوڭىندا تۇركىتىلدەس مەملەكەتتەر ىنتىماقتاستىق كەڭە ءسى سىرتقى ىستەر مينيسترلەر كەڭەسىنىڭ ورتاق مالىمدەمەسى قابىلداندى. مالىمدەمەدە «مىسىردا جالعاسىپ جاتقان دەمونستراتسيالارعا كۇش قولدانۋدىڭ سالدارىنان قۇرباندار مەن جارالىلار بولعان كەشەگى وقيعاعا بايلانىستى تەرەڭ وكىنىشىمىزدى بىلدىرەمىز. بەيبىت تۇرعىندار اراسىندا قۇربانداردىڭ بولۋىن قابىلداۋ مۇمكىن ەمەس. وسى رەتتە قازا بولعانداردىڭ تۋىستارىنا كوڭىل ايتا وتىرىپ, جارالىلاردىڭ تەزىرەك ساۋىعۋىن تىلەيمىز. ەلدە شۇعىل تۇردە سابىرلىلىق پەن بىتىمشىلىككە قاجەتتىلىك بار ەكەنىنە نازار اۋدارامىز جانە قاۋىپسىزدىك, دەموكراتيا مەن تۇراقتىلىقتىڭ قايتا قالپىنا كەلۋىنە شاقىرامىز», دەلىنگەن.
ال كەشە وتكەن III سامميت اياسىندا تۇركى كەڭەسىنە مۇشە ەلدەردى توننىڭ ىشكى باۋىنداي جاقىنداستىرا تۇسەتىن بىرقاتار ماسەلەلەر تالقى تارازىسىنا سالىندى. سولاردىڭ ءبىرى – كولىك جانە بايلانىس سالاسى. سەبەبى, كولىك جانە بايلانىس سالاسىنداعى ىنتىماقتاستىق تۇركىتىلدەس مەملەكەتتەردىڭ دامۋىنا جاڭاشا سەرپىن بەرەتىن تەتىك ەكەنى ايان. ماسەلەن, كولىك جونىندەگى جۇمىس توبىنىڭ وتىرىستارى مەن اقتاۋدا وتكەن باكۋ-اقتاۋ پورتتارى باسشىلارىنىڭ اراسىنداعى كەزدەسۋلەردەن كەيىن بيىلعى جىلدىڭ شىلدە ايىندا كولىك مينيسترلەرى باكۋدە العاش رەت باسقوسقان بولاتىن. جيىندا كولىك مينيسترلەرى اراسىندا ىنتىماقتاستىق حاتتاماسىنا قول قويىلدى. سونداي-اق, قول قويىلعان مەموراندۋمعا سايكەس باكۋ, اقتاۋ جانە سامسۋن پورتتارى اراسىندا باۋىرلاس پورتتار بايلانىستارى قۇرىلعان-تۇعىن. ماسەلەلەردى جەدەل شەشۋدىڭ قوسىمشا تەتىگى رەتىندە مينيسترلەر ورىنباسارلارىنان قۇرىلعان ۇيلەستىرۋشى كەڭەس تە قۇرىلدى. دەمەك, الداعى ۋاقىتتا باتىس – شىعىس كولىك ءدالىزى بويىنشا كاسپي ارقىلى مۋلتيمودالدىق تاسىمالدى ىنتالاندىرۋ مۇشە مەملەكەتتەر اراسىندا ساۋدا-ساتتىقتىڭ ارتۋىنا جانە ەلدەرىمىزدىڭ ترانزيتتىك الەۋەتىنىڭ جۇزەگە اسۋىنا قىزمەت ەتپەك.
جيىندى كەڭەستىڭ II سامميتىنە توراعا بولعان قىرعىزستان پرەزيدەنتى المازبەك اتامباەۆ اشىپ, توراعالىق تىزگىنىن ازەربايجان پرەزيدەنتى يلحام اليەۆكە بەردى, ونىڭ الداعى ۋاقىتتا كەڭەس اياسىندا اتقاراتىن جۇمىستارىنا ساتتىلىك تىلەدى. ازەربايجان پرەزيدەنتى يلحام اليەۆ تە ءوز كەزەگىندە سامميتكە قاتىسۋشىلاردىڭ جۇمىسىنا ساتتىلىك تىلەي كەلە, كەڭەس ءوزىنىڭ قۇرىلعان كۇنىنەن باستاپ تۇركىتىلدەس ەلدەردىڭ ىنتىماقتاستىعىنىڭ دامۋىنا, تاريحى ورتاق حالىقتاردى مادەني, ەكونوميكالىق تۇرعىدان جاقىنداستىرۋ باعىتىندا اۋقىمدى جۇمىستار اتقارىپ جاتقانىن اتاپ ءوتتى. «كەڭەس ەكونوميكالىق, ەنەرگەتيكالىق, ينفراقۇرىلىم, ءمادەني-رۋحاني بايلانىستاردى تەرەڭدەتۋ باعىتىندا اۋقىمدى ءىس-شارالاردى جۇزەگە اسىرۋدا. بولاشاقتا دا تۇركىتىلدەس ەلدەردىڭ ورتاق مۇددەسى جولىندا اتسالىسۋىمىز كەرەك», دەدى ي. اليەۆ.
بۇدان كەيىن ءسوز تىزگىنىن قازاقستان پرەزيدەنتى نۇرسۇلتان نازارباەۆ الدى. قازاقستان پرەزيدەنتى تۇركىتىلدەس مەملەكەتتەر باسشىلارىمەن تۇركى كەڭەسىنىڭ ءۇشىنشى سامميتىندە كەزدەسكەنىنە قۋانىشتى ەكەنىن جەتكىزە كەلە, يلحام اليەۆكە وزدەرىنە كورسەتىلگەن ىستىق ىقىلاسى مەن قوناقجايلىلىعى ءۇشىن ريزاشىلىعىن ءبىلدىردى.
«بۇگىندە تۇركى كەڭەسى اياسى كەڭەيگەن تانىمال حالىقارالىق ۇيىمعا اينالدى. ۇيىم ەكونوميكالىق, مادەني-گۋمانيتارلىق بايلانىستاردى نىعايتۋعا ەلەۋلى ۇلەس قوسىپ كەلەدى. ءوزارا ىنتىماقتاستىق پەن بىرلىكتىڭ ارتۋى «تۇركى الەمى» اتتى ورتاق برەندتى جەر-جاھانعا تانىتىپ وتىر. مەن ەندى سىزدەرمەن كەڭەس قىزمەتىنىڭ بۇگىنى مەن بولاشاعىنا قاتىستى وي بولىسكىم كەلەدى. ءبىز تۇركى كەڭەسىنىڭ بەدەلىن ارتتىرۋ ءۇشىن ونىڭ ۇيىم رەتىندەگى ينستيتۋتتىق نەگىزىن قالىپتاستىرۋعا بار كۇشىمىزدى جۇمساۋىمىز قاجەت. وسىعان قاتىستى كەيبىر ماڭىزدى قۇجاتتاردى راتيفيكاتسيالاۋدى تەزىرەك اياقتاعان ءجون.
تۇركى كەڭەسىنىڭ نەگىزگى جۇمىس ورگانى – حاتشىلىقتىڭ قىزمەتى ءبىز ءۇشىن اسا ماڭىزدى. بۇل جۇمىس ۇيىمنىڭ تۇڭعىش باس حاتشىسى حاليل اقىنجى مىرزانىڭ ەڭبەگى ارقاسىندا ىسكە اسۋدا. ءبىز ونىڭ تۇركىتىلدەس ەلدەر اراسىندا ىنتىماقتاستىق ورناتۋداعى قىزمەتىن جوعارى باعالايمىز.
ەكىنشىدەن, باۋىرلاس حالىقتار مەن كورشى ەلدەر اراسىنداعى ءوزارا ءتيىمدى ەكونوميكالىق ىنتىماقتاستىقتى نىعايتۋ قاجەت. ءبۇگىنگى تاۋەلسىز 6 تۇركىتىلدەس مەملەكەتتىڭ ورتاق ىشكى جالپى ءونىمى 1 تريلليون 150 ميلليارد دوللارعا جەتىپ وتىر. وسىعان قاراماستان, ەلدەر اراسىنداعى ساۋدا اينالىمى الەۋەتىمىزگە ساي ەمەس», دەدى نۇرسۇلتان نازارباەۆ.
مەملەكەت باسشىسىنىڭ ايتۋىنشا, 2012 جىلعى دەرەكتەر بويىنشا, قازاقستاننىڭ تۇركىتىلدەس ەلدەرمەن ساۋدا كولەمى نەبارى 8 ميلليارد دوللار بولعان. ال بۇل قازاقستاننىڭ جالپى سىرتقى ساۋداسىندا 5 تۇركىتىلدەس ەلدىڭ جيىنتىق ۇلەس سالماعى 6 پايىزعا دا جەتپەيتىنىن كورسەتەدى ەكەن.
«وتكەن جىلدىڭ اياعىندا قازاقستان 2050 جىلعا دەيىنگى دامۋ ستراتەگياسىن قابىلدادى. ءبىز الدىمىزعا 2050 جىلعا قاراي الەمدەگى ەڭ دامىعان وتىز ەلدىڭ قاتارىنا قوسىلۋ ماقساتىن قويدىق. ەلىمىزدە ۇدەمەلى يندۋستريالاندىرۋ باعدارلاماسى بويىنشا ءجۇ يەلى جۇمىس جۇرگىزىلۋدە. 2010 جىلدان باستاپ جالپى قۇنى 14 ميلليارد دوللارعا شامالاس 560-قا جۋىق جوبا ىسكە قوسىلدى. سونىڭ ارقاسىندا 60 مىڭنان استام جۇمىس ورنى اشىلدى. ءبىز, سونداي-اق, جاڭا ەنەرگيا كوزدەرىن پايدالانىپ, «جاسىل» ەكونوميكانى ورنىقتىرۋعا مۇددەلىمىز. وسى ورايدا استانادا وتەتىن ەكسپو-2017 حالىقارالىق كورمەسىنىڭ ماڭىزى زور. بۇل اۋقىمدى شاراعا بارلىق تۇركىتىلدەس مەملەكەتتەر بەلسەنە اتسالىسادى دەپ سەنەمىن. وسى ارقىلى ءبارىمىزدىڭ ورتاق يگىلىگىمىز ءۇشىن ماڭىزدى باعىت – ءتۋريزمنىڭ دامۋىنا مۇمكىندىك تۋادى. بۇل سالادا تاجىريبە الماسۋ, مامانداردى بىرلەسە دايارلاۋ, ورتاق ساياحات باعدارىن بەلگىلەۋ كەرەك. سول ماقساتتا حاتشىلىق اياسىندا تۋريزمدى دامىتۋ جونىندەگى جۇمىس توبىن قۇرۋدى ۇسىنامىن», دەدى مەملەكەت باسشىسى.
بۇدان سوڭ نۇرسۇلتان نازارباەۆ تۇركى كەڭەسىنە مۇشە ەلدەر اراسىنداعى كوممۋنيكاتسيانى دامىتۋعا كوڭىل ءبولۋ قاجەتتىگىنە نازار اۋداردى. «كولىك جانە كوممۋنيكاتسيالار ەكونوميكالىق قۋاتىمىزدى دامىتۋعا نەگىز بولۋعا ءتيىس. بۇگىنگى باسقوسۋىمىزدىڭ وسى تاقىرىپقا ارنالۋى بەكەر ەمەس. ءبىز 2020 جىلى قازاقستان ارقىلى ترانزيتتىك تاسىمالداۋدى ەكى ەسە, 2050 جىلعا قاراي ون ەسە ارتتىرۋدى كوزدەپ وتىرمىز. كەلەشەكتە ەل اۋماعى ارقىلى جۇك تاسىمالداۋدى جىلىنا 50 ميلليون تونناعا جەتكىزۋ جوبالانۋدا. 2011 جىلى رەسەي, قىتاي جانە گەرمانيامەن بىرىگىپ, قىتايدان گەرمانياعا قازاقستان ارقىلى وتەتىن «چۋنتسين – دۋيسبۋرگ» كونتەينەرلىك پويىزىن ىسكە قوستىق. ەۋروپانى ءبىزدىڭ ءوڭىر ارقىلى تىنىق مۇحيتپەن جالعايتىن جاڭا اۋە, تەڭىز, اۆتوكولىك جولدارىن, تەمىر جولدار مەن قۇبىرلار سالۋ جوسپاردا بار. قىتايمەن شەكاراداعى «شىعىس قاقپامىز» – «قورعاس» حالىقارالىق شەكارا ماڭى ىنتىماقتاستىعى ورتالىعى جۇمىس ىستەۋدە. ال باتىسىمىزدا «اقتاۋ» تەڭىز پورتىن كەڭەيتۋ جوباسى مەن اقتوبەدە لوگيستيكالىق ورتالىق قۇرىلىسى جۇزەگە اسىرىلۋدا. بۇل جوبالار ەلىمىزدىڭ كاسپي وڭىرىنە, ودان ءارى رەسەي مەن ەۋروپاعا جول اشاتىن «باتىس قاقپاسى» قىزمەتىن اتقارادى. كەلەشەكتە سارى تەڭىزدەگى ليانيۋنگان قىتاي پورتىندا تەرمينالدىق ينفراقۇرىلىم سالىنادى. ءبىز تۇركيا, ازەربايجان جانە قازاقستان تەڭىز پورتتارى اراسىندا ىنتىماقتاستىقتى دامىتۋ ارقىلى كاسپي تەڭىزىنىڭ كولىكتىك الەۋەتىن ارتتىرۋ مۇمكىندىگىنە يە بولدىق», دەدى پرەزيدەنت.
ەلباسىمىزدىڭ اتاپ ايتۋىنشا, 2015 جىلى قازاقستان ارقىلى وتەتىن «باتىس ەۋروپا – باتىس قىتاي» ترانسقۇرلىقتىق اۆتوكولىك ءدالىزىن اشۋ جوسپارلانىپ قويىلعان. «بيىلعى جىلعى مامىر ايىندا «قازاقستان – تۇركىمەنستان – يران» تەمىر جولىنىڭ قازاق-تۇركىمەن بولىگىن رەسمي تۇردە تۇيىستىردىك. ەندى «باكۋ – تبيليسي – كارس» تەمىر جولىنىڭ تەزىرەك ىسكە قوسىلۋىن كۇتەمىز. تراسەكا حالىقارالىق كولىك ءدالىزى اياسىنداعى مۋلتيمودالدى كولىك-كونتەينەرلىك پويىزىنىڭ جوباسى دا ماڭىزدى. ءوزارا ساۋدا اينالىمى مەن كولىك الەۋەتىن ىلگەرىلەتۋ ءۇشىن كەدەن سالاسىنداعى قارىم-قاتىناستى جانداندىرۋ قاجەت. ول ءۇشىن حالىقارالىق ستاندارتتار مەن وزىق تەحنولوگيالاردى ءتيىمدى پايدالانۋ كەرەك», دەدى نۇرسۇلتان نازارباەۆ.
قازاقستان پرەزيدەنتى, سونداي-اق, باۋىرلاس حالىقتار اراسىنداعى ءبىلىم, عىلىم جانە مادەنيەت سالاسىنداعى ىنتىماقتاستىقتى ودان ءارى دامىتۋ قاجەتتىگىنە باسا ءمان بەردى. «تۇركى الەمىنىڭ قانىنا سىڭگەن توزىمدىلىك, يماندىلىق, ادامگەرشىلىك قاسيەتتەرىن كەڭىنەن ناسيحاتتاۋ كەرەك. تۇركسوي, تۇركى اكادەمياسى, تۇركى مادەنيەتى جانە مۇراسى قورىنىڭ جۇمىسىنا بەلسەنە اتسالىسۋ كەرەك. ءبىلىم مەن تاجىريبە الماسۋدا, تۇركولوگتاردى بىرلەسە دايارلاۋدا, تۇركى مۇراسىن زەردەلەۋدە تۇركى اكادەمياسىنىڭ مۇمكىندىگى زور. تۇركى كەڭەسىنىڭ الماتىدا وتكەن ءبىرىنشى ءسامميتىنىڭ شەشىمىنە سايكەس, «تۇركى دۇنيەسى» الماناعى جىل سايىن جارىق كورۋدە. اكادەميا دايىنداعان «ءتۇركىلىك تاربيە انتولوگياسىنىڭ» ماڭىزدىلىعى جوعارى. بيىل كۇزدە تۇركىستان قالاسىندا «قازىرگى تۇركى الەمى: ناقتى احۋال جانە دامۋ بولاشاعى» اتتى العاشقى حالىقارالىق سيمپوزيۋم وتەدى. وسى ماڭىزدى ءىس-شاراعا بارلىق تۇركىتىلدەس ەلدەر عالىمدارىنىڭ بەلسەنە قاتىسۋىن قالايمىز. تۇركى حالىقتارىنىڭ مادەنيەتى مەن ونەرىن ناسيحاتتاۋدا تۇركسوي-دىڭ اتقارار ءرولى زور. ءبىز بيىل بۇل ۇيىمنىڭ قۇرىلعانىنا 20 جىل تولۋىن اتاپ وتەمىز», دەدى ەلباسى.
ءسوزىنىڭ سوڭىندا نۇرسۇلتان نازارباەۆ ۇيىمعا توراعالىق قىرعىز رەسپۋبليكاسىنان ازەربايجان رەسپۋبليكاسىنا اۋىسقانىنا توقتالدى. وسى ورايدا مەملەكەت باسشىسى ا.اتامباەۆقا ريزاشىلىق ءبىلدىرىپ, ي.اليەۆكە كەڭەس قىزمەتىن دامىتۋ جولىندا تولاعاي تابىس تىلەدى.
قىرعىزستان پرەزيدەنتى المازبەك اتامباەۆ: «ءبىز حالىقتارىمىزدىڭ ىلگەرى جىلجۋىنا سەپ بولاتىن كەز كەلگەن باستامالاردى قولداپ, ءارى قاراي جالعاستىرۋىمىز كەرەك. سوندىقتان كەڭەستىڭ الدىندا تۇرعان مىندەتتەر مەن سامميت اياسىندا كوتەرىلگەن ماسەلەلەر ناتيجەلى جۇزەگە اسىرىلعانى ءجون», دەگەن ويىن جەتكىزسە, تۇركيا پرەزيدەنتى ابدۋللا گۇل: «از عانا ۋاقىتتىڭ ىشىندە ءبىزدىڭ ايانباي كۇ
