ىشكى نارىقتا پاۆلودار, قاراعاندى وبلىستارى مەن كورشى قىرعىزستان مەملەكەتىنىڭ ۇلەسى ءبارىبىر جوعارى ەكەن. ماسەلەن, پاۆلودار كارتوبىن ۇزاق ساقتاۋعا بولادى دەيدى ولار. قىرعىزستان كارتوبى دا سولاي. ال پاۆلوداردان كەلگەن ءسابىزدىڭ ءتۇسى دە, ءدامى دە بولەك دەسەدى. سوندىقتان دا اتالعان وڭىرلەردەن كەلەتىن ونىمگە دەگەن حالىقتىڭ سۇرانىسى جوعارى. وسى ماسەلە توڭىرەگىندە جامبىل وبلىسىنىڭ اكىمى بەردىبەك ساپارباەۆ ەسەپتى كەزدەسۋىندە «باسقا وڭىرلەردەن كەلەتىن ازىق-ت ۇلىكتى ازايتۋ كەرەك. جەكسەنبى كۇنى بازاردا بولدىم. پيازدان باسقا جامبىل وڭىرىندە وسىرىلگەن ءونىم جوق. ءبارى سىرتتان كەلەدى. پاۆلوداردان كارتوپ الاتىن بولساق, وندا نە بولعانىمىز؟», دەگەن ەدى. ەندى بۇل بىردەن شەشىلىپ كەتپەسە دە, بىرتىندەپ شەشىلۋى ءتيىس ماسەلەلەردىڭ ءبىرى. الايدا بۇعان وبلىستىڭ الەۋەتى جەتە مە, بۇگىنگى تاڭداعى ءونىم كورسەتكىشى قانداي دەگەن ماسەلەگە توقتالىپ كورەيىك.
وتكەن جىلدىڭ قورىتىندىسى بويىنشا, جامبىل وبلىسى پياز وسىرۋدەن الدىڭعى ورىنعا شىقتى. وبلىستىق اۋىل شارۋاشىلىعى باسقارماسىنىڭ مالىمەتىنشە, وتكەن جىلى وڭىردە 20 095 گەكتار جەرگە پياز ەگىلىپ, ودان ورتاشا ەسەپپەن 803 مىڭ توننا ءونىم جينالعان. ال وسى ەگىلگەن پيازدىڭ 19 294 گەكتارى اگروقۇرىلىمدارعا تيەسىلى بولسا, 801 گەكتارى شارۋاشىلىقتاردا وسىرىلگەن. پياز وسىرۋدەن قازىر شۋ, قورداي جانە جامبىل اۋداندارى كوش باستاپ تۇر. قورداي اۋدانىنداعى ماسانچي, سورتوبە جانە جامبىل اۋدانىنداعى جالپاقتوبە (بۇرىنعى دۋنگانوۆكا) اۋىلىندا تۇراتىندار پياز ەگۋمەن جىل سايىن ءارى تۇراقتى تۇردە اينالىسادى.
مالىمەتكە سۇيەنسەك, وڭىردە وتكەن جىلى 10,1 مىڭ گەكتار القاپقا كارتوپ, 3,6 مىڭ گەكتارعا ءسابىز جانە 1,4 مىڭ گەكتارعا قىرىققابات ەگىلگەن. بىراق بۇل كورسەتكىش پيازعا قاراعاندا تومەن. دەگەنمەن, باسقارما بەرگەن مالىمەت بويىنشا وبلىستاعى نەگىزگى كوكونىس ونىمدەرى ىشكى تۇتىنۋ نورماسىن ارتىعىمەن قامتيدى ەكەن. ماسەلەن, وڭىردە جىلىنا شامامەن 234 مىڭ توننا كارتوپ وندىرىلەدى. بۇل ىشكى سۇرانىستى 2,2 ەسە ارتىعىمەن قامتيدى. سول سياقتى, وڭىردەگى قىرىققابات, كارتوپ, ءسابىز سياقتى ونىمدەر دە دىتتەگەن مولشەردە وندىرىلسە, سۇرانىستى ءوز دەڭگەيىندە قاناعاتتاندىرادى.
نەگىزى جىل سايىن جەلتوقسان مەن قاڭتار ايلارىنىڭ ارالىعىندا, ءىرى بازارلاردا كوكونىس ساۋداسى قالا تۇرعىندارىنىڭ سۇرانىسىنا ساي جۇرگىزىلەدى ەكەن. جامبىل وبلىستىق اۋىلشارۋاشىلىق باسقارماسىنىڭ باسشىسى بەرىك نىعماشەۆتىڭ ايتۋىنشا, بۇل كەزەڭدە پاۆلودار, قاراعاندى وبلىستارىنىڭ جانە قىرعىزستان ونىمدەرىنىڭ ۇلەسى ارتادى. ال اۋىل تۇرعىندارىنىڭ سۇرانىسى كۇز مەزگىلىندە جيناقتالعان قوسالقى شارۋاشىلىقتاعى جەرگىلىكتى قور ەسەبىنەن قامتىلادى. «سىرتتان كەلەتىن كوكونىستىڭ ىشكى نارىقتاعى ۇلەسى جەرگىلىكتى تۇرعىنداردىڭ تاعامدىق سۇرانىس ەرەكشەلىگىنە دە بايلانىستى. ونىڭ ايىرماشىلىعى – پاۆلودار مەن قىرعىز كارتوبىنىڭ سىرتقى ءپىشىنىنىڭ تارتىمدىلىعى مەن ساقتاۋداعى توزىمدىلىگىندە بولسا, پاۆلوداردىڭ ءسابىزى تۇسىمەن جانە دامىمەن ەرەكشەلەنەدى. وبلىستا 1 127,3 مىڭ توننا كوكونىس وندىرىلسە, ىشكى تۇتىنۋ نورماسى 197,8 مىڭ توننا. ال سىرتقا 929,4 مىڭ توننا ءونىم شىعارىلسا, ناۋرىز-ماۋسىم ايلارىنداعى تاۋەلدىلىك 22,1 مىڭ توننانى جانە وڭىرلەرمەن ءوزارا تاۋار الماسۋ كولەمى 66 مىڭ توننانى قۇرايدى», دەيدى بەرىك نىعماشەۆ.
جامبىل وبلىسىنىڭ بىرقاتار اۋماعىن كارتوپ ونىمىمەن قامتاماسىز ەتىپ وتىرعان «زىليحا» شارۋا قوجالىعىنىڭ توراعاسى كەرىمقۇل بەگاليەۆ بۇگىندە ساپالى تۇقىمنىڭ جوقتىعىن ايتادى. بۇل ءۇشىن ساپالى تۇقىمدى تاعى دا پاۆلودار وڭىرىنەن اكەلۋ كەرەك. وسى سياقتى كەيبىر ماسەلەلەر وڭىردە ءونىم ونىمدىلىگىن ارتتىرۋعا, جالپى حالىقتىڭ سۇرانىسىن قاناعاتتاندىرۋعا كەدەرگى كەلتىرۋدە. ايتپەسە, «الىستان اربالاعانشا, جاقىننان دوربالا» دەگەندەي, سوناۋ قيىرداعى سولتۇستىكتەن ەمەس, كارتوپ جانە ءسابىز ونىمدەرىنىڭ جەرگىلىكتى جەردە جەتكىلىكتى وندىرىلگەنى دە ەكونوميكانىڭ ودان ءارى دامىپ, جەتىلۋىنە جاعداي جاسايتىن ەدى...
جامبىل وبلىسى
