مىسالى, قازىر ء«بىر كۇنى – جىلعا ازىق» بولاتىن كوكتەم جاقىن, ەڭبەك ادامدارى ءبىر قولىن ەكى ەتە الماي ءجۇر. سوعان قاراماستان, جاقىندا جىلدىق قورىتىندى كونتسەرتىمىزدى بەردىك, ورال قالاسىنداعى «دوستىق ۇيىندە» كورمە ۇيىمداستىرىپ, سالت-ءداستۇرىمىز بەن مادەنيەتىمىزدى كورسەتتىك.
تاعدىردىڭ جازۋىمەن كورەيلەردىڭ قازاق توپىراعىنا كەلگەنىنە 83 جىلعا اۋىپ بارادى. 2012 جىلى وبلىستاعى كورەي قاۋىمداستىعى باسقارماسىنىڭ باستاماسىمەن ورال قالاسىندا «قازاق حالقىنا مىڭ العىس!» اتتى مەموريال تۇرعىزدىق. ەسكەرتكىشتە ايالى الاقاندا تۇرعان جۇرەك بەينەلەنگەن. ءبىز 1937 جىلى اتاجۇرتتان كۇشتەپ قونىس اۋدارعان اتا-بابامىزدى جىل سايىن وسى جەردە ەسكە الامىز, ولاردىڭ كورگەن قيىندىعىن ۇمىتپايمىز, ۇرپاقتان-ۇرپاققا جەتكىزەمىز. ءبىز قازاق حالقىنا كورەيلەردىڭ باسىنا اۋىر كۇن تۋعاندا جاردەم بەرگەنى ءۇشىن راحمەت ايتامىز. سول كەزدەرى قازاق حالقىنىڭ وزىنە دە وڭاي بولعان جوق ەدى, كەدەيشىلىكتە ەدى. سوعان قاراماستان, جارتى نانىمەن, كيىمىمەن, باسپاناسىمەن ءبولىستى. قازاقتار وزدەرىنىڭ جومارتتىعىمەن, قايىرىمدىلىعىمەن بۇكىل الەمگە تولەرانتتى, وتە مەيىرىمدى, قوناقجاي حالىق ەكەنىن دالەلدەدى. ءبىز مۇنى ءوز باسىمىزدان وتكەردىك. قازاق ءۇشىن اۋىپ كەلگەن كورەي دە, چەشەن دە, پولياك تا بىردەي بولدى, ەشكىمدى دىنىنە, تۇرىنە ءبولىپ الالامادى, بارىنە قۇشاعىن اشتى. مىنە, بۇگىن ءبىز ءبارىمىز ءبىر اتانىڭ بالاسىنداي بولىپ, ەل يگىلىگى ءۇشىن قىزمەت ەتۋدەمىز.
ءبىزدىڭ تۇڭعىش پرەزيدەنتىمىز, ەلباسى نۇرسۇلتان نازارباەۆ ء«بىزدىڭ ەلدەگى شاعىن حالىقتار ءۇشىن قازاقستان – كىشى وتان» دەگەن ەدى. بىراق مەن ءۇشىن قازاقستان – ۇلكەن وتان! ويتكەنى قازاقستاندا مەنىڭ بالالارىم تۋدى, ءوستى, ادام بولدى. مەن ءوزىم دە وسى جەردە ادام بولىپ قالىپتاستىم, ءبىلىم الدىم. الەمدەگى ەڭ قىمبات قازىنا – ادام دەنساۋلىعى ءۇشىن كۇرەسەتىن دارىگەر ماماندىعىن يگەردىم. بۇگىندە ءبورلى اۋداندىق ءماسليحاتىنىڭ دەپۋتاتىمىن.
جەكە ءوز باسىم قازاق حالقىنا رازىلىعىمدى ءبىلدىرۋ ءۇشىن جەتىمدەر ۇيىنەن قازاق بالاسىن اسىراپ, باۋىرىما باستىم. ءبىزدىڭ ۇيگە كەلگەندە اسحات 14 جاستا بولاتىن, قازىر جاسى 26-عا قارادى. مەن وعان ءوز بويىمداعى بارلىق جاقسى داعدىمدى بەرۋگە تىرىستىم. ەكى جىل بۇرىن ۇلىمدى ۇيلەندىردىم, بىلتىر قازاق كەلىنىم ماعان نەمەرە سىيلادى. وسىلايشا ورال قالاسىندا مەنىڭ تاعى ءبىر ءۇيىم پايدا بولدى. ۇلىمدى پاتريوت ەتىپ تاربيەلەدىم, ول ءوزىنىڭ تاريحىن, انا ءتىلىن جاقسى بىلەدى. وعان قوسا ۇلىم كورەي مادەنيەتىمەن دە جاقسى تانىس. قازاقتار ايتقانداي, «ەكى ەنەنى تەل ەمگەن تەلقوڭىرداي» بولدى. ءبىزدىڭ قارىم-قاتىناسىمىز وتە جاقسى.
جالپى, ءبىزدىڭ اۋلەتىمىز – سان ۇلتتان قۇرالعان ينتەرناتسيونال شاڭىراق. ءبىزدىڭ ارامىزدا وزبەك تە, نەمىس تە, ورىس تا, چەشەن دە, بەلورۋس تا بار. ءبىز وتە تاتۋ, ىنتىماقتا ءومىر ءسۇرىپ كەلەمىز. قازاق حالقىنا تەك بەيبىتشىلىك, باقىت تىلەيمىز. تىنىشتىق – قورعاۋدى تىلەيدى. ءسال ۇشقىننان ءورت شىعاتىنىن ءبىز قورداي وقيعاسىنان كوردىك. ءبىز ول وقيعادان ساباق الۋىمىز كەرەك, تۇڭعىش پرەزيدەنت سالىپ بەرگەن ىنتىماق جولىمەن ءجۇرۋىمىز كەرەك. ءبىزدىڭ ەلدەگى اسسامبلەيا ينستيتۋتى – بۇكىل الەمدە جوق دوستىق ورداسى. ءبىز, باتىسقازاقستاندىق كورەيلەر دە ەل ىنتىماعى ءۇشىن بار كۇشىمىزدى جۇمسايمىز.
...بىلتىر دوسىم ۆلاديمير حون ەكەۋمىزدى اقجايىق اۋدانىنداعى جاڭابۇلاق اۋىلىنا شاقىردى. اۋىلىنىڭ تاريحىن زەرتتەپ جۇرگەن جاس جىگىت ۇلكەندەردەن وسى ەلدى مەكەننىڭ ءبىر كوشەسى بۇرىن «كورەيلەر كوشەسى» دەپ اتالعانىن ەستىپ, ونىڭ سىرىن بىلمەك بولادى. سويتسە 1937 جىلدىڭ قارا كۇزىندە 41 كورەي وتباسىن ءدال وسى اۋىلدىڭ سىرتىنا اكەلىپ, ءتۇسىرىپ كەتكەن ەكەن. ايدالادا, قارا سۋىقتا جات جەرگە تاپ بولعان بەيشارالار سول ءتۇنى بالالارى مەن ايەلدەرىن ورتاعا الىپ, ءبىر جەرگە ۇيىسىپ تۇنەيدى. سول ءتۇنى قالىڭ قار جاۋىپ, ءبارىن باسىپ قالادى. ەرتەڭىنە تاڭەرتەڭ وسى جەردەن كىشكەنە قىزىن ەرتىپ ءوتىپ بارا جاتقان جەرگىلىكتى مالشى قازاق بەلگىسىز تومپەشىكتى بايقايدى. استىنان بولار-بولماس بۋ شىعىپ, قوزعالاتىنداي. سول جەردە قىزى ەكەۋى قار استىنان 162 ادامدى قازىپ الىپ, اۋىلىنا الىپ كەلەدى, ءار ۇيگە ءبولىسىپ الادى. كەلەر كوكتەمدە بۇل كورەيلەر وزدەرىنە ءۇي سالىپ, ول كوشە «كورەي كوشە» اتالعان ەكەن. وسى اۋىلدان 3 شاقىرىم جەردەن كورەيلەر ەگىس القابىن جاساپ, جايىقتان سۋ تارتىپ, كۇرىش ەگىپتى. وسىنىڭ ءبارىن قولمەن جاساعان. قانشا ەڭبەك دەسەڭشى. مىنە, 1937 جىلدان 1949 جىلعا دەيىن كورەيلەر سول اۋىلدا ەڭبەك ەتتى. تەك 1949 جىلى كورەيلەرگە كوشىپ-قونۋعا رۇقسات بەرىلگەن سوڭ عانا ولار الاساپىراندا اداسقان وزگە اعايىندارىن ىزدەپ, وڭتۇستىككە ويىستى. بىلەسىز بە, ءدال وسى جاڭابۇلاققا تاعدىر ايداپ اكەلگەن 162 ادامنىڭ ءبىرى ۆلاديمير نيكولاي ۇلىنىڭ اناسى ەكەن. ول بۇگىن ءتىرى, 91 جاستا, تارازدا تۇرادى. وسى وقيعانى ەستىپ, قاتتى تولقىعان ۆلاديمير حون: «قازىردەن باستاپ جاڭابۇلاق اۋىلىنىڭ ءار تۇرعىنى – مەنىڭ باۋىرىم!» دەدى. ءبىز اتا-بابامىزدىڭ كوز جاسى مەن ماڭداي تەرى سىڭگەن كۇرىش القابى ورنىنا بارىپ, توپىراققا ءتاۋ ەتتىك. مەن سول جەردەن ءبىر شوكىم توپىراق الىپ, اقساي قالاسىنداعى مۋزەيگە قويدىم...
ۆيتالي ان,
كورەي ەتنومادەني بىرلەستىگىنىڭ جەتەكشىسى
باتىس قازاقستان وبلىسى
