اۋىر اتلەتيكا • 28 اقپان، 2020

يليا يلين وليمپياداعا بارا الا ما؟

671 رەتكورسەتىلدى

جۋىردا وزبەكستان استاناسى تاشكەنتتە اۋىر اتلەتيكادان توكيو وليم­پياداسىنا جولداما بەرەتىن ليتسەنزيالىق جارىس وتكەنى ءمالىم. تورتكۇل دۇنيەنىڭ تاۋ كوتەرگەن تولاعايلارى جينالعان باسەكەدە قازاقستاننىڭ ءتورت سپورتشىسى ونەر كورسەتىپ، ءۇش مەدال ولجالادى. اتاپ ايتار بولساق، يگور سون (61 كيلو) مەن يليا يلين (102 كيلو) قارسىلاس شاق كەلتىرمەي التىن تۇعىرعا كوتەرىلسە، يبراگيم بەرسانوۆ (109 كيلو) كۇمىس مەدالدى موينىنا ءىلدى. جەرلەستەرىمىزدىڭ اراسىنان وسى دودادا راۋشان مەشىتحانوۆانىڭ (87 كيلو) عانا جولى بولمادى. ول بەسىنشى ساتىعا جايعاستى.

قازاقستاندىق اۋىر اتلەتيكا جان­كۇيەر­لەرى تاشكەنتتە توپ جارعان يگور سوننىڭ ەمەس، يليا يلين جەڭىم­پاز اتانعانىنا قۋانىپ، توكيو وليم­پيا­داسىنا ءدال وسى سىر ساڭلاعى بارادى دەپ الدىن الا بولجامدارىن ايتىپ جاتىر. ويتكەنى بۇل ءيليننىڭ ەكى جىلعا سپورتتان شەتتەتىلگەننەن كەيىنگى العاشقى ءىرى جەڭىسى بولعاندىقتان، جانكۇيەرلەر وتانداسىمىزدىڭ قايتادان جەڭىستى جولى باستالدى دەپ ەسەپتەيدى. 16-17 جاسىندا جاس­تار جانە ەرەسەكتەر اراسىندا الەم چەمپيونى اتانىپ، جانكۇيەرلەردىڭ ىستىق ىقىلاسىنا بولەنگەن ءيليندى سپورتسۇيەر قاۋىم ءالى دە جوعارى ورىنداردان كورگىسى كەلەدى.

 يليا ءيليندى توكيو وليمپياداسىنا «اتتاندىرماس» بۇرىن، ەڭ ءبىرىنشى مىنا جاعدايعا باسا ءمان بەرۋ كەرەك. بيىلعى جازعى وليمپيا ويىندارىنا قازاقستان قۇراماسى ساپىنان تەك ەكى اۋىر اتلەت قانا باق سىنايدى. ياعني ءبىر ەر جانە ءبىر ايەل سپورتشى. سەبەبى قازاقستاندىق سپورتشىلار دوپينگ ەرەجەسىن بۇزعانى ءۇشىن حالىقارالىق اۋىر اتلەتيكا فەدەراتسياسى ءبىزدى وسىلاي جازالادى. سوندىقتان ەرەجەگە سايكەس، قازاقستاندىق سپورتشىلاردىڭ وليمپياداعا ارنالعان ىرىكتەۋدىڭ جاڭا ءتارتىبى بويىنشا عانا قاتىسۋعا مۇمكىندىگى بار. حالىقارالىق اۋىر اتلەتيكا فەدەراتسياسى بەكىتكەن ەرەجە بويىنشا، ەگەر ۇلتتىق فەدەراتسيا 2008-2020 جىلدار ارالىعىندا 10 رەت ەرەجە بۇزسا، وليمپياداعا سول ەلدىڭ تەك سەگىز، ياعني ءتورت ەر جانە ءتورت ايەل اۋىر اتلەتى قاتىسا الادى. اتالعان جىلدار ارالىعىندا 10-19 مارتە ەرەجە بۇزسا، ءتورت – ەكى ەر جانە ەكى ايەل اۋىر اتلەتشىلەرى سىنعا تۇسە الادى. سونداي-اق 2008-2020 جىلدار ارالىعىندا 20-دان كوپ ەرەجە بۇزۋ تىركەلسە، وندا وليمپياداعا تەك ەكى اۋىر اتلەت – ءبىر ەر جانە ءبىر ايەل قاتىسا الادى. ال قازاقستاندىق سپورتشىلار 12 جىلدىڭ ىشىندە 36 رەت ەرەجە بۇزعاندىقتان توكيو وليمپياداسىنا ەكى-اق سپورتشىمىز قاتىسا الادى. بۇعان دەيىنگى الامانداردا ەل نامىسىن 8-10 سپورتشىدان قورعايتىن ەدى. ريودا وتكەن سوڭعى وليمپيادادا قازاقستان قۇراماسىنان 8 اتلەت باق سىنادى. ونىڭ بەسەۋى ەر بولسا، ۇشەۋى ايەل. ەرلەر اراسىندا نيدجات راحيموۆ (77 كگ) توپ جارسا، فارحاد حاركي (62 كگ)، دەنيس ۋلانوۆ (85 كگ) جانە الەكساندر زاي­چيكوۆ (105 كگ) قولا جۇلدە يەلەنگەن بولاتىن. ال ايەلدەر اراسىندا جازيرا جاپپارقۇل (69 كگ) كۇمىس السا، كارينا گوريچەۆا (63 كگ) ەل قورجىنىنا قولا جۇلدە سالعانى كوزىقاراقتى وقىرمانداردىڭ ەسىندە بولسا كەرەك.

وليمپيادالىق وزگە سپورت تۇرلەرىنە قاراعاندا، اۋىر اتلەتيكانىڭ وليمپياداعا جولداما بەرەتىن ءتارتىبى وزگەشە. ياعني، سپورت­شى وليمپياداعا دەيىنگى ەكى جىل­دىڭ ىشىندە مىندەتتى تۇردە الەم جانە قۇرلىق چەمپيوناتىنا، سونىمەن قاتار حالىقارالىق اۋىر اتلەتيكا فەدەراتسياسى بەكىتكەن 5-6 حالىقارالىق تۋرنيردە باق سىناپ، رەيتينگ جيناۋى قاجەت. سوندىقتان دا قازاقستان ۇلتتىق قۇراماسىنىڭ باس باپكەرى يۋري مەلنيكوۆ بارلىق سپورت­شىعا بىردەي مۇمكىندىك بەرىپ، كەزەك-كەزە­گىمەن اتلەتتەردى مىندەتتى تۋرنيرلەرگە جىبەرىپ جاتىر.

ەندى يليا يلين وليمپياداعا بارا الا ما الدە جوق پا دەگەن سۇراققا ناقتى جاۋاپ بەرمەستەن بۇرىن، ونىڭ تاشكەنتتە كورسەتكەن ناتيجەسىن قارسىلاستارىمەن سالىستىرىپ كورەيىك. سول كەزدە سۇراقتىڭ جاۋابى بەلگىلى بولماق. ەكى جىل سپورتتان شەتتەتىلگەننەن كەيىن ءوزىنىڭ مىقتىلىعىن دالەلدەيمىن دەپ ۇلكەن سپورتقا قايتا ورالعان وتانداسىمىز وزبەكستانداعى جارىستا 102 كيلو سالماقتا باق سىناپ، قوسسايىستا 355 كيلو زىلتەمىردى ەڭسەردى. ياعني، جۇلقا كوتەرۋدە 160، سەرپە جاتتىعۋىندا 195 كيلونى باعىندىردى. بىلتىر قىركۇيەك ايىندا تايلاندتا وتكەن الەم چەمپيوناتىندا يليا 363 كيلومەن (168+195) 13-ورىنعا تابان تىرەگەن ەدى. ال ءدال وسى سالماقتا وتانداسىمىزدىڭ باستى قارسىلاسى سانالاتىن بەلارۋس سپورتشىسى ەۆگەني تيحونتسوۆ يليننەن 36 كيلو ارتىق كوتەرىپ، 398 (180 + 218) كي­لومەن باس جۇلدەنى ولجالاعان. ءتورت جىل بۇرىنعى ريو وليمپياداسىندا توپ جار­عان وزبەكستاندىق رۋسلان نۋرۋدينوۆ 431 (194+237) كيلو زىلتەمىردى اسپانعا كوتەرگەن. دەمەك، يليا يلين وليمپياداعا بارۋى جانە جۇلدەگەرلەر قاتارىنان كو­رىنۋى ءۇشىن وليمپياداعا دەيىن كەم دەگەن­دە 400 كيلودان كوپ زىلتەمىردى باعىندىرۋ كەرەك.

2018 جىلى ۇلكەن سپورتقا ورالعان ءيليننىڭ ەكى جىلداعى ەڭ ۇزدىك ناتيجەسى قازىرشە – 380 كيلو. ول ەكى جىل بۇرىن قازاقستان چەمپيوناتىندا 380 (172+202) كيلونى ەڭسەرگەن-ءدى. بايقاعاندارىڭىزداي، كورسەتكىشى جوعارىلاۋدىڭ ورنىنا تومەندەپ بارا جاتىر. ەندى ەكى جىل بۇرىنعى ناتيجەسىن 5 ايدا جاقسارتا الا ما ەكەن؟! وتانداسىمىز قازىر الەمدىك رەيتينگتە 363 كيلو كورسەتكىشىمەن 21-ورىندا تۇر. كوش باسىن 398 كيلومەن 21 جاستاعى بەلارۋس ەۆگەني تيحونتسوۆ باستاپ تۇر.

يليننەن بولەك، وليمپيادا بارۋعا يگور سون، نيدجات راحيموۆ، دەنيس ۋلا­نوۆ جانە تاعى باسقا دا جىگىتتەردىڭ دە مۇم­كىندىكتەرى بار. جەڭىل سالماقتاعى سوننىڭ ءوزى ءبىرتالاي تۋرنيردە توپ جارىپ ءجۇر. ناتيجەسى دە جامان ەمەس. باپكەرلەر مەن ەل سەنىمىن اقتاپ كەلەدى. مىسالى، بىلتىرعى الەم چەمپيوناتىنا تۇڭعىش رەت قاتىسىپ تۇرسا دا، 55 كيلودا 266 كيلو زىلتەمىردى ەركىن ەڭسەرىپ، جۇلدەلى ەكىنشى ورىن الدى. سونداي-اق بىلتىر جىل سوڭىندا قاتاردا وتكەن ليتسەنزيالىق تۋرنيردە 61 كيلودا سىنعا تۇسكەن وتانداسىمىز قوسسايىس قورىتىندىسى بويىنشا 278 كيلونى (124+154) ەڭسەرىپ، تۇعىردىڭ ەڭ جوعارعى ساتىسىنان كورىندى. قازىرگى تاڭدا بۇل سالماقتا قىتايلىق لي فابين قارسىلاس شاق كەلتىرمەي تۇر. بىلتىرعى الەم چەمپيوناتىندا 318 كيلو كوتەرىپ، الەم رەكوردىن جاڭارتقان. ريو وليمپياداسىندا كولۋمبيالىق وسكار فيگەروا دا 318 كيلومەن وليمپيادا چەمپيونى اتانعان-دى. بىراق قازىرگى تاڭدا ول حالىقارالىق جارىسقا 67 كيلودا قاتىسىپ ءجۇر. رەيتينگتە بۇل سالماقتىڭ كوشىن الگى لي فابين باستاپ تۇر. ال ءبىزدىڭ سون 278 كورسەتكىشىمەن 24-ورىندا كەلەدى.

ريو وليمپياداسىنىڭ چەمپيونى نيدجات راحيموۆ بىلتىردان بەرى حالىقارالىق جارىستارعا 81 كيلودا قاتىسىپ ءجۇر. ول بىلتىر ءۇش جارىسقا قاتىسىپ، ءبىر تۋرنيردە توپ جاردى. بىلتىر ساۋىردە بەلارۋس ەلىندە وتكەن Alexander Cup جارىسىندا 344 كيلومەن (151+193) تۇعىردىڭ بيىك ساتىسىنان كورىندى. ال سول جىلعى الەم چەمپيوناتىندا س توبىندا سىنعا تۇسكەن وتانداسىمىز جالپى ەسەپتە 334 كيلومەن 17-ورىندى مىسە تۇتتى. جىل سوڭىنداعى قا­تار­داعى تۋرنيردە 342 كيلو (150+192) نا­تيجەمەن 7-ورىننان كو­رىندى. راحيموۆتىڭ نا­تي­جەسى جارىس سايىن جوعا­رىلاۋدىڭ ورنىنا كەرى كەتىپ جاتىر. ەگەر الداعى ازيا بىرىنشىلىگىنە دەيىن ناتيجەسىن جاقسارتپاسا، وليمپيادادان قۇر قالدى دەي بەرۋگە بولادى. ول قازىر رەيتينگتە 18-ورىندا تۇر. ءبىرىنشى ورىندا 378 كيلومەن الەم جانە وليمپيادا چەمپيونى قىتايلىق ليۋي سياوتسزيۋن ورنالاسقان.

85 كيلودا ريو وليمپياداسىنىڭ قولا­سىن العان دەنيس ۋلانوۆ سالماعىن 89 كيلوعا اۋىستىرعان. وتانداسىمىز بىل­تىر 4 تۋرنيرگە قاتىسسا دا، ناتي­جەسى كوڭىل كونشىتەرلىك جاعدايدا ەمەس. ويتكەنى پاتتاياداعى الەم چەمپيوناتىندا 358 كيلو زىلتە­مىردى باعىندىرعان ول 10-ورىنعا تابان تىرەدى. كەيىننەن ۇلىبريتانياداعى British International Open جارىسىندا التىن مەدال جەڭىپ العانىمەن، ءساتتى ونەر كورسەتتى دەپ ايتا المايمىز. ناتيجەسى تىم ناشار. قوسسايىس بويىنشا – 325 (145+180) كيلو كوتەرۋگە شاماسى جەتتى. قاتارداعى جارىستا 315 (140+175) كيلو­مەن شەكتەلسە، Alexander Cup جارىسىندا 154 كيلومەن جانكۇيەرلەر الدىندا ماسقارا بولدى. جالپى راحيموۆ پەن ۋلانوۆتىڭ ناتيجەسى ءوز دەڭگەيىندە ەمەس. ياعني، بۇل كورسەتكىشپەن ەكى سپورتشى دا بابىندا ەمەس دەۋگە بولادى. دەنيستىڭ رەيتينگتە ناتيجەسى – 15-ورىن. كوش باسىندا 375 كيلومەن چيليلىك ارلەي مەندەس پەرەس تۇر.

وليمپيادا جانە الەم چەمپيوناتى جۇلدە­گەرلەرىنىڭ قىسقاشا ناتيجەلەرى وسىن­داي. جىگىت­تەرىمىزدىڭ ناتيجەسى توكيو­دا توپ جاراتىنداي كورسەتكىشتە ەمەس ەكەنىن وزدەرىڭىز دە سەزىپ-ءبىلىپ وتىرعان شىعار­سىزدار. قازىرشە ەڭ ءتاۋىر ناتيجە يگور سونعا تيەسىلى بولىپ تۇر. بىراق توكيو­عا كىم باراتىنىن ءساۋىر ايىندا تاشكەنتتە وتەتىن ازيا چەمپيونا­تى انىقتاپ بەرمەك. ازىرشە ناقتى مىنا سپورت­شى بارادى دەپ كەسىپ ايتۋ ەرتە. ال قىزدار قۇراماسى ساپىنان تەك ءزۇلفيا شينشانلونىڭ ناتيجەسى عانا كوڭىل كونشىتەرلىك. سايكەسىنشە، وليمپياداعا دا ءدال وسى شينشانلونىڭ جولى ءتۇسىپ تۇرعانداي.

سوڭعى جاڭالىقتار

مارقاكولدە كۇزەت كۇشەيتىلدى

ايماقتار • بۇگىن، 10:41

پورترەت (ۇشتاعان)

ادەبيەت • بۇگىن، 08:51

ءار ادام – جەردىڭ تۇتىنۋشىسى

ەكولوگيا • بۇگىن، 08:48

وسىنداي ەلىم بار!

پىكىر • بۇگىن، 08:42

ءار ەلدىڭ ءوز دامۋ جولى بولادى

ساياسات • بۇگىن، 08:40

بايلامى بەكەم ءباتۋالى ءسوز

ساياسات • بۇگىن، 08:37

كەي وڭىردە ۆيرۋس ءورشي ءتۇستى

كوروناۆيرۋس • بۇگىن، 08:24

«مەنىڭ تۋىم» اكتسياسى ءوتتى

ايماقتار • بۇگىن، 08:09

ەلىمىزدىڭ باستى قۇندىلىقتارى

ساياسات • بۇگىن، 08:06

شارالار قاتاڭ ساقتالۋى ءتيىس

تەننيس • بۇگىن، 08:04

«بارىس» – ۇزدىكتەر قاتارىندا

حوككەي • بۇگىن، 08:03

ۇشتى، ۇشتى، شاتىر ۇشتى!..

قوعام • بۇگىن، 07:56

الماتىدا اقىن كوپ...

ادەبيەت • بۇگىن، 07:44

«اقبىلەك». جان جاراسى...

ادەبيەت • بۇگىن، 07:42

شۇعىلا-نۇردى بەتكە الىپ...

رۋحانيات • بۇگىن، 07:38

ابايعا ارنالعان ءمۇشايرا

اباي • بۇگىن، 07:36

سالعىرتتىق سان سوقتىرماسىن

قوعام • بۇگىن، 07:10

كوش باسىندا – مەيۆەزەر

كاسىپقوي بوكس • بۇگىن، 07:10

ۇقساس جاڭالىقتار