كەشە دەنساۋلىق ساقتاۋ ءمينيسترى ەلجان ءبىرتانوۆ باق وكىلدەرىمەن كەزدەسۋىندە وڭتۇستىك كورەياداعى جاعداي كۇردەلەنە تۇسسە باتىل شارالار قابىلداناتىنىن جەتكىزدى. ماسەلەن, 1 ناۋرىزدان باستاپ اۋە تاسىمالىنىڭ سانى قىسقارادى. قازىردىڭ وزىندە تۇبەكتەگى ەلدە 30 مىڭ قازاقستان ازاماتى بار. ال ولاردىڭ 25 مىڭى ەلگە ورالعىسى كەلسە, ەلىمىزدەگى جۇقپالى اۋرۋحانالاروداعى قوسىمشا ورىن سانى شامامەن 7 مىڭدى قۇرايدى ەكەن. قوسىمشا 3,5 مىڭ مەديتسينالىق ۇيىمدى كارانتيندىك مەكەمەگە اينالدىرۋعا بولادى. بۇل كورسەتكىش سونىڭ وزىندە بارلىق كەلۋشىنى قامتىمايتىنى بەلگىلى. ە.ءبىرتانوۆ وسى رەتتە شەتەلدەن كەلۋشىلەردىڭ ءۇي كارانتينى بويىنشا وقشاۋلاناتىنىن جەتكىزدى. ياعني, ەكى اپتانىڭ ىشىندە اۋرۋ قاۋپىنىڭ بار-جوعىنا كوز جەتكىزگەننەن كەيىن كارانتيندىك وقشاۋلاۋ توقتاتىلادى.
مينيستر ەلىمىزدە كوروناۆيرۋس ىندەتىنىڭ جوق ەكەنىن, الايدا اتالعان ىندەت بولعان جاعدايدا ونى جاسىرۋ مۇمكىن ەمەس ەكەنىن دە اتاپ ءوتتى.
«كوروناۆيرۋس قازاقستانعا كەلمەيدى دەپ ايتا المايمىن. ويتكەنى ىندەتتىڭ تاۋەكەلى وتە جوعارى. ءبىز ەلىمىزدە قاجەتتى شارالاردى دايىنداپ جاتىرمىز. بۇل دايىندىقتىڭ ماڭىزى ۇلكەن. دۇنيەجۇزىلىك دەنساۋلىق ساقتاۋ ۇيىمى ەڭ ماڭىزدىسى, اۋرۋدىڭ الدىن الۋ ەكەنىن ايتۋدا. مىسالى, گەرمانيا ۇكىمەتىنىڭ باسشىسى ەلدە ەپيدەميا باستالعانىن جاريالادى», دەدى مينيستر.
ە.ءبىرتانوۆ كوروناۆيرۋس دۇنيە جۇزىنە جىلدام تارالىپ جاتقانىن, بىراق اۋرۋدى جۇقتىرعان ادامنىڭ بارلىعى ومىرمەن قوش ايتىسادى دەۋدىڭ دۇرىس ەمەستىگىن ايتادى. «جالپى, ەلىمىزدە قىزىلشا, تىرىسقاق سياقتى ءارتۇرلى ينفەكتسيالىق اۋرۋلار جىل سايىن بولادى. وعان سانيتارلىق قىزمەت تاراپىنان ناقتى شارالار قابىلدانادى. ياعني, سانيتارلىق دارىگەر ايتقان كەڭەستەردى قولداۋ كەرەك. سوندا قاۋىپتى جاعدايدى تومەندەتۋگە مۇمكىندىك بار. قورقاتىن ەشتەڭەسى جوق. بۇل كادىمگى ينفەكتسيالىق اۋرۋ. كوز جۇمعانداردىڭ سانى 100 ادامنىڭ ىشىندە 3 پايىزدى عانا قۇرايدى. باسىم بولىگى سوزىلمالى اۋرۋمەن اۋىراتىن قاريالار مەن يممۋنيتەتى تومەن جاندار. جالعان اقپاراتتارعا سەنبەڭىزدەر. بۇكىل قاجەتتى اقپاراتتى بەرىپ تۇرامىز. سونى تىڭداپ, باقىلاۋدا ۇستاۋ قاجەت», دەدى ە.ءبىرتانوۆ.
ءمينيستردىڭ ايتۋىنشا, كوروناۆيرۋس قاۋپىمەن كۇرەس ءاۋ باستان جان-جاقتى جۇرگىزىلىپ جاتىر. «اۋەلگى مىندەت – ينفەكتسيانى ەلگە ەنگىزبەۋ بولدى. سول سەبەپتى 6 قاڭتاردا ءۇش كەزەڭنەن تۇراتىن كۇشەيتۋ جۇمىستارى جۇرگىزىلدى. قازاقستان مەن قىتاي شەكاراسىندا 1 اقپاننان باستاپ بۇكىل رەسپۋبليكا شەكاراسىندا مونيتورينگ جۇرگىزىلە باستادى. 20 اقپاننان بەرى قاۋىپتى ەلدەر ءتىزىمى ۇلعايدى. وعان قىتايدان بولەك بىرقاتار ەل كىردى. شەكارادان وتكەن ءار ادامعا قاتىستى مالىمەتتەر بازاسى بار. بىرەۋلەر «تەپلوۆيزوردان وتپەدىم, ساۋالداما تولتىرمادىم», دەپ جاتادى. مۇنداي بىرەن-ساران دەرەك كەزدەسەدى, بىراق ايتا قويارلىق پروبلەما ەمەس. وڭىرلەر كۇندەلىكتى مينيسترلىككە ەسەپ بەرىپ وتىر. قىتايدان كەلەتىن ادامدار دا تۇراقتى مونيتورينگتەن وتەدى. ماسەلەن, وسى كۇنگە دەيىن قىتايدان كەلگەن 24 مىڭ ادامنىڭ جارتىسى 14 كۇندىك كارانتيننەن ءوتىپ, مونيتورينگتەن شىعارىلدى. قىتايدان كەلگەن 185 ادام كارانتيندە جاتىر. 1 ناۋرىزدان باستاپ بىزدە ءتىزىم كەڭەيتىلەدى. وعان وڭتۇستىك كورەيا, يتاليا, يران جانە جاپونيا ازاماتتارى كىردى. ءبىز ءبارىن اۋرۋحاناعا جاتقىزبايمىز. ناقتى اۋرۋ نىشانى بارلارى عانا مەديتسينالىق تۇرعىدا وقشاۋلانادى. وزدەرىن جاقسى سەزىنگەن ادامدار ۇيدە باقىلاۋدا بولادى. ەڭ ماڭىزدىسى, ينفەكتسيانىڭ ەلگە كەلۋىنە جانە تارالۋىنا جول بەرمەۋدىڭ ءبىر عانا ءتاسىلى بار ەكەنىن ەستە ۇستاۋ قاجەت. بۇل ءۇشىن الەۋەتتى تاۋەكەلى بار ادامدار ەشكىممەن بايلانىسقا شىقپاي, 14 كۇن ۇيىندە بولۋى قاجەت. ويتكەنى ول بىرەۋلەرمەن ارالاسىپ, 10 كۇننەن كەيىن وندا اۋرۋ بەلگىلەرى شىقسا, بىزگە ونىمەن بايلانىستا بولعان ادامداردىڭ بارلىعىن ىزدەپ تاۋىپ, وقشاۋلاۋعا تۋرا كەلەدى», دەدى ۆەدومستۆو باسشىسى.
