ايماقتار • 28 اقپان، 2020

ەرەكشە ونەر اكتسياسى

17 رەتكورسەتىلدى

قاشاندا كوگىندە ءان قالىقتاپ، تورىندە كۇي شالقىعان باتپاققارا وڭىرىندە ء«ار ۇيدە – ءبىر دومبىرا» دەپ اتالاتىن ەرەكشە ونەر اكتسياسى باستالدى. مادەني شارانىڭ شاناعىنا سايىن دالانىڭ جۇمباق تاريحىن تۇتاس سيدىرىپ، ەكى ىشەگىنەن ەسكى زاماننىڭ زارىنان كۇي توككەن قازاقتىڭ كيەلى قارا دومبىراسىنىڭ قادىر-قاسيەتىن قاراشا جۇرتتىڭ قاپەرىنە سالىپ، ەل ىشىندە ۇلتتىق ونەردى ۇلىقتاۋدى، اۋىل-اۋىلدا ءداستۇرلى ءان-كۇيدى كەڭىنەن ناسيحاتتاۋدى كوزدەيدى. اكتسيا قوستاناي وبلىسىنا قاراستى امانكەلدى اۋدانىنىڭ بارلىق ەلدى مەكەنىندە ءجۇرىپ جاتىر. ونى اۋدان اكىمى باستاپ، يگى جاقسىلار قوشتاپ، كوپشىلىك قولدادى.

 

– 2018 جىلى ەلباسى نۇر­سۇلتان ءابىش ۇلى نازارباەۆ ءار شىلدەنىڭ ءبىرىنشى جەكسەنبىسىن ۇلتتىق دومبىرا كۇنى دەپ جا­ريالاعان بولاتىن. وتكەن جى­لى ءبىز 1000 دومبىراشى شى­عارىپ، ەكى كۇي ورىنداعان ەدىك. بيىل دا وسى داستۇردەن جا­ڭىلماي، 5 كۇي ورىنداماقپىز. دومبىراشىلاردىڭ 70 پايىزى اۋدان مەكتەپتەرىنىڭ وقۋ­شىلارى. سوندىقتان دومبىرا­نىڭ قۇندىلىعىن ارتتىرۋ ماق­ساتىندا، ءار شاڭىراقتا ۇلتتىق اس­پاپتىڭ بولۋىن ناسيحاتتاپ، ء«ار ۇيدە – ءبىر دومبىرا» اك­تسياسىنىڭ باستالعانىن جاريالايمىن، دەگەن اۋدان اكىمى ءامىرحان اسانوۆ امانكەلدى ورتا مەكتەبىنىڭ 6-سىنىپ وقۋشىسى ناۋرىزباي توقتاروۆقا دومبىرا سىيلادى. جەرگىلىكتى ونەر­پاز، داۋلەسكەر كۇيشى ايت­باي مۇزداحانوۆتى ۇلگى تۇتا­تىن شاكىرت ناۋرىزباي بىر­نە­شە كۇي بىلەدى. تاياۋدا اۋدان وقۋشىلارى اراسىندا وتكەن ونەر بايقاۋىندا «ەركە سىلقىمدى» ورىنداپ، ءدۇيىم جۇرتتى ءتانتى ەتتى. قا­زاق­تىڭ قارا دومبىراسىن قو­لىنا العان تالاپتى جاس:

– ۇيدەگى دومبىرام انگە ارنالعان. كۇي تارتۋعا كەلە قوي­مايدى. تومەنگى پەرنەلەرى تۇنشىعىپ قالادى. مىنا دوم­بىراڭىز ناعىز كۇيدىكى ەكەن، سوي­لەپ تۇر. شىلدەگە دەيىن تاعى بىرنەشە كۇي ۇيرەنىپ، ۇلتتىق دومبىرا كۇنىنە مۇقيات دايىندالامىن، – دەپ اكىمگە راحمەتىن ايتىپ، الداعى ۋاقىتتا ونەرىن دامىتا تۇسەتىنىن، وسى جولدا تىنباي ەڭبەكتەنەتىنىن ايتىپ ۋادە ەتتى.

ءامىرحان اسانوۆ ۇلتتىق ونەر اكتسياسى چەللەندج تۇرىندە وتە­تىنىن اتاپ ءوتتى. ول وزىنەن كەيىنگى كەزەكتى اۋدان كولەمىنە بەلگىلى كاسىپكەر، قاشاندا يگى ءىستىڭ باسىنان تابىلاتىن ەلجاندى ازامات نۇرلىبەك بوگەتباي ۇلىنا، اۋدان پروكۋرورى تۇرار احمەدي ۇلىنا، وبلىستىق ءماسليحات دەپۋتاتى ەسىم داۋلەتوۆكە ۇسىندى. كەزەگى كەلگەن نۇرلىبەك بوگەتباي ۇلى دا قاراپ قالعان جوق.

– قۇرمەتتى اعايىن! وسىناۋ يگى باستامانى جاپپاي قولداۋعا شاقى­رامىن! دومبىرا – قازاق­تىڭ جانى، رۋحى، تاريحى، سالت-ءداستۇرى، بۇكىل ءبىتىم-بولمىسى.

دومبىرا – جاي عانا مۋزىكا اسپابى ەمەس، بۇل – قازاق ءۇشىن تۇتاس ءبىر الەم، شەكسىز عالام. حا­لىقتا «قازاقتىڭ جانى – دومبىرانىڭ ۇنىندە» دەگەن ءسوز بار. ۇلتتىق كودىمىزدىڭ اينى­ماس بولىگى، قازاقتىڭ برەندىنە اينالعان اسپابىمىزدى ۇلىقتاۋ – جۇرەگى قازاق دەپ سوققان ءاربىر ازا­ماتتىڭ بورىشى. سوندىقتان ءار ءۇيدىڭ تورىندە دومبىرا ءىلۋلى تۇرسىن، دەگەن كاسىپكەر شاراعا بەلسەندى ات سالىسقان اۋدان ازاماتتارىنا باعالى سىيلىعى مەن تارتۋ-تارالعىسى دا دايىن ەكەنىن جەتكىزدى.

امانكەلدىلىكتەر يگى باستا­مانىڭ اۋدان كولەمىندە عانا ەمەس، وبلىس، ءتىپتى ەل كولەمىندە قولداۋ تاباتىنىنا سەنەدى. اك­­تسيانىڭ تالابى قيىن ەمەس. ءبىرىنشى شارتى دومبىرانى قۇ­شاقتاپ فوتوسۋرەتكە تۇسەسىز نە­مەسە شاما-شار­­قىڭىز جەتكەنشە كۇي تارتىپ، ءان ايتاسىز. تورىڭىزدە ءىلۋلى تۇر­عان دوم­­بىرانىڭ تاريحىن بايانداپ بەرسەڭىز دە بولادى. ءتىپ­تى ونەردەن قۇرالاقانمىن دە­سەڭىز، جاقىنىڭىزعا دوم­بى­را سىيلاڭىز. ەكىنشى شارتى – وسىنىڭ بارلىعىن تەلە­فو­نىڭىزدىڭ بەينەكامەراسىنا نەمەسە فوتوكامەراسىنا ءتۇسىرىپ، #ارۇيدەدومبىراحەشتەگىن جانە @Sayasat Amangeldi اككاۋنتىن بەلگىلەپ، الەۋمەتتىك جەلىگە سا­لۋىڭىز قاجەت. ەڭ ۇزدىكتەرگە 3 شىلدە – ۇلتتىق دومبىرا كۇنى قار­سا­ڭىندا ارنايى سىيلىقتار بە­رى­لەدى.

ەگەر امانكەلدىدەگى ق.ابە­نوۆ اتىنداعى اۋداندىق مادە­نيەت ۇيىنە ءار اپتانىڭ سەيسەنبى، بەي­سەنبى كۇندەرى ساعات 17:30-دان كەيىن باس سۇعا قالساڭىز، دوم­بىرا تارتىپ، كۇي ۇيرەنىپ جاتقان اۋداننىڭ ۇلكەن-كىشى­سىن كورەسىز. اياعىڭىزدىڭ ۇشى­مەن عا­نا اقىرىن بارىپ، ءبىر ورىندىققا جايعاسىڭىز دا، كە­دەرگى كەلتىرىپ الماي تىنىش قانا تاماشالاڭىز. مۇندا ۇلت­­تىق دومبىرا كۇنىنە ۇلكەن دايىندىق ءجۇرىپ جاتىر.

 

قوستاناي وبلىسى

 

سوڭعى جاڭالىقتار

ەلدىك نىشاندار تاريحى

قازاقستان • كەشە

ۇقساس جاڭالىقتار