ەكولوگيا • 20 اقپان، 2020

حيميالىق زاتتار قالاي رەتتەلەدى؟

45 رەتكورسەتىلدى

قازاقستاندا حيميالىق زاتتاردى ءتيىمدى رەتتەۋ جۇيەسى جولعا قويىلماعان. سوڭعى جىلدارداعى ستاتيستيكا كورسەتكەندەي، قورشاعان ورتاداعى وزگەرىستىڭ سالدارىنان بالالار اراسىندا جۇقپالى ەمەس اۋرۋلاردىڭ كوبەيگەنىن بايقاۋعا بولادى. بۇل تۋرالى باس شاھاردا وتكەن حيميالىق زاتتاردى رەتتەۋ مەن قاۋىپسىز جۇمىس ىستەۋگە ارنالعان سەميناردا بۇۇ دامۋ باعدارلاماسى جوباسىنىڭ مەنەدجەرى يننا گور ايتتى.

ەلىمىزدەگى ەكولوگيالىق احۋالدى جاق­سارتۋ ماقساتىندا بۇۇ دامۋ باعدار­لاماسى ەكولوگيا، گەولوگيا جانە تابيعي رەسۋرستار مينيسترلىگى، سونداي-اق دەن­ساۋلىق ساقتاۋ جانە سىرتقى ىستەر مينيستر­لىكتەرىمەن بىرلەسىپ قاناتقاقتى جوبانى قولعا الىپتى. بۇل باعىتقا شامامەن 300 مىڭ دوللار قاراجات جۇمسالادى. ونىڭ كومەگىمەن ءتيىستى نورماتيۆتىك-قۇقىقتىق اكتىلەر ازىرلەنىپ، ەكولوگيالىق زاڭنامانى جەتىلدىرۋ كوزدەلىپ وتىر دەيدى بۇۇ دب ۋربانيزاتسيا جانە تۇراقتى دامۋ دەپارتامەنتىنىڭ جەتەكشىسى ارمان قاشقىنباەۆ.

– ەڭ باستىسى، بۇل جوبا حالىقتىڭ دەنساۋلىعىن جاقسارتۋعا ارنالعان. ونى جۇزەگە اسىرۋدى ءۇش بىردەي مينيسترلىكتىڭ قولداپ وتىرعانى قۋانتادى. حيميالىق زاتتاردى ءتيىمدى باسقارۋ بۇۇ جاريالاعان تۇراقتى دامۋدىڭ 17 ماقساتىنىڭ ىشىنە كىرەدى. بۇل باستامانى قازاقستان دا قولدايتىنى ءمالىم. سوندىقتان اتالعان ماسەلەنىڭ قانشالىقتى ماڭىزدى ەكەنىن اڭعارۋ قيىن ەمەس. البەتتە، وسىمەن توقتاپ قالۋ ويىمىزدا جوق. سەبەبى قازاقستانداعى حيميا ءوندىرىسىنىڭ جاعدايى بەلگىلى. الدا اتقارىلاتىن شارۋا شاش ەتەكتەن. بۇل باعىتتا باسقا دا ۆەدومستۆولارمەن ارىپتەستىك ورناتۋ جوسپارىمىزدا بار. الدىمەن الەمدەگى وزىق تاجىريبەلەردى زەرتتەپ، قازاقستانعا ەنگىزۋدىڭ جولدارىن قاراستىرامىز. حيميالىق زاتتاردى وڭدەۋگە بايلانىستى تىڭ تەحنولوگيالار تاڭدالماق. ارينە جەرگىلىكتى ەرەكشەلىكتەر ەسكەرىلەدى، – دەدى ا.قاشقىنباەۆ.

دەگەنمەن دە ەلىمىزدە حيميالىق زاتتاردى ءتيىمدى رەتتەۋ جۇيەسى ءالى دە جولعا قويىلماعان دەيدى ساراپشىلار. ماسەلەن، ماماندار سوڭعى جىلدارى جۇقپالى ەمەس اۋرۋلار كۇرت ارتتى دەپ دابىل قاعىپ وتىر. اسىرەسە ەرەسەكتەرگە قاراعاندا، بالالاردىڭ اراسىندا اۋرۋ-سىرقاۋ كوبەيىپ بارادى ەكەن. دەنساۋلىق ساقتاۋ مينيسترلىگىنىڭ مالىمەتتەرى بويىنشا قازاقستاندىقتار كوبىنە تىنىس الۋ جولدارى اۋرۋلارىنان زارداپ شەگەدى. اتاپ ايتقاندا، 2017 جىلى تىنىس الۋ اۋرۋلارىنا شالدىققاندار 42،9%-دى قۇرادى. 2009-2016 جىلدارى ارالىعىندا بالالار اراسىنداعى دەمىكپە – 2،6 ەسە، ال ىسىك اۋرۋلارى 60 پايىزعا ارتقان. تۋا بىتكەن اۋرۋلاردىڭ دا بەلەڭ العانى بايقالادى.

 

سوڭعى جاڭالىقتار

Covid-19: تاعى 3 ادام كوز جۇمدى

كوروناۆيرۋس • كەشە

Covid-19: 184 ادام جازىلىپ شىقتى

كوروناۆيرۋس • كەشە

نۇكتە فيلوسوفياسى

رۋحانيات • كەشە

ۇقساس جاڭالىقتار