ايماقتار • 20 اقپان، 2020

ءوندىرىستى وڭىردە وڭ وزگەرىستەر بار

33 رەتكورسەتىلدى

قاراعاندى وبلىسىنىڭ اكىمى جەڭىس قاسىمبەكتىڭ حالىق الدىنداعى ەسەبىنە ارنالعان جيىندا سەلەكتورلىق بايلانىس ارقىلى شالعايداعى قالالار مەن اۋدانداردىڭ تۇرعىندارى دا قاتىسۋ مۇمكىندىگىنە يە بولدى. سونداي-اق جيىنعا قازاقستان رەسپۋبليكاسى پرەزيدەنتى اكىمشىلىگىنىڭ مەملەكەتتىك باقىلاۋ جانە اۋماقتىق-ۇيىمداستىرۋ جۇمىسى ءبولىمىنىڭ مەملەكەتتىك ينسپەكتورى سالىمگەرەي بەكبەرگەنوۆ پەن پارلامەنت سەناتىنىڭ دەپۋتاتى سەرگەي ەرشوۆ قاتىستى.

 

ەسەپ بەرۋ جيىنىنىڭ باسىندا وبلىس اكىمى وڭىردەگى وتكەن جىلعى دامۋ قورىتىندىلارى مەن 2020 جىلعا ارنالعان جوسپارلار تۋرالى باياندادى. ءوڭىر باسشىسى بىلتىر وبلىس بويىنشا ەكونوميكانىڭ بارلىق سالاسىندا ءوسىم جالعاسقانىن اتاپ ءوتتى. مىسالى، ينۆەستيتسيا اعى­نى 800 ملرد تەڭگەنى قۇراعان. 2020 جىلعا قاراي ءوندىرىس كولەمىن تاعى 5،8%-عا ارتتىرۋ جوسپارلانىپ وتىر. بۇل قازىرگى جۇمىس ورىندارىن ساقتاپ، جاڭا جۇمىس ورىندارىن قۇ­رۋعا، ءوڭىردى دامىتۋدىڭ نەگىزىن قامتاماسىز ەتۋگە مۇمكىندىك بەرەدى.

جيىندا جەڭىس قاسىمبەك حالىق­تىڭ ءومىر ءسۇرۋ ساپاسىن جاقسارتۋعا با­عىتتالاتىن ءبىرىنشى كەزەكتەگى جۇمىس ستراتەگياسىن ءمالىم ەتتى.

– قولجەتىمدى، ساپالى ۇيلەر مەن جولدار سالۋ، تۇرعىنداردى تۇراقتى جۇمىسپەن جانە ەڭبەكاقىمەن قام­تاماسىز ەتۋ، وڭىردەگى ەكولوگيا­لىق ماسەلەلەردى شەشۋ – باسىم باعىت­تاعى مىندەتتەر، – دەپ اتاپ ءوتتى ول.

وبلىس باسشىسى وڭىردە جولدار مەن ۇيلەردىڭ قۇرىلىسى بويىنشا ارنايى جول كارتاسى ازىرلەنگەنىن حابارلادى. ياعني، بۇل سالالارداعى جۇمىس قارقىنىن  ەسەلەپ ارتتىرۋ جوسپاردا بار. جەرگىلىكتى بيلىك وب­لىستاعى 1800 كوپ بالالى وتباسىن الداعى ەكى جىلدىڭ ىشىندە تۇگەل­دەي باسپانامەن قامتاماسىز ەتۋدى ماقسات ەتىپ قويعان.

– مەملەكەت باسشىسى تۇرعىن ۇي­مەن قامتاماسىز ەتۋ – بۇل الەۋمەتتىك ساياساتتىڭ باسىم باعىتى ەكەنىن ايتتى. ءبىزدىڭ تاراپىمىزدان وسى جىلى تۇرعىن ءۇي قۇرىلىسىن وبلىس بو­يىنشا كەمىندە ءبىر جارىم ەسە جانە وبلىس ورتالىعىندا ەكى ەسە ۇلعايتۋ ءۇشىن بارلىق مۇمكىندىكتەر جاسالۋدا. بىزدە ەكى جىل ىشىندە 1800 كوپ­ بالالى وتباسىن قامتاماسىز ەتۋگە تولىق مۇمكىندىك بار دەپ ەسەپ­تەيمىن، – دەدى ج.قاسىمبەك.

سونىمەن قاتار وبلىس اكىمى ەل­باسىنىڭ 2030 جىلعا قاراي ءبىر ادامدى تۇرعىن ۇيمەن قامتاماسىز ەتۋدى 30 شارشى مەترگە دەيىن جەتكىزۋ تۋرالى تاپسىرما بەرگەنىن ەسكە سالدى. ال بۇگىندە وڭىردەگى بۇل كور­سەتكىش 23 شارشى مەتردەن اساتىن كورىنەدى. وتكەن جىلدى ەسكە الساق، وڭىردە 421 مىڭ شارشى مەتر تۇرعىن ءۇي سالىنىپ، 1148 وتباسى باسپانالى بولدى. ونىڭ ىشىندە «باقىتتى وتباسى» باعدارلاماسى بويىنشا 226 وتباسى قونىس تويىن تويلادى. ال بيىل 5 600 وتباسى پاتەرگە يە بو­لۋى ءۇشىن 600 مىڭ شارشى مەتر­دەن استام تۇرعىن ءۇي تاپسىرىلۋى ءتيىس. بۇل پاتەرلەردىڭ جارتىسى الەۋمەتتىك قورعالاتىن ساناتتارعا ارنالعان. بۇدان بولەك، جەتىم بالالار ءۇشىن باسپانا كەزەگىنىڭ جىلجۋىن جەدەلدەتۋ جوسپاردا بار.

ازاماتتارمەن كەزدەسۋدە ءوڭىر باس­­­شىسى قازىرگى ۋاقىتتا تۇرعىن­دار­­­­دى تولعاندىرىپ وتىرعان سۋ تاس­­­­­قىنىنىڭ الدىن الۋ بويىنشا ءىس-شارالار جوسپارى تۋرالى ايتىپ بەر­دى.

– قاۋىپتى اۋماقتا ورنالاسقان بارلىق ەلدى مەكەندەردىڭ دايارلىق تول­قۇجاتتارى تەكسەرىلدى. جالپى، وبلىستا ءتورت جىل ىشىندە 190 شا­قىرىم قورعانىس ۇيىندىلەرى سالىنعان، وزەن ارنالارىندا 62 شاقىرىمدىق ين­جەنەرلىك ءىس-شارالار جۇزەگە اسىرىلدى. بارلىق گيدروقۇرىلىستار ەرەكشە باقىلاۋعا الىنعان. 2018 جانە 2019 جىلدارى بۇل نىسانداردا 1،3 ملرد تەڭگە سوماسىنا جوندەۋ جۇمىس­تارى جۇرگىزىلدى، – دەدى وبلىس اكىمى.

قازىرگى ۋاقىتتا قاردى سىرتقا شىعارۋ جۇمىستارىنا ايرىقشا نازار اۋدارىلۋدا. جاۋاپتى قىز­مەتتەردىڭ اقپاراتىنا سايكەس، بۇگىنگى تاڭدا وبلىستىڭ قالالارى مەن اۋىلدارىنان 1 ملن تەكشە مەتر­دەن استام قار شىعارىلعان.

سونىمەن قاتار وبلىس اكىمى وڭىر­­دەگى سامارقان جانە ىنتىماق سياقتى ءىرى سۋ قويمالارىنان سۋ اعى­زۋ جۇمىستارىنىڭ ۇزدىكسىز جۇر­گىزى­لىپ جاتقانىن، قارعىن سۋ جۇر­گەن­گە دەيىن ولارداعى كولەمدى ەڭ تومەنگى دەڭگەيگە جەتكىزۋدىڭ جانە سۋ تاسقىنىنا دايارلىق بارىسىنىڭ ءجىتى باقىلاۋدا ەكەنىن اتاپ ءوتتى.

جيىندا وبلىس باسشىسى قا­راعان­دى وبلىسىنداعى جول جۇمىس­تارىنىڭ جوسپارىنا توقتالدى. بيىل وڭىردەگى «قاراعاندى – بالقاش» كۇرە جولىندا ءتورت  جولاق بويىنشا قوزعالىستى ىسكە قوسۋ جوسپاردا بار. سونداي-اق «بالقاش – بۋرىلبايتال» ءتورت جولاقتى جولىن قايتا جاڭارتۋ جالعاستىرىلادى.

وبلىس اكىمى بيىل 1500 شاقى­رىم اۆتوجول جوندەلەتىنىن اتاپ ءوتتى. وتكەن جىلى «تەمىرتاۋ – قارا­عاندى»، «قاراعاندى قالاسىنىڭ سولتۇستىك جانە شىعىس اينالما جول­دارى» اۆتوباندارى تولىعىمەن پايدالانۋعا بەرىلدى.

– ءبىز ءۇشىن ۇزىندىعى 720 شاقى­رىم «جەزقازعان – قىزىلوردا» اۆتو­جولىنىڭ قۇرىلىسى ماڭىزدى. مامىر ايىن­دا جسق اياقتالادى. «نۇرلى جول» باعدارلاماسىنىڭ جاڭا بەس­جىل­دىعى اياسىندا بيىل جول قۇرى­لىسىنا كىرىسۋ جوسپارلانىپ وتىر. ول 2025 جىلى اياقتالۋى ءتيىس، – دەپ اتاپ ءوتتى ج.قاسىمبەك.

بۇدان باسقا، بيىل «قاراعاندى – جەزقازعان» جولىن جوبالاۋ باس­تالادى. سونداي-اق «قاراعاندى – پاۆ­لودار» جانە «قاراعاندى – قار­قارالى» رەسپۋبليكالىق جولدارىن قايتا جاڭارتۋ جوسپاردا بار.

وبلىس باسشىسى جول ينفرا­قۇ­رى­لىمىن جاقسارتۋدان بولەك، «نۇرلى جول» باعدارلاماسىن جۇزەگە اسىرۋدىڭ حالىقتى جۇمىسپەن قام­تۋعا سەپتىگىن تيگىزەتىنىن جانە بۇل جو­با­لارعا جەرگىلىكتى تۇرعىنداردىڭ ءۇش مىڭنان استامى تارتىلاتىنىن اتاپ ءوتتى.

ءوڭىر باسشىسى بيىل قاراعاندى وبلىسى بۇكىل ەلمەن بىرگە اباي قۇ­نانباي ۇلىنىڭ 175 جىلدىعى، ءابۋ ناسىر ءال-ءفارابيدىڭ 1150 جىل­­دىعى، مەملەكەت قايراتكەرى نىع­مەت نۇرماقوۆتىڭ 125 جىلدىعى، تەمىر­­تاۋداعى مەتاللۋرگيالىق كوم­بيناتتاعى قازاقستاندىق تۇڭعىش شويىن بالقىماسىنىڭ 60 جىلدىعى، ك.ستانيسلاۆسكي اتىنداعى ورىس درا­ما تەاترىنىڭ قۇرىلعانىنا 90 جىل تولۋى سياقتى ايتۋلى  داتالار مەن مەرەيتويلاردىڭ ءوز دەڭگەيىندە اتالىپ وتەتىنىن جەتكىزدى.

سونداي-اق بيىل وڭىردە «جەزكيىك» حالىقارالىق مۋزىكا فەستيۆالى، التىن وردانىڭ 750 جىلدىعىنا ارنالعان حالىقارالىق ايتىس جانە ءا.سىعاي اتىنداعى حالىقارالىق تەاتر­ بايقاۋى وتكى­زىلەدى.

بۇدان بولەك، وبلىس اكىمى «رۋحاني جاڭعىرۋ» باعدارلاماسى، « ۇلى دا­لانىڭ جەتى قىرى» باعدارلامالىق ماقالاسى اياسىندا قوعامدى رۋحا­ني جاڭعىرتۋ جۇمىستارىنىڭ جال­عاستىرىلاتىنىن ايتتى.

سونىمەن قاتار ج.قاسىمبەك كەن­شىلەر استاناسىندا قاسىم امان­جولوۆتىڭ ءۇيىن اشۋ جوباسىنىڭ جوس­پاردا بار ەكەنىن ايتتى.

ەسەپ بەرۋ كەزدەسۋىنىڭ سوڭىن­دا اكىم مەم­لەكەتتىك ءتىلدىڭ جاي-كۇيىن، قوعام­داعى كەلەڭسىزدىكتەردى، رۋحانيات سالاسىنداعى كەمشىلىكتەردى، مەم­لەكەتتىك قىزمەتشىلەر اراسىندا كەزدەسەتىن  ءتارتىپ بۇزۋشىلىقتاردى جانە باسقا دا كوكەيكەستى ماسەلەلەردى كوتەرگەن، سونىمەن قاتار سۇراق قويىپ ۇلگەرمەگەن ءبىر توپ ازاماتتى قابىلداپ، ولاردىڭ ءوتىنىش-تىلەكتەرىنە قۇلاق استى.

 

قاراعاندى وبلىسى

 

سوڭعى جاڭالىقتار

قىرشىن كەتكەن ساڭلاق

سپورت • بۇگىن، 17:35

ۇقساس جاڭالىقتار