12 تامىز, 2013

لايىقتىلار نەگە ەسكەرىلمەدى؟

354 رەت
كورسەتىلدى
3 مين
وقۋ ءۇشىن

پاۆلودار وبلىسىنداعى اقكول اۋىلىندا ساياباق اشىلىپ, وندا ءار كەزدەرى وسى ءوڭىردىڭ ءوسىپ-وركەندەۋىنە ەڭبەگى سىڭگەن تۇلعالاردىڭ ەسىمدەرى تاسقا قاشالعان ەسكەرتكىش قويىلىپ, بىلىكتى ءىس اتقارىلىپتى. سول تىزىمنەن اكەم – مۇسابەكوۆ مۇقاتاي ەسىمبەك ۇلىنىڭ اتىن تابا الماي تاڭعالعانىمدى نەسىنە جاسىرايىن.

 

پاۆلودار وبلىسىنداعى اقكول اۋىلىندا ساياباق اشىلىپ, وندا ءار كەزدەرى وسى ءوڭىردىڭ ءوسىپ-وركەندەۋىنە ەڭبەگى سىڭگەن تۇلعالاردىڭ ەسىمدەرى تاسقا قاشالعان ەسكەرتكىش قويىلىپ, بىلىكتى ءىس اتقارىلىپتى. سول تىزىمنەن اكەم – مۇسابەكوۆ مۇقاتاي ەسىمبەك ۇلىنىڭ اتىن تابا الماي تاڭعالعانىمدى نەسىنە جاسىرايىن.

ول كىسى 1936 جىلى شىعىس قازاقستان وبلىسىنا قاراستى پاۆلودار اۋدانىنىڭ اقكول سوۆحوزىنا ساۋاتسىزدىقتى جويۋ جولىنداعى ادىستەمەشى بولىپ كەلگەن. 1938 جىلى 7 جىلدىق مەكتەپ اشىلىپ, اكەمنىڭ ەڭبەگىن جوعارى باعالاي وتىرا وسى مەكتەپكە ديرەكتور ەتىپ تاعايىنداعان. سودان 1942 جىلى مايدانعا اتتانادى دا 1945 جىلى ەلگە امان-ەسەن ورالادى. كەلگەننەن كەيىن دە وسى مەكتەپكە ديرەكتور بولىپ قايتا تاعايىندالادى. حالىق اعارتۋ سالاسىندا كوپ جىلعى جەمىستى ەڭبەگى ءۇشىن اۋداننىڭ, وبلىستىڭ قۇرمەت گراموتالارىمەن جانە قازاق كسر جوعارعى كەڭەسىنىڭ قۇرمەت گراموتاسىمەن ماراپاتتالعان.

كەيىن ەكىباستۇز ورتا مەكتەبىنىڭ كورسەتكىشى تومەن بولعاندىقتان, سول مەكتەپكە ديرەكتور ەتىپ جىبەردى. سول جىلداردىڭ ىشىندە ناسيحاتشى, ۇگىتشى بولىپ, نەشە دۇركىن پارتيا ۇيىمى سەكرەتارىنىڭ ورىنباسارى بولىپ سايلاندى. ەلى ءۇشىن, بولاشاق ۇرپاق ءۇشىن حالىق اعارتۋ سالاسىندا ۇزدىك ەڭبەك ەتكەن اكەمىزدىڭ قىزمەتى كەيىنگى جاستار ءۇشىن دە ۇلكەن ونەگە, ۇلگى دەپ بىلەمىن. بۇل كىسىنىڭ الدىنان قانشاما ازاماتتار ءبىلىم الىپ, ءار جەردە, ءار ەلدە ەڭبەك ەتتى.

مىنە, وسىنداي ءبىلىم ورداسىنىڭ كوشباسشىسى بولعان ۇلاعاتتى ۇستازدىڭ ەڭبەگىن ەلەگىلەرى كەل­مەگەن­دەرىنە نالىپ, نارا­زىلىعىمدى ءبىلدىرىپ, اكىمنىڭ اتىنا ارىز جازدىم. بۇل كىسىدەن كەيىنگى ديرەكتورلار جازىلعاندا, العاشقى مەكتەپ ديرەكتورىن تاستاپ كەتۋلەرىنىڭ سەبەبىن سۇراعانىمدا, اكىم دۇرىس جاۋاپ بەرە الماي, ءارتۇرلى سىلتاۋلار ايتتى. نەگىزى مەن ول كىسىگە ەسكەرتكىشتەگى ەسىمدەر جازىلماي تۇرعاندا اكەمنىڭ قالىپ قويماۋىن ەسىنە سالعانمىن. سوندا اكىم ول كىسى جايىندا جاقسى بىلەتىنىن, ەڭبەگىن قاتتى باعالايتىنىن ايتقان.

ءبىز ۇلكەندى سىيلاپ, ارۋاعىمىزدى قاستەرلەپ, سالت-ءداستۇرىمىزدى قۇرمەتتەپ وسكەن قازاقپىز. سوندىقتان دا ءار باسقان قادامىمىزدى شالىس كەتپەي, سارالاپ وتىرعانىمىز ءجون بولار. ياعني: «نە سەبەپتى اكەمنىڭ ەڭبەگى ەسكەرىلمەي قالدى؟» دەگەن سۇراققا قاناعاتتاناتىن جاۋاپتى تاپ­پاعاندىقتان, سىزدەرگە وسى حاتتى جولداپ وتىرمىن. مە­نىڭ اكەم عانا ەمەس, لەنين وردەندى ءابىل جاقىپوۆ, ەكى مارتە لەنين وردەنىنىڭ يەگەرى ابىلشايىق جاسانوۆ, ۇزاق جىلدار بويى اۋىلىمىزدا ديرەكتور بولعان حاميت مۋسين, اقكول سوۆ­حوز بولىپ قۇرىلعاننان بەرى ەڭبەك ەتكەن شاكي كاكەنوۆ ءتارىزدى ادامداردى قالاي ۇمىتۋعا بولادى؟ بۇلاردىڭ دا بالالارىنىڭ, تۋىستارىنىڭ كوكىرەگىندە وسى: «نەگە؟» دەگەن سۇراق تۇرماعانىنا كىم كەپىل؟

ساۋلە مۇسابەكوۆا.

پاۆلودار وبلىسى,

ەكىباستۇز قالاسى.

سوڭعى جاڭالىقتار