شاراعا پرەزيدەنت اكىمشىلىگى ىشكى ساياسات ءبولىمىنىڭ سەكتور مەڭگەرۋشىسى ابزال مۇحيموۆ, اقپارات جانە قوعامدىق دامۋ ۆيتسە-ءمينيسترى عابيدۋللا وسپانقۇلوۆ, «رۋحاني جاڭعىرۋ» قازاقستاندىق قوعامدىق دامۋ ينستيتۋتى» كوممەرتسيالىق ەمەس اكتسيونەرلىك قوعامىنىڭ باسقارما توراعاسى كەمەلبەك ويشىباەۆ پەن قازاقستان جازۋشىلار وداعىنىڭ توراعاسى, ۇلتتىق كوميسسيا مۇشەسى ۇلىقبەك ەسداۋلەت قاتىستى.
پرەزيدەنت اكىمشىلىگى ىشكى ساياسات ءبولىمىنىڭ سەكتور مەڭگەرۋشىسى ابزال مۇحيموۆ قازاقستاندىقتار ءۇشىن «رۋحاني جاڭعىرۋ» باعدارلاماسىنىڭ ءمان-ماڭىزىن ايتا كەلىپ, قازىرگى تاڭدا وسى باعدارلاما بويىنشا ارنايى 13 جوبا قولعا الىنعانىن باياندادى. «باعدارلاما زاماناۋي قازاقستاندىق ءبىلىم مەن عىلىمنىڭ, مادەنيەت پەن رۋحانياتتىڭ دامۋىنا, اۋىلعا قاتىستى ماسەلەلەردىڭ شەشىلۋىنە جانە باسقا دا باعىتتاردىڭ دامۋىنا سەرپىن بەرەدى. قازىرگى تاڭدا 13 ارنايى جوبا ىسكە اسىرىلۋدا. جوبالاردىڭ باسىم كوپشىلىگى وتە تابىستى. قازاقستاندىق بيزنەس وكىلدەرىنىڭ باعدارلاماعا قاتىسۋ دەڭگەيى جىلدان-جىلعا ارتىپ كەلەدى. اسىرەسە مەتسەناتتاردىڭ تۇرمىسى تومەن وتباسىلارعا جاردەمدەسۋى, تۋعان اۋىلدارىنا قارايلاسۋى – قازاقستاندىق بيزنەس وكىلدەردىڭ الەۋمەتتىك جاۋاپكەرشىلىگى ارتقانىنىڭ ءبىر كۋاسى. وتىرىستا كوميسسيا توراعاسى, مەملەكەتتىك حاتشى قىرىمبەك كوشەرباەۆ باعدارلامانى جاڭا دەڭگەيگە كوتەرۋ, ونىڭ مازمۇنى مەن ساپاسىن ارتتىرۋ تۋرالى جاڭا مىندەتتەر قويدى», دەدى ا.مۇحيموۆ. ول قازىرگى تاڭدا ۇلتتىق پراگماتيزم ماسەلەسىنىڭ وتە وتكىر تۇرعانىن ءارى بۇل باعىتتاعى جۇمىستاردى تەرەڭنەن قاراستىرۋ كەرەكتىگىن اتاپ كورسەتتى. وسىعان بايلانىستى ۇلتتىق كوميسسيا وتىرىسىنا قاتىسقان زيالى قاۋىم وكىلدەرىنىڭ مەملەكەت باسشىسى ق.توقاەۆتىڭ باسا نازار اۋدارىپ وتىرعان پراگماتيزممەن قابىسپايتىن ىسىراپشىلدىق, داڭعازالىق, ورىنسىز ءسان-سالتاناتقا جاريالاعان ءموراتوريىن ەسەپكە الىپ, «رۋحاني جاڭعىرۋ» باعدارلاماسى اياسىندا دا پراگماتيزمدىك باعىتتاعى كەشەندى شارالار ۇسىنعانىن ايتتى. «حالىق اراسىندا قۇقىقتىق, قارجىلىق, ەكولوگيالىق ساۋاتتىلىقتى ارتتىرۋ, ءبىلىمدى, مادەنيەتتى ناسيحاتتاۋ مەن تاراتۋ تۋرالى شەشىمدەر قابىلداندى. ۇلتتىق كوميسسيا اتىنان ۇكىمەتكە, اتقارۋشى ورگاندارعا ناقتى تاپسىرمالار بەرىلدى. كوميسسيادا قارالعان جۇمىس جوسپارى ءۇش باعىت بويىنشا جىكتەلىپ وتىر. ءبىرىنشى, تۇلعالىق دامۋ باعىتى. بۇل باعىت بويىنشا ءبىلىمنىڭ سالتانات قۇرۋى, پراگماتيكالىق قۇندىلىقتاردى ءسىڭىرۋ, باسەكەگە قابىلەتتىلىك سياقتى قۇندىلىقتاردى جيناقتاپ, ادامي كاپيتالدى دامىتۋ العا قويىلعان. ەكىنشى, ۇلتتىق بىرەگەيلىكتى ساقتاۋ. ۇلتتىق قۇندىلىقتاردى قاستەرلەۋ, ساقتاۋ, حالىقارالىق دەڭگەيدە كورسەتۋ سياقتى كەشەندى شارالاردى قامتيتىن بولادى. ءۇشىنشى باعىت – مەملەكەت پەن قوعامنىڭ دامۋ باعىتى. بۇل باعىت ەلىمىزدىڭ رەۆوليۋتسيالىق ەمەس, ەۆوليۋتسيالىق جولمەن دامۋى, سانانىڭ اشىقتىعى, «حالىق ۇنىنە قۇلاق اساتىن مەملەكەت» تۇجىرىمداماسىنىڭ اياسىندا جۇزەگە اسىرىلاتىن بولادى. سونىمەن قاتار باعدارلامانى جۇزەگە اسىرۋدا ناۋقانشىلىق, فورمالدىق شارالارعا جول بەرمەۋگە قاتاڭ تىيىم سالىندى», دەدى ا.مۇحيموۆ.
اقپارات جانە قوعامدىق دامۋ ۆيتسە-ءمينيسترى عابيدۋللا وسپانقۇلوۆ «رۋحاني جاڭعىرۋ» باعدارلاماسى اياسىندا ورىندالعان جوسپارلار تۋرالى ايتىپ بەردى. «وتكەن جىلداعى ءىس-شارالاردى باقىلايتىن بولساق, 12 ميلليون ازاماتتى قامتىعان 30 مىڭداي ءىس-شارا وتكىزىلگەن. ولار جالپى 209 تارماقتان تۇرادى. بيىلعى ەرەكشەلىك – بۇل تارماقتار ەكى ەسەگە قىسقاردى. جۇيەلىلىككە نازار اۋدارىلدى. ءارتۇرلى شارالاردى كوپشىلىك اراسىندا تالقىلاۋعا ءمان بەرىلدى. ەل اراسىندا ءتۇرلى اكتسيا وتكىزىلەدى. ەكىنشى ءبىر ەرەكشەلىك – باعدارلامانىڭ اۋىلدىق, اۋداندىق, وبلىستىق دەڭگەيدە ىسكە اسىرىلۋىنا ءمان بەرىلىپ وتىر. وسى ارقىلى قوعامدا قانداي سۇراقتار بار ەكەنى بەلگىلى بولادى. ءبىز قانداي جاعدايدى ساقتاۋ ارقىلى ەڭ جوعارعى دەڭگەيگە جەتەمىز؟ قوعامىمىزدا قانداي دەرتتەر بار؟ قانداي قۇندىلىقتارعا ءمان بەرەمىز؟ تاۋەلسىزدىك جىلدارىندا ءتۇرلى رەفورما جۇرگىزىلدى. سونىڭ ىشىندە سانانىڭ جاڭعىرۋى – بولەك باعىت. بۇل ۇنەمى جۇرگىزىلىپ وتىرۋى كەرەك. قوعام دامۋى ءار سالادا بىركەلكى بولۋى قاجەت. وسى ماسەلەلەر باعدارلامانىڭ ءار تارماعىنا ەنگىزىلدى», دەدى ۆيتسە-مينيستر.
ال «رۋحاني جاڭعىرۋ» قازاقستاندىق قوعامدىق دامۋ ينستيتۋتى» كوممەرتسيالىق ەمەس اكتسيونەرلىك قوعامىنىڭ باسقارما توراعاسى كەمەلبەك ويشىباەۆ ينستيتۋتتىڭ اتقارعان ىستەرى جونىندە ايتىپ بەردى. ءتۇرلى باعىتتا جۇرگىزىلگەن زەرتتەۋلەر مەن ساراپتامالار بارىسىندا باعدارلاماداعى كەمشىن تۇستار انىقتالعان. ك.ويشىباەۆ وسى بويىنشا ينستيتۋتتىڭ ۇلتتىق كوميسسياعا ۇسىنىستار ايتقانىن, بۇل ۇسىنىستاردىڭ ءوز كەزەگىندە 2020 جىلعا ارناپ جاسالعان باعدارلامادا كورىنىس تاپقانىن جەتكىزدى. «باعدارلاما بويىنشا وتكىزىلگەن بارلىق ءىس-شارالارعا تالداۋ جاساي كەلە, پروبلەمالىق نۇكتەلەردى انىقتادىق. وتە كوپ ءىس-شارا وتكىزىلەدى. بىراق وعان حالىق كوپ تارتىلا بەرمەيدى. ەكىنشى ءبىر ماڭىزدى ماسەلە – باعدارلاما اياسىندا ءىس-شارالاردى اتقارۋمەن مادەنيەت جانە سپورت, اقپارات جانە قوعامدىق دامۋ, سونداي-اق ءبىلىم جانە عىلىم مينيسترلىكتەرى عانا اينالىسقانىن اتاۋعا بولادى. وسىدان قورىتىندى شىعارىپ, باعدارلاماعا ەلىمىزدەگى بارلىق مينيسترلىكتەر مەن قوعامدىق ۇيىمداردى تارتۋ كەرەك دەگەن ۇسىنىس جاسادىق.
سانانىڭ جاڭعىرۋى بەلگىلى ءبىر سالالاردا عانا جۇرگىزىلمەۋى كەرەك. ول بۇكىل قازاقستاندى, قوعام ءومىرىنىڭ بۇكىل سالاسىن قامتۋى قاجەت», دەدى ك.ويشىباەۆ. ول ءوزى باسقاراتىن ينستيتۋت پەن اقپارات جانە قوعامدىق دامۋ مينيسترلىگى بىرىگىپ ۇيىمداستىرىپ جاتقان «ازاماتتىق الاڭى» جوباسى تۋرالى دا قۇلاعدار ەتتى. بىلگەنىمىز – بۇل جوباعا كەز كەلگەن ەل ازاماتى ءوتىنىش بەرىپ, قاتىسىپ, ءوزىن قىزىقتىرعان سۇراقتارعا جاۋاپ الادى.
قازاقستان جازۋشىلار وداعىنىڭ توراعاسى, اقىن ۇلىقبەك ەسداۋلەت «رۋحاني جاڭعىرۋ» اياسىندا التى تىلدە جارىق كورگەن ادەبي انتولوگيا تۋرالى باياندادى. ەلىمىزدىڭ ەڭ تاڭدامالى تۋىندىلارى بىرىكتىرىلگەن التى تومدىق انتولوگيا بۇۇ-نىڭ جەتەكشى التى تىلىنە اۋدارىلعان جانە ساپاسى دا ناشار ەمەس. ء«بىز ونى كومپيۋتەرمەن نەمەسە باسقالاي جولدارمەن ەمەس, ەڭ تانىمال اقىن-جازۋشىلاردى, اۋدارماشىلاردى قاتىستىرا وتىرىپ اۋداردىق. بەس مەملەكەتتە تۇساۋكەسەرى ءوتتى. وزگە ەلدەردىڭ قالامگەرلەرى جاقسى باعالادى», دەدى ۇ.ەسداۋلەت. جازۋشىلار وداعىنىڭ توراعاسى «100 جاڭا وقۋلىقتى» اۋدارىپ جاتقان ۇلتتىق اۋدارما بيۋروسىنىڭ اباي شىعارمالارىن الەمنىڭ ون تىلىنە اۋدارۋ جۇمىسىن باستاپ كەتكەنىن دە اتاپ ءوتتى. سونداي-اق «ادەبي ولكەتانۋ» جوباسى بويىنشا جۇزدەن اسا شىعارما جازىلعانىن, جۋىق ارادا ساراپشىلاردان ءوتىپ, وقىرمانداردىڭ قولىنا تيەتىنىن, جوبا تاعى دا جالعاساتىنىن مالىمدەدى.