11 جىلدا – 278 جۇپ
نۇر-سۇلتان مەن الماتى سياقتى ورتالىق قالالارداي ەمەس, اقتوبەدە تانىسۋ اگەنتتىكتەرى جوققا ءتان. قوعامدىق ورىندار, مەرزىمدى ءباسپاسوز بەتتەرىندە دە مۇنداي قىزمەت تۇرلەرى تۋرالى حابارلاندىرۋلاردى كوزىمىز ءجيى شالا بەرمەيدى. ويتكەنى بۇل دىلىمىزگە ساي كەلمەسە, ەكىنشى جاعىنان, شاعىن عانا قالادا «سونداي جەرگە باردىم...» دەپ ايتۋدى ۇيات سانايتىندار كەزدەسەدى. دەگەنمەن, ءبىزدىڭ وڭىردە دە ۇزاق جىلدان بەرى جالعىز جۇرگەندەردى جۇپ قىلاتىندار, سوعان كادىمگىدەي ماماندانعاندار بار.
– «مويا ۆتورايا پولوۆينكا» تانىسۋ اگەنتتىگىنىڭ اشىلعانىنا بيىل 11 جىل بولدى. وسى ارالىقتا 278 جۇپتىڭ ۇلكەن ومىرگە اياق باسىپ, وتباسىلى بولۋىنا ءوز ۇلەسىمدى قوسىپپىن. ياعني, ماعان كەلگەن 139 جىگىت پەن قىزدى ءبىر-بىرىمەن تانىستىردىم. وسىنشا ۋاقىت ءۇشىن بۇل, ارينە وتە از كورسەتكىش. نەگە دەسەڭىز, مەنىڭ تانىسۋ اگەنتتىگىمە جولىققان ەر-جىگىتتەردىڭ كوپشىلىگى اجىراسقان بولسا دا, بالاسى بار ايەلمەن وتاۋ قۇرعىسى كەلمەيدى. قىزىعى سول, ولاردىڭ بۇعان دەيىنگى نەكەسىندە كەمىندە 1 بالادان بار. وسىدان بارىپ زاڭدى تۇردە ەرلى-زايىپتى اتاناتىندار سونشالىقتى كوپ ەمەس. بارىنە كۇيەۋگە شىقپاعان, بالاسى جوق, ءوزى سۇلۋ ايەل كەرەك. ولاردىڭ تالابىنا سايكەس كەلەتىن, قاي جاعىنان دا جاقسى قىزدار تانىسۋ اگەنتتىكتەرىنە كەلە مە؟! ماسەلە سوندا عوي. سول سياقتى قىز-كەلىنشەكتەردىڭ دەنى قالتالى, ءوزى كەلبەتتى ءارى جاس جىگىتتەردى ىزدەيدى...
اۋىلدىق نەمەسە قالالىق دەپ بولمەيمىن, ءتىپتى شەتەلدىك ازاماتتارمەن دە بايلانىس ورناتۋعا قارسىلىعىم جوق. ەڭ باستىسى, تانىسۋعا سۇرانىس بىلدىرگەندەر بۇرىن-سوڭدى سوتتالماعان, ماسكۇنەم نەمەسە ناشاقور, سوسىن جۇمىسسىز بولماۋى كەرەك. شىنىمەن وتباسىلى بولۋعا نيەتتەنىپ كەلۋشىلەرمەن اسىقپاي اڭگىمەلەسكەن سوڭ, ولاردىڭ سۋرەتىن الىپ, ارنايى ساۋالداما تولتىرىپ, وزىنە ساي جار ىزدەۋگە كوشەمىن. مەنىڭ اتالعان قىزمەتىم 6 مىڭ تەڭگە تۇرادى. بەلگىلى ءبىر ۋاقىت ارالىعىندا سىڭارىن تاۋىپ بەرەمىن دەپ ۋادە بەرمەيمىن, بىراق جۇمىسىمدى ادال اتقارۋعا تىرىسامىن. مىسالى, ەگەر جاسى 20-دان ەندى اسقاندار سەرىكسىز ەدىم دەپ كەلسە, وندايلاردان بىردەن باس تارتامىن. سەبەبى ولاردىڭ تەڭى اگەنتتىگىمنىڭ بازاسىندا ءبارىبىر جوق قوي, – دەپ سىر بولىسەدى جەڭگەتايلىقتى نەگىزگى تابىس كوزىنە اينالدىرعان ليا گاراەۆا.
تانىسۋ اگەنتتىگىنىڭ باسشىسىنىڭ سوزىنە قاراعاندا, وعان بورىكتىلەر مەن بۇرىمدىلار تەڭدەي كەلەدى. ال جاسىنا توقتالساق, 30-65 جاس ارالىعىنداعى بويداقتار ەكەن. وسى ورايدا اڭگىمەلەسۋشىمىزدەن اگەنتتىككە تىركەلگەن ەر ادامداردىڭ تالاپ-تىلەگى تەز ورىندالاتىنىن بىلدىك. مۇنىڭ سىرى قىز-كەلىنشەكتەردىڭ كوپتىگىندە جاتسا كەرەك. وعان ليانىڭ جۇمىس ۇستەلىندە جاتقان قالىڭ بۋما دالەل.
«جاقسى جىگىتتىڭ ەتەگىنەن ۇستاسام...»
«تۇراقتى جۇمىسىم بار. قالادا ورنالاسقان 1 بولمەلى پاتەردىڭ يەسىمىن. حاس سۇلۋ بولماسام دا, ءبىر كورگەن جان ەكىنشى رەت بۇرىلىپ قارايتىنداي كەلىستى كەلبەتىم دە جوق ەمەس. بىراق ءالى كۇنگە تۇرمىسقا شىققانىم جوق. وتكەن ايدا 36-عا تولدىم…» دەپ اڭگىمەسىن باستاعان بيكەشتىڭ ەسىمى دينارا ەكەنىن كەيىننەن بىلدىك. تولىق اتى-ءجونىن جاسىرىپ قالۋدى قۇپ كورگەن ونى الگىندەي اگەنتتىكتە كەزىكتىرگەنىمىزدى ايتا كەتۋ كەرەك.
– وسىدان 10-15 جىل بۇرىن «كارى قىز» دەگەن قۇلاققا تۇرپىدەي تىركەستى ەستىگەندە, ك ۇلىپ, قىزداردىڭ كۇيەۋگە شىعۋدى نەگە بۇلاي ۇزاتىپ الاتىنىن تۇسىنبەيتىنمىن. ءتىپتى ء«ار ادام – ءوز ءومىرىنىڭ قوجاسى» دەگەندى اپالارىما شەگەلەپ ايتىپ, بار كىنا وزدەرىنەن ەكەنىن وزگەلەردىڭ كوزىنشە مىقتاپ ەسكەرتۋدى جانىم سۇيەتىن (جىميىپ). جىلدار وتە كەلە, ولاردىڭ كەيبىرىنىڭ جولى بولىپ, تەڭىن تاپتى. تاعى بىرەۋلەرى اقىرى ءوز ۇيىنەن الىستاي المادى…
شىنى كەرەك, تۇرمىس قۇرىپ, ءبىر ازاماتقا جار بولۋىم كەرەكتىگى, پەرزەنت ءسۇيۋ ۇلكەن باقىت ەكەندىگىن سوڭعى 4-5 جىلدا عانا ءتۇسىندىم. بالاسىن جەتەكتەگەن جاس جۇبايلاردى كورگەندە, قىزعانىپ, «انا ايەلدەن مەنىڭ قاي جەرىم كەم؟» دەپ ءوز-وزىمە ىشتەي سۇراق قوياتىن بولدىم. ايەل باقىتى, وتباسىلىق بەرەكە تۋرالى جازىلعان كوپتەگەن كىتاپتاردى وقىپ تاۋىسقانىم دا بار. ءسويتىپ ءبىلىم الامىن, جاقسى قىزمەتكە ورنالاسامىن دەپ ءبىراز ۋاقىتتى جوعالتىپ العان مەن ناقتىلى ارەكەتكە كوشتىم. عالامتورداعى بىرنەشە تانىسۋ سايتتارىنا تىركەلىپ, جىگىتتەرمەن كومپيۋتەردىڭ ارعى جاعىنان سىرلاسۋدى ادەتكە اينالدىردىم. ول جاقتا كىل ۋاقىتشا ەرمەك ىزدەگەن وتباسىلى ەر ادامدار وتىراتىنىنا كوپ ۇزاماي كوزىم جەتتى. ءومىر ءوتىپ بارا جاتىر, مەنىڭ كەزىندە جۇرت قىزىعىپ-قىزعانا قارايتىن اجارىم دا بۇرىنعىداي ەمەس. قالايشا بوس وتىرامىن؟ نە دە بولسا, تانىسۋ اگەنتتىگىندە باعىمدى سىناپ كورۋدى ۇيعاردىم. مۇنداعىلار 2-3 ادام ۇسىندى. بىراق بۇرىن وتباسىلى بولعان, جاسى ۇلكەن كىسىلەر ەكەن. ءالى ەشقايسىسىمەن جۇزبە-ءجۇز كەزدەسپەدىم, تەك انكەتاسىن كوردىم.
بۇگىنگى تاڭداعى بارلىق وي-ارمانىم – جاقسى جىگىتتىڭ ەتەگىنەن ۇستاپ, وتباسىلىق باقىتقا كەنەلۋ, انا اتانۋ, – دەپ اعىنان اقتارىلدى قارجى سالاسىندا ەڭبەك ەتەتىن كەيىپكەرىمىز.
اشىعىن ايتپاساق بولماس, تانىسۋ اگەنتتىكتەرىندە جار ىزدەپ جابىققانداردىڭ باسىم بولىگى – جاستاردىڭ توبىنا جاتپايتىن, قارتتاردىڭ قاتارىنا قوسىلعىسى كەلمەيتىندەر. سونداي-اق مۇندا سىڭاردان بۇرىن سىرلاس قاراستىرعاندار بارشىلىق... ءسوز باسىندا اگەنتتىك باسشىسى كەلتىرگەن كورسەتكىشتىڭ تومەن بولۋىنىڭ ءبىر سەبەبى وسىندا جاتسا كەرەك.
ءۇمىت پەن ۇرەي
كەز كەلگەن الەۋمەتتىك جەلىلەردە — «Facebook», «ۆكونتاكتە», «Instagram», «Whatsاpp», ت.ب. باسى بوس ازاماتتار مەن ارۋلاردىڭ شوعىرلاناتىن ارناۋلى توپتار بار. بۇلاردىڭ اتاۋى دا ارقيلى: «تانىسۋ الاڭى», «كەل, سىرلاسايىق», «سەنى ىزدەيمىن», «تانىسۋ بۇرىشى»... بارلىعىندا دا ومىرلىك جارىن ىزدەگەندەر اتى-ءجونى مەن جاسىن, بويى مەن سالماعىن جازىپ قالدىرادى. عالامتور ارقىلى تانىسۋدىڭ شاراپاتىن كورىپ, شاڭىراق كوتەرگەندەر اقتوبەدە دە از ەمەس...
سول سياقتى, اسىرەسە ءورىستىلدى گازەت-جۋرنالدارعا حابارلاندىرۋ بەرىپ, سەرىك ىزدەيتىندەردىڭ سانى ءبىرشاما ەكەن. بارلىعى دەرلىك تەلەفون ءنومىرىن قالدىرىپتى... جاسى نەگىزىنەن 45-تەن جوعارى ەكەنى دە كورسەتىلگەن. وعان وسى ماتەريالدى دايىنداۋ بارىسىندا قانىق بولدىق. دەسە دە, ولاردىڭ ادامي سەزىمدەرىن تالقىعا سالىپ, قىزىقتاعانداي اسەر قالدىرمايىق دەپ سوزگە تارتا قويمادىق.
بۇدان بولەك, مۇنداي توپتاعىلار ءۇشىن تانىسۋ ءھام تاقىرىپتىق كەشتەر ۇيىمداستىرىلادى ەكەن. اسىرەسە ءبىز ايتىپ وتىرعان باسقوسۋلار الماتى قالاسىندا كوپتەپ وتكىزىلەدى. ءبىزدىڭ شاھاردا بۇل اندا-ساندا كورىنىس تابادى... اسىلى, اقىلى نەگىزدەگى كەزدەسۋلەردىڭ باسى-قاسىندا ءجۇرىپ, تالاپقا ساي وتۋىنە مۇرىندىق بولاتىندار تاپشى جانە وندا قانداي ادامداردىڭ جينالىپ, سوڭى قالاي اياقتالاتىنى دا بەلگىسىز. بۇل الەۋمەتتىك جەلىلەردەگى تانىستىققا دا قاتىستى. سولاي بولسا دا, ء«ۇمىتسىز شايتان» دەگەن جالعىزىلىكتى جاندار قايتكەن كۇندە دە ءوز باقىتىن تابۋعا تىرىسادى... ايتپەسە, بەلگىلى اندە ايتىلاتىنداي, «ىزدەمەگەن جىگىتكە قىزدار قايدا؟..».
ايبەك تاسقاليەۆ,
جۋرناليست
اقتوبە
P.S. قۇستىڭ قوس قاناتى سەكىلدى ادامداردىڭ دا جۇپ بولىپ تىرشىلىك كەشىپ, وتباسىلىق ءومىردىڭ قىزىق-قۋانىشىنا بولەنگەنى, ءسوزسىز, قاجەت-اق. ول ءۇشىن سىڭارىڭمەن قاي جەردە ءھام قاشان تانىسقانىڭ اسا ماڭىزدى ەمەس... ەڭ باستىسى, تابىسقان ومىرلىك جارىڭنىڭ سەنى سىيلاپ, ەكى ادامنىڭ جاراسىپ كەتكەنى بولسا كەرەك.
