بۇگىندە جوعارعى سوت ەلباسى مەن مەملەكەت باسشىسىنىڭ سوت كادرلارىنىڭ, سوت اكتىلەرى مەن سوت قىزمەتىنىڭ ساپاسىن ارتتىرۋ تۋرالى تاپسىرماسىن ورىنداۋ بارىسىندا ءبىراز ءىس-شارا اتقارعان. جوعارعى cوت 17 زاڭ جوباسىن ازىرلەپ, 9 زاڭ قولدانىسقا ەنگىزىلگەن. قازىرگى كۇنى كەم دەگەندە 8 زاڭمەن جۇمىس جۇرگىزىلىپ جاتىر. وعان قوسا بىرقاتار باستاما جۇزەگە اسىرىلىپ, ولار سۋديالاردىڭ, ادۆوكاتتاردىڭ, زاڭگەرلەر قاۋىمداستىعىنىڭ پىكىرلەرىنە نەگىزدەلگەن كورىنەدى. ماسەلەن, «سوت تورەلىگىنىڭ 7 تاسى» شەڭبەرىندە سوت جۇيەسىن جاڭعىرتۋ جونىندەگى شارالار كەشەنى ىسكە اسىرىلدى. ولار تەك سۋديالار ءۇشىن عانا ەمەس, ادامدار مەن بيزنەس ءۇشىن دە ناتيجە بەرگەن. بۇل ورايدا جوعارعى سوت توراعاسى ج.اسانوۆ: «كوپتەگەن ءىس-شارالار وتكىزىلدى. ەندى ناتيجەلەر تۋرالى دا ايتاتىن ۋاقىت كەلدى. ءبىزدىڭ كۇن سايىن كەزدەسەتىن قيىندىقتاردى جۇرتتىڭ ءبارى بىلە بەرمەيدى. ادامدار جىلدام وزگەرىستەردى تالاپ ەتەدى. ولار بىزدە سوت تورەلىگىنىڭ ءدال قازىر ءمىنسىز بولعانىن قالايدى. بىراق ەلەۋلى وزگەرىستەر ۋاقىتتى تالاپ ەتەدى», دەدى.
جوعارعى سوتتىڭ اتقارعان جۇمىسىنىڭ ەلەۋلى ناتيجەسى دەپ, اقتاۋ ۇكىمدەرىنىڭ 2 جىل ىشىندە كوبەيگەنىن ايتۋعا بولادى. ماسەلەن, بۇل كورسەتكىش اۋىر قىلمىستار بويىنشا 15 ەسە, ال اسا اۋىر قىلمىستار بويىنشا 5 ەسەدەن اسقان. ءسويتىپ قىلمىستىق قۋدالاۋعا تارتىلعان ازاماتتاردىڭ قۇقىقتارىن سۋديالاردىڭ قورعاۋى جاقساردى. شاعىمداردىڭ 42%-دان استامى قاناعاتتاندىرىلۋدا. جالپى, جوعارىداعى اتالعان زاڭنامالىق نوۆەللالار ەنگىزىلگەننەن كەيىن سوت جۇيەسىنە وڭ وزگەرىستەر بولعانى انىق. ماسەلەن, سوت ءجيۋريى جۇمىسىنىڭ جاڭا فورماتى تۋرالى جوعارعى سوتتىڭ سۋدياسى اقىلتاي قاسىموۆ اتاپ ءوتتى. 2019 جىلى تەرىس سەبەپتەرمەن 37 سۋديانى جۇمىستان بوساتۋ ۇسىنىلعان. بۇلار – زاڭسىز سوت شەشىمىن قابىلداعان, اتتەستاتتاۋدان وتپەگەن جانە سۋديا ەتيكاسىن بۇزعان سۋديالار. ال سوت تورەلىگىنىڭ ساپاسى جونىندەگى كوميسسيانىڭ ءتورايىمى, جوعارعى سوتتىڭ سۋدياسى لاريسا شەپەلەۆا مۇنىڭ سەبەپتەرىن الەمدىك ۇزدىك تاجىريبەلەردى ەسكەرە وتىرىپ, سۋديالاردىڭ كاسىبي ساپاسىن باعالاۋدىڭ جاڭا ادىستەمەسىن ەنگىزۋمەن ءتۇسىندىردى. ەگەر بۇرىن ولاردىڭ اتتەستاتتاۋدان كەمىندە 1%-ى وتپەسە, ەندى 10-نان استامى وتە الماي وتىر.
سوت تورەلىگى جۇمىسىن جاقسارتۋ ىسىنە بايلانىستى سوت تورەلىگى اكادەمياسىنىڭ رەكتورى زاۋرەش بايمولدينا سوت كادرلارىن دايارلاۋداعى جانە سوت تورەلىگىن جۇزەگە اسىرۋ ساپاسىنىڭ تومەندىگىنە جول بەرگەن مامانداردىڭ بىلىكتىلىگىن ارتتىرۋداعى نەگىزگى وزگەرىستەرمەن تانىستىردى. ال جوعارعى سوتتىڭ سۋدياسى ايگۇل ساپاروۆا سۋديالارعا جاڭا فورماتتا شەشىمدەر دايىنداۋ جانە ولاردى ءتيىمدى ءتۇسىندىرۋ بويىنشا ترەنينگتەر قالاي وتكىزىلەتىنىن ايتتى.
ودان ءارى جاقىپ اسانوۆ «قازاقستاننىڭ سوت تورەلىگى: رەاليالار, ترەندتەر, پەرسپەكتيۆالار» جيناعىن تانىستىردى. بۇل وقۋ قۇرالىندا سوت جۇيەسى تۋرالى وزەكتى مالىمەتتەر قامتىلعان. ونىڭ تسيفرلى نۇسقاسى ازىرلەنگەن سوڭ مازمۇنى ناقتى ۋاقىت رەجىمىندە جاڭارتىلادى. ءسويتىپ مۇنىڭ كومەگىمەن ساراپشىلار, حالىقارالىق ينستيتۋتتار, سوت قىزمەتتەرىن تۇتىنۋشىلار كەز كەلگەن ۋاقىتتا سوت جۇيەسىندە نە بولىپ جاتقانىمەن تانىسا الادى ەكەن. مىنە, وسى جيناق سلايدتارىن اقتارا وتىرىپ, جوعارعى سوت توراعاسى وعان قىسقاشا توقتالدى. وندا سۋديالار شتاتىنىڭ وزگەرمەگەن جاعدايىندا ىستەردىڭ ۇدايى ءوسۋى كورسەتىلگەن. «2018 جىلى سوتتارعا 4,5 ملن ءىس پەن ماتەريالدار ءتۇستى. 2019 جىلى ءبىزدى 6 ملن-نان استام اۋقىمدى جۇمىس كۇتتى. سوت تورەلىگىنىڭ ساپاسىن ارتتىرۋ تۋرالى ءسوز بولا دا المادى. وتكەن جىلى قابىلدانعان زاڭداردىڭ ارقاسىندا جاعداي وزگەردى», دەدى ول. جالپى, بۇل جيناق كادرداعى, سوت قۇرىلىسى مەن سوت ءىسىن جۇرگىزۋدەگى, زاماناۋي ءىت-تەحنولوگيالارداعى, «سوت تورەلىگىنىڭ 7 تاسى» وزگەرىستەر باعدارلاماسىن جۇزەگە اسىرۋداعى بىرنەشە جىل ىشىندەگى وزگەرىستەردىڭ ديناميكاسىن كورسەتەدى.
ودان ءارى جاقىپ اسانوۆ 2020 جىلعا ارنالعان مىندەتتەردى بەلگىلەدى. ولاردىڭ قاتارىندا سوت تورەلىگىنىڭ ساپاسىن مونيتورينگىلەۋ بويىنشا IT-ءونىمدى ەنگىزۋ, سۋديالار شتاتىن ۇلعايتپاي, ارنايى سوتتار قۇرۋ, قىلمىستىق ىستەر بويىنشا كاسساتسياعا قولجەتىمدىلىكتى كەڭەيتۋ, اپەللياتسيانىڭ ءرولى مەن جاۋاپكەرشىلىگىن ارتتىرۋ كوزدەلگەن. ول سونىمەن قاتار قوعاممەن ءتيىمدى كەرى بايلانىس قۇرۋ قاجەتتىلىگىن اتاپ ءوتىپ, 2020 جىلدى كوممۋنيكاتسيا ساپاسىنىڭ جىلى دەپ جاريالادى.
كەڭەس جۇمىسىنا پرەزيدەنت اكىمشىلىگى باسشىسىنىڭ ورىنباسارى ەرجان جيەنباەۆ, پارلامەنت دەپۋتاتتارى نۇرلان ءابدىروۆ پەن ۆلاديمير ۆولكوۆ, جوعارى سوت كەڭەسىنىڭ توراعاسى تالعات دوناقوۆ, باس پروكۋروردىڭ ورىنباسارى مارات احمەتجانوۆ, ادام قۇقىقتارى جونىندەگى ۋاكىل ەلۆيرا ءازىموۆا, «اتامەكەن» ۇكپ, ادۆوكاتۋرا مەن نوتاريات باسشىلارى قاتىستى.
