قازاقستان • 31 قاڭتار, 2020

زارەما شاۋكەنوۆا: ەاەو ەكونوميكالىق بايلانىستاردىڭ جاقسارۋىنا ىقپال ەتەدى

870 رەت
كورسەتىلدى
2 مين
وقۋ ءۇشىن

ەاەو مۇشە مەملەكەتتەردىڭ ۇلتتىق ەكونوميكالارىن جان-جاقتى جاڭعىرتۋ, كووپەراتسياسى جانە باسەكەگە قابىلەتتىلىگىن ارتتىرۋ ماقساتىندا قۇرىلعان. پرەزيدەنت جانىنداعى قازاقستاننىڭ ستراتەگيالىق زەرتتەۋلەر ينستيتۋتىنىڭ (KAZISS) ديرەكتورى زارەما شاۋكەنوۆا پىكىرىمەن ءبولىستى. 

زارەما شاۋكەنوۆا: ەاەو ەكونوميكالىق بايلانىستاردىڭ جاقسارۋىنا ىقپال ەتەدى

«قازاقستاننىڭ بىرەگەي گەوگرافيالىق ورنالاسۋى جانە ەكونوميكالىق الەۋەتى ينتەگراتسيالىق بىرلەستىك اياسىندا ونىڭ تۇراقتى دامۋىنا ىقپال ەتەدى جانە نەگىزگى ماقسات – كاپيتالدىڭ ەركىن قوزعالىسىن سەنىمدى ىسكە اسىرۋعا مۇمكىندىك بەرەدى», دەدى ول.

ونىڭ ايتۋىنشا, ەاەو قاتىسۋشى ەلدەردىڭ سىرتقى ەكونوميكالىق قىزمەتتەن دە, ىشكى ەكونوميكالىق پروتسەستەردەن دە سينەرگەتيكالىق اسەرگە قول جەتكىزۋى ءۇشىن قولايلى جاعدايلار جاسايدى. ماسەلەن, العاشقى بەس جىلدىڭ قورىتىندىسى بويىنشا ماكروەكونوميكالىق كورسەتكىشتەردىڭ ەداۋىر ءوسىمى بايقالادى. ەاەو جالپى ىشكى ءونىمى ساتىپ الۋشىلىق قابىلەتىنىڭ پاريتەتى بويىنشا (سقپ بويىنشا ءجىو) 13%-عا, تۇرعىنداردىڭ جان باسىنا شاققانداعى ءجىو 12%-عا ارتتى, جۇمىسسىزدىق دەڭگەيى 12%-عا قىسقاردى, نەگىزگى كاپيتالعا ينۆەستيتسيالار 19%-عا كوتەرىلدى. 

قازىرگى جاعدايلاردا قازاقستان ءۇشىن سىرتقى سەرىكتەستەرمەن تۇراقتى ەكونوميكالىق بايلانىستاردى دامىتۋ — ەكونوميكالىق دامۋدىڭ ماڭىزدى ۆەكتورى. ەاەو بۇل كونتەكستە ەكسپورتتىق الەۋەتتى ءوسىرۋ ءۇشىن كەڭ مۇمكىندىكتەر مەن پەرسپەكتيۆالى باعىتتارى اشادى, بۇل ءتۇپتىڭ تۇبىندە قازاقستاندىقتاردىڭ ءال-اۋقاتىنىڭ دەڭگەيىنەن كورىنىس تابادى. 

ءاربىر ەلدىڭ ينتەگراتسيا نەگىزىندە ءوز باسىمدىقتارى بار. قازاقستان ءۇشىن بۇل — بىرىڭعاي كەدەن نورمالارى بازاسىندا ەكسپورتتى جەڭىلدەتۋ, سالىقسىز ساۋدا, الەمنىڭ باسقا ماكروەكونوميكالىق ايماقتارىنا شىعۋمەن جاھاندىق كولىك توراپتارىنا ينتەگراتسيا.  

ەاەو اياسىندا قول قويىلعان كەلىسىمدەر قازاقستاننىڭ باسقا ايماقتارداعى ەلدەرمەن ەكونوميكالىق بايلانىستارىنىڭ جاقسارۋىنا ىقپال ەتەدى. مىسالى, 2016 جىلى ەاەو ەلدەرى ۆەتناممەن ەركىن ساۋدا ايماعى تۋرالى العاشقى كەلىسىم جاسادى. ماسەلەن, قازاقستاننىڭ ۆەتناممەن تاۋار اينالىمىنىڭ جىل سايىنعى ءوسۋ قارقىنى 2016 جانە 2018 جىلدار ارالىعىندا 13%-عا جۋىقتى قۇرادى. 2019 جىلدىڭ 7 ايىنىڭ قورىتىندىسى بويىنشا قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ۆەتناممەن تاۋار اينالىمى $246 ملن اسادى, بۇل 2018 جىلعى ۇقساس كەزەڭنىڭ كورسەتكىشتەرىنەن 2%-عا ارتىق. 

وڭتۇستىك شىعىس ازياداعى اسا ءىرى ساۋدا حابى سينگاپۋرمەن ەركىن ساۋدا ايماعى تۋرالى كەلىسىم وڭدەۋ ونەركاسىبىندەگى وتاندىق ءونىمنىڭ بولۋىنا مۇمكىندىك بەرەدى. 2018 جىلى سينگاپۋرمەن تاۋار اينالىمى $522 ملن اسقانىن جانە 2016 جىلمەن سالىستىرعاندا 6 ەسەگە جۋىق ارتقانىن اتاپ وتكەن ءجون. قازاقستاننىڭ سينگاپۋرمەن تاۋار اينالىمىنىڭ ۇلەس سالماعى 2018 جىلى اسەان مۇشە مەملەكەتتەردىڭ تاۋار اينالىمىنىڭ جالپى كولەمىنەن 37,4% قۇرادى.  

سوڭعى جاڭالىقتار