قوستاناي وبلىسىندا اۋا رايىنىڭ جاۋىن-شاشىنداتىپ تۇرعانىنا ءبىراز بولدى. ءوڭىر تۇرعىندارى بيىلعىداي كول-كوسىر جاڭبىردى سوڭعى جىلدارى كورمەگەن بولاتىن. تاياۋدا جاڭبىر ءتىپتى كۇندىز-ءتۇنى تىيىلماي جاۋدى. بىراق ونىڭ ارتى بارماق باسىنداي بۇرشاققا ۇلاسادى دەپ ەشكىم ويلاماعان. وبلىستىڭ ءبىراز جەرىندە بايقالعان بۇرشاق, اسىرەسە, مەڭدىعارا اۋدانىنىڭ شارۋاشىلىقتارىنا ءبىراز زالال كەلتىردى. وسى اۋدانداعى جايقالىپ تۇرعان مىڭ گەكتارعا جۋىق ەگىن القابىن تىپ-تيپىل ەتىپ وتاپ كەتتى. ديقانداردىڭ شىعىنى ميلليونداعان تەڭگەمەن سانالادى.
قوستاناي وبلىسىندا اۋا رايىنىڭ جاۋىن-شاشىنداتىپ تۇرعانىنا ءبىراز بولدى. ءوڭىر تۇرعىندارى بيىلعىداي كول-كوسىر جاڭبىردى سوڭعى جىلدارى كورمەگەن بولاتىن. تاياۋدا جاڭبىر ءتىپتى كۇندىز-ءتۇنى تىيىلماي جاۋدى. بىراق ونىڭ ارتى بارماق باسىنداي بۇرشاققا ۇلاسادى دەپ ەشكىم ويلاماعان. وبلىستىڭ ءبىراز جەرىندە بايقالعان بۇرشاق, اسىرەسە, مەڭدىعارا اۋدانىنىڭ شارۋاشىلىقتارىنا ءبىراز زالال كەلتىردى. وسى اۋدانداعى جايقالىپ تۇرعان مىڭ گەكتارعا جۋىق ەگىن القابىن تىپ-تيپىل ەتىپ وتاپ كەتتى. ديقانداردىڭ شىعىنى ميلليونداعان تەڭگەمەن سانالادى.
جالپى, مەڭدىعارا جەرى قارا توپىراقتى, قۇنارلى ايماق. ديقاندار جىلدا گەكتارىنان كەم دەگەندە 12 تسەنتنەردەن ءونىم جينايتىن. ەگىننىڭ كوگى بيىل دا جاقسى ەدى. شىلدەنىڭ اياعىندا بيداي ساباعىنىڭ تۇرقى جارتى مەتر بولىپ قالعان. فەرمەرلەر بيىل گەكتارىنان 18-20 تسەنتنەردەن ءونىم الامىز دەپ ۇمىتتەنىپ وتىرعان. ءبىر شاقىرىمدىق جولاقپەن وتكەن ات قۇلاعى كورىنبەس قالىڭ بۇرشاق ەگىستى جوق قىلدى. تابيعاتتىڭ تامىرشىسىنداي بولىپ قالعان كانىگى ديقاندار دا مۇنداي بۇرشاقتى بۇرىن كورمەگەندەرىن ايتىپ وتىر.
ەگىس القابى قاتتى زارداپ شەككەن «ەگىن» جاۋاپكەرشىلىگى شەكتەۋلى سەرىكتەستىگىنىڭ ديرەكتورى مارات مولداشەۆ بارماق باسىنداي بۇرشاقتىڭ قىلىشتىڭ جۇزىندەي وتكىر قىرلى بولىپ جاۋعانىنا تاڭعالادى. ەگىن تەك جانشىلىپ, قىرقىلماعان, بيداي ساباعىن وتكىر پىشاق جۇمساعانداي ورتاسىنان ءتىلىپ وتكەن.
– بۇرشاقتان كەيىنگى القاپقا قاراۋدىڭ ءوزى قيىن. جاۋ شاپقانداي, الاپات كورىنىس. بيداي ساباعىن ەكى جەردەن قىرقىپ ءارى ءتىلىپ وتكەن. بۇكىل ءبىر القاپتى وسىلاي تۋراپ تاستاعان. بۇرشاققا ۇرىنعان القاپتىڭ بارلىعى جارامسىز بولاتىن ءتۇرى بار. كومەك كەرەك, ويتكەنى بىزدە ەگىن ەگۋدەن باسقا كاسىپ جوق. بيىلعى ماڭداي تەردىڭ بارلىعى قۇمعا سىڭگەندەي جوق بولدى, – دەپ تابيعاتتىڭ توسىن قىلىعىنا قىنجىلادى شارۋاشىلىق باسشىسى مارات مولداشەۆ.
ول بيىل 3,5 مىڭ گەكتارعا ەگىن ەككەن بولاتىن. سونىڭ 300 گەكتارىنان استامى تابيعات اپاتىنان تىپ-تيپىل بولدى. تاعى دا 500 گەكتارداي بيداي ءىشىنارا زاقىمدانعان. الدىن الا بولجام بويىنشا بۇل شارۋاشىلىقتىڭ بۇرشاقتان شەككەن شىعىنى 12-15 ميلليون تەڭگەگە جەتىپ جىعىلادى. وسى اۋدانداعى «بوروۆوە» اگروفيرماسى» جاۋاپكەرشىلىگى شەكتەۋلى سەرىكتەستىگىنىڭ شەككەن زيانى مۇنان كوپ بولماسا, از ەمەس كورىنەدى. جالپى, مەڭدىعارا اۋدانىندا ءتورت شارۋاشىلىق بۇرشاق زاردابىن تارتقان. ولاردىڭ ب ۇلىنگەن ەگىس القابىنىڭ كولەمى مىڭ گەكتاردان اسادى. زارداپ شەككەن ەگىستىڭ كولەمى مەن شىعىندى ارنايى كوميسسيا انىقتايتىن بولادى. ديقاندار ساقتاندىرۋ كومپانيالارىنا ءۇمىت ارتىپ وتىر.
مەڭدىعارا اۋداندىق اۋىل شارۋاشىلىعى ءبولىمىنىڭ باسشىسى الەكساندر كوۆالچۋك الدىمەن بۇرشاقتان ب ۇلىنگەن القاپتاردىڭ كولەمى ولشەنىپ, ناقتىلانعاننان سوڭ, شىعىن ەسەبى شىعارىلاتىنىن, سودان كەيىن عانا ساقتاندىرۋ كومپانيالارى ءوز قورىتىندىسىن جاريالايتىنىن ايتادى. شىعىن تولىق وتەلمەسە دە, ول ديقاندار قولىنا ءتيىستى تولەم تيەرىنە سەنىمدى.
«قازگيدرومەت» رمك قوستاناي وبلىستىق فيليالى ماماندارى مۇنداي الاپات بۇرشاقتان حابارسىز ەكەندىگىن ايتتى.
– شىلدە ايىنىڭ ەكىنشى جارتىسى قوستاناي وبلىسىندا جاۋىندى-شاشىندى بولدى. اۋا اعىسىنىڭ قۇبىلۋىنا قاراي نوسەر دە قۇيدى, نايزاعاي دا كوپ بايقالدى. بۇرشاقتىڭ جاۋى ابدەن ىقتيمال, بىراق كەڭ كولەمدى قامتىماي, ءبىر جولاق جەردەن وتۋىنە بايلانىستى تابيعاتتىڭ بۇل قۇبىلىسىن الدىن الا تاپ باسا المادىق, اۋا رايىن بولجاۋ كارتاسىندا كورسەتپەۋىمىز دە سوندىقتان. تامىز ايىنىڭ العاشقى ونكۇندىگىندە دە وبلىس اۋماعىندا جاۋىن-شاشىن, اسىرەسە, وتكىنشى جاڭبىرلار جاۋىپ تۇرادى. نەگىزىنەن كۇن جىلى بولادى, بىراق اۋا اعىسىنا قاراي كەيبىر جەرلەردە تاعى دا جاڭبىردىڭ بۇرشاققا اينالماسىنا كەپىلدىك بەرە المايمىز. تىلسىمى كوپ تابيعات ەمەس پە؟.. – دەيدى «قازگيدرومەتتىڭ» وبلىستىق فيليالى اۋا رايىن بولجاۋ ءبولىمىنىڭ باسشىسى ۆالەنتينا زاگرەبينا.
كوكتەن جاۋعان بۇرشاقتىڭ «بۇزىقتىعىنان» تۇزى سور بولعان ديقاننىڭ جاعدايىنا ەندى ساقتاندىرۋ كومپانيالارى ءتۇسىنىستىكپەن قاراسا جارار.
ءنازيرا جارىمبەتوۆا,
«ەگەمەن قازاقستان».
قوستاناي وب
