تابيعاتى تامىلجىعان كاتونقاراعاي اۋدانىنىڭ ورەل اۋىلى تىرەك اۋىلدارى تىزىمىنە ەنگىزىلگەن. قازىر اۋىل ادام تانىماستاي وزگەرگەن. كوشەلەر جوندەلىپ, جارىق تارتىلعان. بالالار الاڭى, ساياباق, الەۋمەتتىك نىساندار اۋىل كوركىن اجارلاندىرا تۇسكەن. اۋىلدىق وكرۋگتىڭ اكىمى ەركىن كوبەشوۆ تىرەك اۋىلىنىڭ الداعى ۋاقىتتا دا جاڭارىپ, جاسارا بەرەتىنىن, ورتالىقتان ءتۇسىپ جاتقان قارجىنىڭ حالىق يگىلىگىنە جاراتىلاتىنىن تىلگە تيەك ەتەدى. وسىدان ەكى-ءۇش جىل بۇرىن ەلباسىنىڭ «100 مەكتەپ, 100 اۋرۋحانا» باعدارلاماسىمەن اۋىلدا ورەل ورتا مەكتەبى بوي كوتەردى. بۇدان ءبىر اي بۇرىن ىسساپارمەن ورەلدە بولعانىمىزدا مەكتەپكە باس سۇققان ەدىك.
تابيعاتى تامىلجىعان كاتونقاراعاي اۋدانىنىڭ ورەل اۋىلى تىرەك اۋىلدارى تىزىمىنە ەنگىزىلگەن. قازىر اۋىل ادام تانىماستاي وزگەرگەن. كوشەلەر جوندەلىپ, جارىق تارتىلعان. بالالار الاڭى, ساياباق, الەۋمەتتىك نىساندار اۋىل كوركىن اجارلاندىرا تۇسكەن. اۋىلدىق وكرۋگتىڭ اكىمى ەركىن كوبەشوۆ تىرەك اۋىلىنىڭ الداعى ۋاقىتتا دا جاڭارىپ, جاسارا بەرەتىنىن, ورتالىقتان ءتۇسىپ جاتقان قارجىنىڭ حالىق يگىلىگىنە جاراتىلاتىنىن تىلگە تيەك ەتەدى. وسىدان ەكى-ءۇش جىل بۇرىن ەلباسىنىڭ «100 مەكتەپ, 100 اۋرۋحانا» باعدارلاماسىمەن اۋىلدا ورەل ورتا مەكتەبى بوي كوتەردى. بۇدان ءبىر اي بۇرىن ىسساپارمەن ورەلدە بولعانىمىزدا مەكتەپكە باس سۇققان ەدىك.
ساپالى ءبىلىم مەن سانالى ۇرپاقتىڭ قالىپتاسۋى بۇگىنگى كۇننىڭ وزەكتى ماسەلەسى بولىپ وتىر. وقۋشىسىنىڭ ءبىلىمدى, ونەگەلى, تاربيەلى بولۋىندا مۇعالىم نەگىزگى تۇلعا بولىپ تابىلارى ءسوزسىز. ورەل ورتا مەكتەبىندە اۋىل بالاسىنىڭ ءبىلىمىن كوتەرۋ ماقساتىندا, ونىڭ تۋعان جەرگە دەگەن سۇيىسپەنشىلىگىن ارتتىرىپ, بولاشاقتا جاقسى مامان بولىپ قالىپتاسۋى باعىتىندا جان-جاقتى جۇمىستار جۇرگىزىلەدى.
تاۋەلسىز «ەكو-التاي» ۇيىمى جانە جاھاندىق ەكولوگيالىق قوردىڭ دامۋ باعدارلاماسى نەگىزىندە ورەل اۋىلىندا «گيد-رەيندجەرلەر مەكتەبىن» قۇرۋ بۇدان بىرنەشە جىل بۇرىن قولعا الىندى. 2002 جىلدان باستاپ ورەل ورتا مەكتەبىنىڭ ديرەكتورى ءامينا جۇماعۇلوۆانىڭ جەتەكشىلىگىمەن الەمدىك جابايى تابيعاتتى قورعاۋ قورىنىڭ قازاقستانداعى التاي-سايان بولىمىمەن بىرلەسە جۇمىس باستادى. جۇمىس بارىسىندا ءبىزدىڭ ولكەمىزگە كەلەتىن تۋريستەرگە, دەمالۋشىلارعا باعىت بەرەتىن كاسىبي گيدتەر, تابيعاتتى قورعاۋ ۇيىمدارىندا تۋريستىك باعىتتاعى جۇمىستاردى جۇرگىزۋ ءۇشىن ساۋاتتى عىلىمي بايقاۋ جاسايتىن ينسپەكتور-رەيندجەرلەر كەرەك ەكەندىگى انىقتالدى. وسىنىڭ نەگىزىندە 2005 جىلدىڭ قاڭتار ايىنان كاتونقاراعاي اۋدانى ورەل اۋىلىندا كاتونقاراعاي مەملەكەتتىك ۇلتتىق تابيعي پاركىمەن بىرلەسە ورەل ورتا مەكتەبىندە «گيد-رەيندجەرلەر مەكتەبى» جۇمىس ىستەي باستادى.
– «گيد-رەيندجەرلەر مەكتەبىن» دايىنداۋ كاتونقاراعاي ۇلتتىق تابيعي پاركىنىڭ تۇراقتى ەكولوگيالىق دامۋ ماسەلەلەرىنە تولىق سايكەس كەلەدى. وسىعان وراي مەكتەپتە «كەدر» مەكتەپ ورمانشىلىعى قۇرىلعان. ول «گيد-رەيندجەرلەر مەكتەبىمەن» تىعىز بايلانىستا جۇمىس جاسايدى. تەرەڭ ءبىلىم العان, ۇنەمى تابيعاتپەن بايلانىستا بولعان وقۋشى تابيعاتتى قورعاۋعا, قولداۋعا ارقاشاندا دايىن بولارى ءسوزسىز, – دەيدى ءامينا قازياقبەرقىزى ەلىمىزدە ءبىرىنشى بولىپ قۇرىلعان «گيد-رەيندجەرلەر مەكتەبى» جايلى ماقتانىش سەزىمىمەن.
ءامينا قازياقبەرقىزىنىڭ جەتەكشىلىگىمەن «گيد-رەيندجەرلەر مەكتەبى» اۋداننان, وبلىستان قولداۋ تاپتى. وبلىس اكىمى بەردىبەك ساپارباەۆ شقو ەكونوميكا جانە بيۋدجەتتى جوسپارلاۋ باسقارماسى مەن شقو دەنەشىنىقتىرۋ جانە سپورت, تۋريزم باسقارماسىنا «گيد-رەيندجەرلەر مەكتەبىنە» تۋريزم سالاسىنا مامانداردى دايىنداۋعا, تۋريستىك زاتتاردى ساتىپ الۋعا قاراجات قاراستىرۋدى تاپسىردى. سونىڭ ناتيجەسىندە كاتونقاراعاي اۋدانى ورەل ورتا مەكتەبىنىڭ «گيد-رەيندجەرلەر مەكتەبى» تۋريستىك قاجەتتى زاتتارمەن قامتاماسىز ەتىلدى. بۇگىنگى كۇنى مەكتەپ وقۋشىلارى وسى زاتتاردى پايدالانىپ, قاجەتتى ءارى قىزىقتى جورىقتارعا شىققاندا جوسپارلانعان ايماققا, اۋا رايىنا باقىلاۋ جاسايدى. كومپاسپەن جۇمىس جاساۋ, توپوگرافيالىق بەلگىلەردى باعامداۋ, توپوگرافيالىق كارتامەن جۇمىس جاساۋ, كارتاسىز جۇمىس جاساۋ, جاياۋ ءتۋريستىڭ جول ءجۇرۋ باعىتىن جوسپارلاۋى سياقتى جۇمىستاردى جۇرگىزەدى.
«گيد-رەيندجەرلەر مەكتەبىنىڭ» وقۋشىلارى كوپتەگەن ەكولوگيالىق, عىلىمي ءجانە تۋريستىك شارالارعا ۇنەمى قاتىسىپ كەلەدى. مەكتەپ وقۋشىلارى بىرنەشە ەكولوگيالىق كونكۋرستاردىڭ لاۋرەاتتارى مەن جەڭىمپازدارى بولىپ تابىلدى. 2007 جىلى سانكت-پەتەربۋرگتە وتكەن ءىىى حالىقارالىق ەكولوگيالىق فورۋم «ورمانشىلىق سايىسىندا» 56 مەملەكەتتەن كەلگەن كوماندانىڭ ىشىنەن ورەل ورتا مەكتەبىنىڭ كومانداسى سۋىرىلىپ العا شىعىپ باس بايگەنى جەڭىپ الدى. بىرنەشە ج ىلدار بويى «التىن ايماق» جوباسىمەن جۇمىس ىستەپ, 2012 جىلى ماسكەۋ قالاسىندا ءىح حالىقارالىق ەكولوگيالىق فورۋم «ورمانشىلىق سايىسىنا» وقۋشىلار دايىندادى.
وقۋشىنىڭ بويىندا ءوز ەلىن, جەرىن قورعاۋعا دەگەن وتانسۇيگىشتىك قاسيەتتەردىڭ قالىپتاسۋى ەڭ الدىمەن تۋعان جەرگە دەگەن سۇيىسپەنشىلىكتەن باستالادى. «جەر ءجانناتى» اتانعان ولكەنىڭ ءمولدىر سۋىمەن سۋسىنداپ, تازا اۋاسىمەن تىنىستاپ ءوسىپ كەلە جاتقان وقۋشىلاردى «گيد-رەيندجەرلەر مەكتەبىنىڭ» جۇمىسى قىزىقتىرادى, وزىنە باۋراپ, تارتىپ الادى. تۋعان ولكەنىڭ تابيعاتىمەن بايلانىستى عىلىمي جۇمىستاردىڭ حالىقارالىق دەڭگەيدە ناتيجە بەرۋىنىڭ توركىنى ىزدەنىستە جاتسا كەرەك.
وڭداسىن ەلۋباي,
«ەگەمەن قازاقستان».
شىعىس قازاقستان وبلىسى.
كاتونقاراعاي اۋدانى.
