قوعام • 16 قاڭتار، 2020

ءتۇسىندىرۋ جۇمىستارى بەلسەندى جۇرگىزىلۋى ءتيىس

42 رەتكورسەتىلدى

ەڭبەك جانە حالىقتى الەۋمەتتىك قورعاۋ ءمينيسترى ءبىرجان نۇرىمبەتوۆ ازاماتتاردىڭ اتاۋلى الەۋمەتتىك كومەك تاعايىنداۋ تۋرالى وتىنىشتەرىن تاعايىنداۋ بارىسىمەن تانىسۋ ماقساتىندا تۇركىستان وبلىسىنا كەلدى. جۇمىس ساپارى كەزىندە مينيستر وبلىس اكىمىنىڭ ورىنباسارى ۇلان تاجىباەۆپەن بىرگە تۇرعىندارمەن كەزدەسىپ، 1 قاڭتاردان باستاپ ەنگىزىلگەن اتاۋلى الەۋمەتتىك كومەك كورسەتۋدىڭ جاڭا تاسىلدەرىن ەگجەي-تەگجەيلى ءتۇسىندىردى. ارنايى جۇمىس توبى تۇركىستان، كەنتاۋ قالالارىنىڭ حالىققا قىزمەت كورسەتۋ ورتالىعىنىڭ جۇمىسىمەن تانىستى.

قالالىق مادەنيەت ۇيىندە وتكەن كەزدەسۋدە تۇركىستان قالاسىنىڭ تۇرعىندارى مينيستردەن قالالىق جۇمىسپەن قامتۋ ورتالىعىنىڭ ماماندارىن جاپپاي جۇمىستان بوساتۋدى سۇرادى. ويتكەنى جۇمىسپەن قامتۋ ورتالىعىنداعىلار جۇرتتى كوپ اۋرە-سارساڭعا سالاتىن كورىنەدى. بۇل ورايدا مينيستر كوپشىلىككە ۇسىنىلعان جۇمىستان باس تارتپاۋعا كەڭەس بەردى. «سىزدەردى ەشكىم ماجبۇرلەمەيدى. ول جۇمىس تۇرعىلىقتى جەرىڭىزدەن الىس بولسا، سىزگە قولايسىز بولسا، وندا ءبىز كىنالى بولامىز. قولايلى جۇمىس تابىلعانعا دەيىن اتاۋلى الەۋمەتتىك كومەك توقتاتىلمايدى. مەملەكەت مۇقتاج جاندارعا، بالالار مەن كوپ بالالى وتباسىلارعا كومەكتەسەدى. بۇل ەڭ باستى قاعيدا. ەڭبەككە قابىلەتتى ازاماتتار جۇمىس ىستەۋى كەرەك. بۇل تۇستا ايتا كەتەتىن جايت، مەملەكەت جۇمىس تابۋعا نە شاعىن بيزنەسپەن اينالىسۋعا كومەكتەسەدى. كوپ بالالى وتباسىلارعا رەسپۋبليكالىق بيۋدجەتتەن مەملەكەتتىك جاردەماقىلار ەنگىزىلەدى. بۇل ۇلكەن وتباسىلارعا، ياعني، 4 نەمەسە ودان دا كوپ كامەلەتكە تولماعان بالالارى بار ازاماتتارعا، ولاردىڭ تابىسىنا قاراماستان تولەنەدى»، دەي كەلە ب.نۇرىمبەتوۆ ااك-ءتىڭ قالاي جانە كىمدەرگە تولەنەتىنىن ەگجەي-تەگجەيلى ءتۇسىن­دىردى. ال جاۋاپتى قىزمەتكەرلەر ااك-كە جۇگىنەتىن ازاماتتاردان قۇجاتتار­دى قابىلداۋ كەزىندە الەۋمەتتىك كومەك كورسەتۋدىڭ جاڭا تەتىكتەرىن ءتۇسىندىرۋ جۇمىستارىن جۇرگىزۋى قاجەت ەكەنىن اتاپ ءوتتى. «بىرىنشىدەن، ءسىز ازاماتتارعا ااك تاعايىنداۋ ءۇشىن قۇجاتتاردى قاڭتار ايىنىڭ سوڭىنا دەيىن تاپسىرۋعا بولاتىنىن جانە اقپان ايىنا دەيىن بارلىق كريتەريلەرگە سايكەس كەلەتىندەر اتاۋلى الەۋمەتتىك كومەك الاتىنىن ءتۇسىندىرۋىڭىز كەرەك. ازاماتتارعا دۇربەلەڭ مەن جاپپاي كەزەك قۇرۋدىڭ قاجەتى جوق، ءوتىنىش بەرۋگە تاعى جارتى اي بار»، دەدى مينيستر. سونداي-اق ازاماتتار حجقو-عا جانە حالىقتى جۇمىسپەن قامتۋ بولىمدەرىنە جاپپاي جۇگىنگەن جاعدايدا جۇكتى ايەلدەر مەن بالالارى بار ايەلدەردىڭ قۇجاتتارىن قابىلدايتىن جەكە قىزمەتكەرلەر ءبولۋدى ۇسىندى. ازاماتتاردىڭ ماتەريالدىق جاعدايىن باعالاۋ پروتسەسىندە ۋچاسكەلىك كوميسسيالاردىڭ ءرولىن كۇشەيتۋدى ەسكەرە وتىرىپ، ااك تاعايىنداۋ كەزىندە ولاردىڭ قالاي جۇمىس ىستەۋى كەرەكتىگى تۋرالى ناقتى تۇسىنىك بەردى.

ال كەنتاۋ قالاسىندا مينيستر ااك ارقىلى قارجىلىق جاعدايىن جاقسارتىپ قانا قويماي، ءوز ءىسىن اشۋعا دا مۇمكىندىك العان وتباسىنا باردى. «ەڭبەك» باعدارلا­ماسىمەن تىگىنشى ماماندىعىن وقىپ مەڭ­گەرگەن گۇلميرا يۋلداشەۆا 505 مىڭ تەڭگە مەملەكەتتىك گرانت الىپ، كاسىبىن اشقان. بۇگىندە ۇيىندە وتىرىپ-اق قۇراق كورپەگە تاپسىرىستار قابىلداۋدا. «جەتى بالامەن ەكى بولمەلى پاتەرىڭىزدە وتىرىپ-اق ءوز كاسىبىڭىزدى دوڭگەلەتكەن سىزگە العىسىم شەكسىز. جۇمىسىڭىز تابىستى بولسىن»، دەپ تىلەكتەستىك بىلدىرگەن مينيستر گ.يۋلداشەۆانىڭ ءىسىن كوپكە ۇلگى ەتتى.

سونداي-اق ب.نۇرىمبەتوۆ تۇركىستاندا كوپ بالالى انالار مەن تابىسى از ازاماتتارمەن كەزدەسۋدە اتاۋلى الەۋمەتتىك كومەك كورسەتۋ مەن كوپ بالالى وتباسىلاردى قولداۋدىڭ جاڭا تاسىلدەرىنىڭ ءمانىن ءتۇسىندىردى. «مەملەكەتتىك كومەكتىڭ جاڭا شارالارى كەشەندى جۇزەگە اسىرىلادى جانە وعان كوپ بالالى وتباسىلاردى قولداۋ، جاڭعىرتىلعان اتاۋلى الەۋمەتتىك كومەك، تابىسى از وتباسىلارداعى بالالارعا ارنالعان كەپىلدىك بەرىلگەن الەۋمەتتىك توپتاما كىرەدى»، دەدى مينيستر. ول اعىمداعى جىلعى 1 قاڭتاردان باستاپ قازاقستاندا 4 جانە ودان دا كوپ كامەلەتكە تولماعان نەمەسە 23 جاسقا دەيىنگى كۇندىزگى وقۋ بولىمىندە وقيتىن ستۋدەنت بالالارى بار كوپ بالالى وتباسىلارعا ارنالعان جاڭا مەملەكەتتىك جاردەماقى ەنگىزىلگەنىن اتاپ ءوتتى. بۇل مەملەكەتتىك جاردەماقى وتباسىنىڭ تابىسىنا قاراماستان 42 496 تەڭگەدەن 74 388 تەڭگەگە دەيىن سارالانعان مولشەردە تولەنەدى. وسىنداي تولەمدى اعىمداعى جىلعى قاڭتاردا جالپى سوماسى 17،7 ملرد تەڭگەگە 367 مىڭ وتباسى الدى. «تابىسى از وتباسىلارعا اتاۋلى الەۋمەتتىك كومەك قاراستىرىلعان. مۇندا بالالار سانى، ءبىر بالا نەمەسە ءتورت بالا بولۋى ماڭىزدى ەمەس. ااك تاعايىنداۋ ءۇشىن باستى كريتەري – بۇل جان باسىنا شاققانداعى ورتاشا تابىسى وتباسىنىڭ ءاربىر مۇشەسىنە ايماقتىق ەڭ تومەنگى كۇنكورىس دەڭگەيىنىڭ 70%-ىنان اسپاۋى ءتيىس. وتباسىنىڭ بارلىق مۇشەلەرى ءۇشىن ااك مولشەرى جان باسىنا شاققانداعى تابىس پەن كەدەيلىك شەگىنىڭ اراسىنداعى ايىرما رەتىندە ايقىندالاتىن بولادى. ااك اشىقتىعىن قامتاماسىز ەتۋ ءۇشىن توقسان سايىن تاعايىندالادى، ال وتباسىنىڭ ماتەريالدىق جاعدايىنا تەكسەرۋ جۇرگىزۋ مەرزىمى 3 كۇننەن 7 كۇنگە دەيىن ۇلعايتىلادى. ەگەر وتباسى ااك قاجەت دەپ ەسەپتەسە، وندا قاڭتار ايىندا الەۋمەتتىك كومەكتى تاعايىنداۋ ءۇشىن قۇجاتتار تاپسىرا الادى. ااك الاتىن بارلىق وتباسىلاردىڭ بالالارىنا مەملەكەت كەپىلدىك بەرگەن الەۋمەتتىك توپتاما ۇسىنىلادى»، دەدى ب.نۇرىمبەتوۆ.

ءمينيستردىڭ مالىمدەۋىنشە، ناتيجەلى جۇمىسپەن قامتۋدى جانە جاپپاي كاسىپكەرلىكتى دامىتۋدىڭ «ەڭبەك» مەملەكەتتىك باعدارلاماسىنا قاجەتتى وزگەرىستەر ەنگىزىلگەن. كوپ بالالى جانە تابىسى از وتباسى مۇشەلەرىن كاسىپكەرلىككە تارتۋ ءۇشىن ولارعا ميكروكرەديتتەر جىلدىق 4%-دان اسپايتىن پايىزدىق مولشەرلەمەمەن 7 جىلعا دەيىنگى مەرزىمگە جەڭىلدىكتى شارتتارمەن بەرىلەتىن بولادى. بۇدان باسقا، حالىقتىڭ بارلىق ساناتتارى ءۇشىن مەملەكەتتىك گرانتتاردىڭ بىرىڭعاي مولشەرى – 200 اەك بەلگىلەنگەن. سونىمەن قاتار كوپ بالالى جانە تابىسى از وتباسى مۇشەلەرى الدىن الا ءبىلىم الۋسىز گرانت الۋعا قۇقىلى. مينيستر جۇمىس ساپارىنىڭ سوڭىندا تابىسى از وتباسىلارداعى بالالارعا ارنالعان كەپىلدىك بەرىلگەن الەۋمەتتىك توپتاما بەرۋ شەڭبەرىندە ساتىپ الىناتىن دايىن ازىق-ت ۇلىك پەن گيگيەنالىق جيىنتىقتاردى كورىپ، وبلىس قالالارى مەن اۋداندارى اكىمدىكتەرىنىڭ قىزمەتكەرلەرىمەن جاڭا فورماتتاعى ااك كورسەتۋ ماسەلەلەرى بويىنشا سەلەكتورلىق كەڭەس وتكىزدى.

 

تۇركىستان وبلىسى

 

سوڭعى جاڭالىقتار

ەلدىك نىشاندار تاريحى

قازاقستان • كەشە

ۇقساس جاڭالىقتار