سۋدى ۇنەمدى پايدالانۋعا جەتە كوڭىل بولىنبەيدى

مىسالى, «قازسۋشار» رمك تۇركىس­تان فيليالىنىڭ باسشىسى كەڭەس اۋەن ۇلى قۇرعاقشىلىق جىلى سۋدى از قاجەت ەتەتىن داقىلدار ەگىلۋى ءتيىس دەپ ەسەپتەيدى. «ماقتاارال, سارىاعاش, قازىعۇرت جانە شاردارا اۋداندارىندا سۋارمالى جەردى ءتيىمدى پايدالانۋ ماقساتىندا ەگىستىكتى كۇزدە ايداۋ جولعا قويىلعان. كۇزدە ايدالعان ەگىس القاپتارىندا كۇز-قىس ايلارىندا تۇس­كەن جاۋىن-شاشىننان ىلعال مول جينالادى, كوكتەمدە ىلعال جابۋ شارالارىن جۇرگىزە وتىرىپ, ەرتە ەگىس ەگۋگە, سۋارۋعا دايىندىق جۇمىستارىن جۇرگىزۋگە بولادى. سوندىقتان, اتالعان اگروتەحنيكالىق شارالاردى جۇزەگە اسىرۋدى ۇردىسكە اينالدىرۋ قاجەت. ناتي­جەسىندە سۋ پايدالانۋشىلار ەگىستىكتى ەرتە ەگىپ, كۇتىپ-باپتاپ, سۋارا وتىرىپ مول ءونىم الۋعا العىشارت جاسايدى», دەيدى كەڭەس اۋەن ۇلى. ماماننىڭ ايتۋىنشا, كەزەكپەن جانە تۇندە سۋارۋ شارالارىن جۇرگىزۋ دە بۇل باعىتتاعى جۇمىستاردى قىسقا مەرزىمدە اياقتاۋعا مۇمكىندىك بەرەدى. اۋىسپالى ەگىستى پايدالانۋ داقىل ونىمدىلىگىن ارتتىرۋمەن قاتار سۋدى ءتيىمدى پايدالانۋعا دا اسەر ەتەدى. ۇنەمدەۋشى تەحنولوگيالاردى, ياعني جاڭبىرلاتىپ, تامشىلاتىپ, جەر استى قۇبىرلارى ارقىلى سۋارۋ دا ىلعال تاپشىلىعىن ازايتىپ, سۋدى ۇنەمدى پايدالانۋعا مۇمكىندىك بەرەدى.              

شىمكەنت قالاسى (4,8 مىڭ گا) مەن تۇركىستان وبلىسىندا (394,8 مىڭ گا) بارلىعى 399,8 مىڭ گەكتارعا (70%) سۋ جەتكىزۋ قىزمەتىن كورسەتەتىن «قازسۋ­شار» رمك تۇركىستان فيليا­لى دا كەلەسى ناۋقاننىڭ قامىنا قى­زۋ كىرىسكەن. سۋارۋ ماۋسىمىنا سۋ جۇيە­لەرىن, ولاردىڭ بويىنداعى گي­دروتەحنيكالىق قۇرىلىستاردى دايىن­داۋ ماقساتىندا ناۋالاردى تازالاپ, كانالداردى بەتونداپ, ءتيىستى قۇ­رىل­عىلارىن جانە سۋ سورعىلاردى اعىمداعى جوندەۋدەن وتكىزگەن. «سۋار­مالى جەر تيىمدىلىگىن ارتتىرۋ ماق­ساتىندا «يرريگاتسيالىق-درەناج جۇيە­لەرىن جەتىلدىرۋ» جوباسىنىڭ 2-كەزەڭى بويىنشا ماقتاارال اۋدانىندا – 39757, شاردارا اۋدانىندا – 20630, كەنتاۋ قالاسىندا – 10000, بارلىعى 70387 گەكتار سۋارمالى جەردە سۋ جانە كوللەكتور-درەن جۇيەلەرىن قالپىنا كەلتىرۋ بەلگىلەنگەن. قازىرگى ۋاقىتتا ماقتاارال اۋدانىندا ءبىرىنشى جانە ەكىنشى ىسكە قوسۋ كەشەندەرى, كەنتاۋ قالاسىندا «ارىس-تۇركىستان-1» جوباسى بويىنشا كونكۋرس جاريالانىپ, مەردىگەرلەر انىقتالدى. شاردارا اۋدانىندا «قىزىلقۇم» جوباسىن جۇزەگە اسىرۋ كونكۋرسى جاريالانعان. «يرريگاتسيالىق-درەناج جۇيەلەرىن جەتىلدىرۋ» جوباسىنىڭ 3-كەزەڭى بو­يىن­شا جەتىساي اۋدانىندا – 45786, شاردارا اۋدانىندا – 41942 جانە كەنتاۋ قالاسىندا 5305 گەكتار, بارلىعى 93033 گەكتار سۋارمالى جەردە سۋ جانە كوللەكتور-درەن جۇيەلەرىن قالپىنا كەلتىرۋ بەلگىلەنگەن. قازىرگى ۋاقىتتا كوممۋنالدىق, جەكە مەنشىكتەگى سۋ, كوللەكتور جۇيەلەرى مەن تىك قۇبىرلى ۇڭعىمالاردى رەسپۋبليكالىق مەنشىككە قابىلداۋ راسىمدەرى جۇرگىزىلۋدە. سون­داي-اق 2017-2021 جىلدارعا ارنالعان اگروونەركاسىپتىك كەشەندى دامىتۋ مەم­لەكەتتىك باعدارلاماسىن ىسكە اسىرۋ ماقساتىندا بارلىعى 95,4 مىڭ گەكتار, ونىڭ ىشىندە 69,7 مىڭ گەكتار سۇرانىسقا يە سۋارمالى جەردى قالپىنا كەلتىرۋ بەلگىلەنگەن. ال ورداباسى اۋدانىندا شارۋاشىلىق ارالىق ر-5 كانالى مەن 1,5 مىڭ گەكتار القاپتا سۋارۋ جۇيەلەرىن قايتا قۇرۋ جۇمىستارى جۇرگىزىلۋدە», دەيدى كەڭەس اۋەن ۇلى.

شارۋالاردى قاجەتتى اعىن سۋمەن قامتاماسىز ەتۋ باعىتىندا اتقارىلىپ جاتقان جۇمىس از ەمەس. دەگەنمەن ما­مان­داردىڭ دا شارۋا قاۋىمنىڭ اتىنا ايتار سىنى جەتەرلىك. «وكىنىشكە قاراي, شارۋالار تاراپىنان سۋدى ۇنەم­دى, ءارى ىسىراپسىز پايدالانۋعا جەتە كوڭىل بولىنبەيدى. سۋ پايدالانۋشىنىڭ تىكەلەي مىندەتى بولعانىمەن سۋارۋ مالىمەتىن زەرتتەپ, ءتيىمدى پايدالانۋعا تالداۋ جاسالا بەرمەيدى», دەيدى فيليال باسشىسى. بۇل ورايدا جەرگىلىكتى اتقارۋشى ورگاندار سۋارمالى جەردىڭ قايتارىمىن مولايتۋ ماقساتىندا قۇ­نارلىلىعىن ارتتىرۋ, اۋىسپالى ەگىس­تى پايدالانۋ, اگروتەحنيكالىق شا­را­لاردىڭ دەر كەزىندە جانە ساپالى ورىندالۋىن ۇيىمداستىرۋ, سۋارۋدىڭ ءار اۋدان بويىنشا بەلگىلەنگەن ۇلەستىك نورماسىنىڭ ساقتالۋىن قامتاماسىز ەتۋ بويىنشا قاتىستى مەكەمەلەرمەن بىرلەسە شارالار جۇرگىزۋى قاجەت.

تۇركىستان وبلىسى